(1076 S. K. m. 17)
Davacı vekili 19 Şubat 1997 günü kayda geçen yenileme dava dilekçesiyle cevaba cevap dilekçesinde özetle; yarbaylığının ikinci yılında hakkında sicil düzenlenebilmesi için yeterli bir hizmet süresini de tamamlayarak Nisan 1990 tarihinde emekli olduğunu, ancak 1992 tarihinde 15 günlük yıldırım-92 seferberlik tatbikatına katıldığını, 1076 sayıl Kanunun 17 nci maddesi uyarınca müvekkilinin albaylığa terfi ettirilip bu rütbe ile seferberlik tatbikatına çağırılmasının gerektiğini, albay maaşı yerine yarbay maaşı ödenerek yine yarbay rütbesiyle terhisinin ve hizmette iken süresini tamamlamış olmasına rağmen 1999 yılı sicili düzenlenmemiş olmasının hukuka aykırı olduğunu iddia ederek aksine tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlığın çözümünde doğrudan uygulama yeri olan 1076 sayılı Kanunun yedek subayların terfi ve istihkakları başlığını taşıyan 17 nci maddesinde A) Hazarda yedek subayların silah altında geçmeyen sivil hayattaki müddetleri de hizmet müddetlerinden sayılmak şartiyle muvazzaf subaylar gibi terfi ettirilirler. Ancak teğmen olacaklar birer, üsteğmen olacaklar ikişer ve yüzbaşı olacaklar sekizer talim devresine iştirak etmek ve muvafık sicil almak, denizde yüzbaşılık kursunu tamamlamak ve yakın seferde süvari veya çarkçı şahadetnamesini haiz olmak şarttır.
Gümrük muhafaza kıtalarında istihdam olunan yedek subaylardan teğmen olacakların bu kıtalarda dört buçuk ay hizmetten sonra Genel Komutanlığın inhas ile orduda bir buçuk ay staj, üsteğmen olacakların iki sene dokuz ay hizmetten sonra yine inha ile 360 gün staj görüp sicil almaları şarttır. Bu subaylar takım talim ve terbiye safhasının başlangıcında orduda bulunacak veçhile staja gönderilirler.
Bilumum yedek subayların terfilerinde kıdem hesabı muvazzaf subaylar içindeki hem nasıplı arkadaşları meyanında hesap olunur.
Binbaşı olmak ve binbaşıdan yukarı rütbelere çıkabilmek Harp Okulu tahsilini ikmal etmek ve muvazzaf subaylara mahsus Terfi Kanununda yazıl kayıt ve şartları ihraz etmekle meşruttur denmektedir.
Madde metninde yedekte terfie olanak sağlanırken subaylar teğmen yüzbaşı (yüzbaşı dahil) rütbesine kadar bir kategoride kabul edilmiş ve bu rütbelerden birinden yedekle terfi edebilmek için rütbesine göre değişen sayıda olmakla birlikte mutlaka talim devresine katılmış olmak ve olumlu sicil almak koşul sayılmış ancak Binbaşı ve daha üst rütbelere terfide a) Harpokulu veya fakülte ve yüksekokul kaynaklı olmak yanında 926 sayılı Kanunda öngörülen terfi koşullarının varlığı aranmıştır.
1076 sayıl Kanunun yukarda metni yazılı 17 nci maddesinin 1 nci fıkrasının silah altında geçmeyen sürelerinin hizmetten sayılmasına ilişkin içeriği dikkate alındığında 30.8.1988 nasıplı yarbay olan davacının 3 yıllık rütbe bekleme süresinin 30.8.1991 tarihinde tamamlanmış olduğu ve bu yönden bir sorununun olmadığı ortadadır.
Ne var ki davacının emekli olduğu 1990 yılında henüz sicil düzenleme tarihi olan 2 Mayıs tarihinden önce ilişiğini kesmiş ve statüden çıkmıştır. Statüden çıkmış biri hakkında sicil düzenlenmesinin hukuki bir anlam taşımadığı tartışmasızdır ve esasen aksine bir pozitif kural da mevcut değildir. Davacı hakkında yarbay rütbesine ait düzenlenmiş bir sicil de bulunmamaktadır.
Esasen, terfi yılı; Her yılın 30 Ağustos tarihinden başlayıp ertesi yılın 30 Ağustos tarihine kadar geçen süredir. diyen 926 sayılı Kanunun 3/g maddesi hükmü aynı maddenin h) bendindeki kademe bekleme süresinin subayların ve astsubayların kademe terfileri için her kademede bekleyecekleri en az bir terfi yılıdır şeklindeki tanımı ve Subay Sicil Yönetmeliğinin 3 ncü maddesindeki sicil süresinin normal olarak bir terfi yılı olduğunu belirten ifade ve anlamı karşısında, sicil düzenlenme tarihinden önce statüden çıkmış bir personel hakkında sicil düzenlenmeyeceği, düzenlense bile hukuken geçerli olmayacağı da açıktır. O halde davacına yarbay rütbesine ait geçerli bir sicili bulunmaktadır.
Oysaki dayanak hükmü oluşturan 1076 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin davacının istemiyle ilgili dördüncü fıkrası terfi açısından yollama yaptığı 926 sayılı Kanunun rütbe terfi esas ve şartları başlıkla 38 nci maddesinin (b) bendi
Rütbeye mahsus normal bekleme süresinin, binbaşılarda üç, albaylarda iki yıllık, diğer rütbelerde üçte ikisi oranında, kıdem alanlar için fiili bekleme süresinin (albaylar hariç) binbaşılarda iki yıllık, diğer rütbelerde üçte ikisi oranında yıllık sicili bulunmak, görev esnasında yaralanmaları sebebiyle uzun süreli tedaviye tabi tutulanların ise bulundukları rütbelerde bir yıllık sicili bulunmak hükmünü amirdir. Davacı vekilinin 15 günlük tatbikat süresi için sicil düzenlenmesi gerektiği iddiası bir hukuki nedene dayanamamaktadır.
Davacı sicil sayısına ilişkin yasal koşulu taşımadığından yedekte Albaylığa terfi ettirilmesi isteminin reddi yolunda tesis edilen işlemde başkaca bir hukuka aykırılık da görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle hukuki dayanağı bulunmayan davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy