(1602 S. K. m. 64)
1602 sayılı Yasanın Yargılamanın Yenilenmesi başlığını taşıyan 64
Davacı 4 Mart 1996 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; ölen kocasından kendisine ve çocuklarına bağlanan dul ve yetim aylığının adi malûllük yerine vazife malûllüğü esas alınarak ödenmesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptali istemi ile açtığı davanın AYİM 1 nci Dairesince reddedildiğini, ancak sonradan temin ettiği GATA Hastanesi raporlarında kocasının ölümünün vazifenin neden ve etkisinden ileri geldiğinin belirtildiğini, bu nedenle davasının reddine dair olan kararın yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılması gerektiğini iddia ve vazife malûllüğü üzerinden aylık bağlanmaması işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
1602 sayılı Yasanın Yargılamanın Yenilenmesi başlığını taşıyan 64 ncü maddesinde Daireler ve Daireler Kurulunca verilen kararlar hakkında (a-h) bentleri arasında sayılan sebeplerden dolayı, yargılamanın yenilenmesinin istenebileceği hüküm altına alınmış bulunmaktadır.
Anılan yasa hükmünde sayılan yargılamanın yenilenmesi nedenleri;
a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyle veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilmeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması;
b) Karara esas olarak alınan belgenin sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu, mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da yargılamanın iadesine isteyen kimsenin, karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması;
c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün kesin hüküm halini alan bir kararla bozularak ortadan kalkması;
Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyan ve ihbardan bulunduğunun hükümle tahakkuk etmesi
f) Çekilmeye mecbur olan Başkan yada Üyenin katılması ile karar verilmiş olması;
g) Tarafları ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir karar verilmesine sebep olabilecek bir madde yokken, aynı Daire veya diğer Daireler yahut Daireler Kurulu tarafından evvelki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması; olarak gösterilmiş bulunmaktadır.
Davacının ileri sürdüğü iddianın, anılan yargılamanın iadesi nedenlerinden yalnızca (a) bendinde öngörülen durumla ilgili olabileceği, diğer bentlerde ki nedenlerle bir bağlantısının olmadığı açıktır.
(a) Bendinde sözü edilen belgenin, dava ve yargılama sırasında var olan bir belge olduğu, karardan sonra düzenlenen ve böylece vücut bulan bir belgenin yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak kabul edilemeyeceği konusunda doktrinde ve uygulamada kesin bir birlik vardır. Aksine tek bir karar ve görüş söz konusu değildir. Esasen bu belgenin karardan önce varlığı yeterli de değildir. Elde edilememesi, ya zorlayıcı bir sebepten veya lehine karar verilen tarafın eyleminden kaynaklanmalıdır.
Davacının, vazife malûllüğü aylığı bağlanmaması işleminin iptali istemiyle açtığı dava 30 Ekim 1995 tarihinde reddedilmiştir. Yargılamanın yenilenmesi nedeni olduğunu iddia ettiği raporların düzenlenme tarihleri ise 16 Ocak 1996 ve 11 Ekim 1996 tarihlidir. İkinci raporun Dairemize ibrazı tarihi de 2 Aralık 1996'dır ve yargılamanın iadesi istemi tarihinden de sonradır.
Kaldı ki bu raporlar önceden mevcut olmayan, davacının davasının reddinden sonra yaptığı başvurusu üzerine Yeni Düzenlenen belgelerdir ve bu itibarla 1602 sayılı Kanunun 64 ncü maddesi (a) bendi kapsamında kabul edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Üye Hv.Kur.Alb. Nevzat ŞENOCAK ve Üye Kur. Alb. Himmet YONAR bu görüşe katılmamıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere yasada öngörülen nedenlerden hiç birine dayalı olmayan yargılamanın yenilenmesi isteminin REDDİNE,
KARŞI OY YAZISI
Görev malûlü aylığı yerine adi malûl aylığı bağlama işleminin iptali istemiyle açılan dava da Askeri Yüksek İdare Mahkemesince verilen red kararı kesin hüküm niteliğinde olup, kesin hüküm sonuçlarını doğurmaktadır.
Bu davanın yargılanması sırasında T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünde dava konusu ile ilgili hazırlık işlemleri sürdürülmektedir.
Davanın reddine dair verilen kararın düzeltilmesi istemi üzerine yeniden yapılan yargılama aşamasında davalı kurumca (T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü) görev malûlü aylığı bağlandığını gören davacı Askeri Yüksek İdare Mahkemesine dilekçe vermek suretiyle Karar Düzeltme isteminden Feragat etmiştir. Feragat Karar Düzeltme isteminden Feragat olup, uyuşmazlık konusunun yüksek yargı yerince çözümlenmesinden vazgeçme anlamında bir feragat değildir.
Diğer taraftan feragatin kesin hüküm niteliğini taşıyan ve yüksek yargı yerince verilmiş bulunan red kararının sonuçlarını ortadan kaldıracak biçimde yorumlanması usul tekniği açısından mümkün değildir. Bu değerlendirmeler ışığında; Karar düzeltilme aşamasında verilmiş bulunan dilekçenin karar düzeltme isteminden feragat biçiminde yorumlanıp uyuşmazlık konusunun çözümünden feragat biçiminde yorumlanmaması gerekir. Nitekim davacıda bahsi geçen dilekçesinde açık bir biçimde karar düzeltme isteminden vazgeçtiğini belirtmiş bulunmaktadır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kesin hükme karşı gelinebilecek yargı yolları AYİM. kanununun 69 ve 70 nci maddelerinde belirtilmiş olup bunlar karar düzeltme dışında yargılamanın yenilenmesi ve yanlışlığın düzeltilmesi yollarıdır.
Karar düzeltme isteminden feragat eden davacı, bu defa eşinin görev malûlü olduğunu saptayan ve GATA Sıhhi Kurulunca düzenlenen raporları yargılamanın yenilenmesi istemine konu yapılacak bir belge olarak gösterip yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunmuştur.
GATA Sıhhi Kurulunca düzenlenen ve davacının eşinin ölümünün görevin sebep ve etkisinden kaynaklandığını belirten raporları AYİM.'in red kararından sonra verilmiş bile olsa, aksi ispat edilinceye kadar geçerli belge olarak kabul etmek gerekmektedir. Bu belgenin varlığı karşısında davacının gene de adi malûl olduğunu söylemek mümkün değildir. O halde davacının sıhhi kurul raporları ışığında görev malûlü olduğunu kabul etmek gerekmektedir. Üzerinde durulması gereken konu bu raporların yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak kabul edilip edilmeyeceğidir.
Yargılamanın yenilenmesi başlıklı 64 ncü maddesinin a fıkrası Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması denmektedir.
Davacının yargılamanın yenilenmesi istemine konu ettiği bahsi geçen raporlar bu hükmün kapsamında değerlendirmek suretiyle, davacının yargılamanın yenilenmesi istemini kabul etmek gerekmektedir. Ayrıca GATA tarafından 3 ve 11 kişilik heyetlerce verilen ve ilgilinin görev malûlü olduğuna ilişkin raporlara itibar etmek gerekmektedir.
Yukarıda arz edilen açıklamalar doğrultusunda, yargılamanın yenilenmesi için yasada öngörülen sebepler, ortaya çıktığından yargılamam yenilenmesi işleminde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığından aksine karar veren çoğunluğun görüşüne karşıyız. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy