(926 S. K. m. 68, Ek Geç. m. 63)
Davacı, 18 Haziran 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; astsubay olmadan önce 1.7.1982 tarihinde iki yıllık meslek yüksek okulunu bitirdikten sonra, er olarak askere alındığını, askerlik görevi sırasında yaptığı başvuru üzerine katıldığı sınavı kazanarak Tuzla Piyade Okulunda öğrenime başlayıp, başarılı sonuç alması sonucu 30.8.1985 tarihinde Astsubay Çavuş olarak kıt'aya çıktığını, astsubay olmadan önce yaptığı hizmetinden dolayı bir yıl kıdem aldığını ve normal liselerden mezun olan arkadaşlarından fazla okuduğu iki yıl süreli yüksek öğrenimin rütbe bekleme süresinden düşülmemesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyadan, 1982 yılında iki yıllık Urfa Meslek Yüksek Okulunu bitiren ve 1985 yılında astsubaylığa nasbedilen davacının, 926 Sayılı Kanunun Ek Geçici 63 ncü maddesi gereğince bu iki yıllık öğrenim süresinin rütbe bekleme süresinden sayılmaması işleminin iptali istemiyle işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Davacı dilekçesinde istemini kıdem verilmesi şeklinde ifade etmiş ise da, 926 Sayılı Kanunun Ek Geçici 63 ncü maddesinden yararlanmayı istediğini açıkça belirtmiş olması nedeniyle, amacının fazla okuduğu süreyi rütbe bekleme süresinden saydırmak olduğu anlaşıldığından, davanın konusu bu şekilde nitelendirilmiştir.
Daha önce lise veya dengi okul mezunu olanlar arasından seçim yapılarak sınıf okuluna alınıp bir yıllık eğitim sonunda astsubay olarak nasbedilme şeklindeki uygulama, 2 Eylül 1993 gün ve 21606 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 499 Sayılı KHK. nin 11 nci maddesi ile 926 Sayılı Kanunun 68 nci maddesinde yapılan değişiklikle yeni bir şekle kavuşturularak, Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilecek bazı fakülte, yüksek okul ve meslek yüksek okulu mezunlarının da astsubay olarak alınması şekline dönüşmüştür.
Açıklanan bu uygulama nedeniyle, lise mezunu olarak astsubay olanlar ile fakülte veya yüksek okulu bitirdikten sonra astsubay olanlar arasında ikinciler aleyhine adil olmayan bir durum ortaya çıkmış olacağından, bunu önleme amacını güden yasa koyucu aynı KHK. nin 12 nci maddesi ile 926 Sayılı Kanunun 79 ncu maddesini de değiştirerek, bu durumda olan astsubayların Astsubay Sınıf Okulundan fazla olarak geçen fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarındaki öğrenim sürelerinin (hazırlık sınıfı ve sınıfta kalınan süreler hariç) rütbe bekleme süresinden düşülmesini hükme bağlamıştır. Ancak, her yasa kaide olarak yürürlüğe girdiği tarihten sonra tesis edilen işlemlere uygulanabileceğinden daha önce fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulunu bitirerek astsubay olmuş bulunanların da bu olanaktan yararlanması arzu edilmiş ve de aynı KHK. nin 38 nci maddesi ile 926 Sayılı Kanuna eklenen Ek Geçici 63 ncü maddede Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce Astsubay Sınıf Okulundan fazla süreli fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulların bitirerek astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalma süreleri hariç, sınıf okullarından fazla olarak okudukları eğitim süresi 3 yıla kadar (3 yıl dahil) rütbe bekleme sürelerinden düşülür şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.
Davalı idare, davacının bu hükümden yararlanabilmesi için astsubaylığa geçtiği sırada yüksek okul mezunu olduğunu bildirmesi gerektiğini ifadeyle, bunun bildirilmemiş olması nedeniyle istemi reddetmiştir.
Anılan maddedeki düzenleme ile astsubay olmadan önce fakülte ve yüksek okul bitirmiş olanların diğer astsubaylara göre eğitimde geçen fazla süreleri nedeniyle mesleğe girişleri geciktiğinden, örneğin liseden aynı yıl mezun olan ve mezun olduğu yıl Astsubay Sınıf Okuluna giderek bir yıl sonra astsubay olan bir kişi ile mezun olduğu yıl fakülte veya yüksek okula gidip orayı bitirdikten sonra Sınıf Okuluna giden ve buradaki bir yıllık eğitim sonunda astsubay olan kişi arasında rütbe ve kıdem yönünden ikinciler aleyhine meydana gelen durumun düzeltilmesi amacı güdülmüş olup ayrık tutulması istenen husus ise astsubay olduktan sonra fakülte veya yüksek okulu bitirenlerin bu hükümden yararlanamamağıdır. Zira, astsubaylığa geçtikten sonra yüksek okulu bitiren kişi ile aynı zamanda astsubaylığa geçmiş olup, yüksek okul bitirmemiş olanlar arasında rütbe ve kıdem bakımından aleyhe bir durum oluşmamaktadır. Bunlar aynı rütbe ve kıdemi muhafaza etmektedirler. Bunun dışında Ek Geçici 63 ncü madde hükmünden yararlanmak için astsubaylığa geçişte fakülte veya yüksek okul mezunu olduğunun idareye bildirilmiş olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Esasen, davacının astsubaylığa geçtiği 1985 yılında fakülte veya yüksek okul mezunu olduğunu saklaması için de bir sebep yoktur.
Ancak, anılan madde hükmünün 926 Sayılı Kanunun 68 nci maddesini değiştiren 499 Sayılı KHK. nin 12 nci maddesi ile birlikte değerlendirmek doğru sonuca varmak bakımından zorunludur. Anılan maddede herhangi bir fakülte veya yüksek okul mezununun astsubaylığa geçirileceği belirtilmemiş, hizmetin gereklerine uygun nitelikte elemanların seçilip alınabilmesi amacıyla Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilecek fakülte ve yüksek okullar mezunlarının alınabileceği ifade edilmiştir. O halde Ek Geçici 63 ncü maddeden istifade edebilecek olan astsubayların tesbitinde de bitirdiği fakülte veya yüksek okulun Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilmiş olan okullardan olması koşulu aranmalıdır. Aksi halde yapılan fazla öğrenimin hizmete yansıması ve idarenin bu nedenle bir yararının olması düşünülemez. İdari hizmete yansımayan bu öğrenim nedeniyle hizmete başlamış olan astsubayın rütbe ve kıdem bakımından uğradığı gecikmenin idare tarafından karşılanması da sözkonusu olamaz. Dava konusu olayda idare bu konuda bir itirazda bulunmadığına göre davacının bitirdiği okulun Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen okullardan olduğu anlaşılmaktadır.
Netice olarak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davanın kabulü ile davacının astsubaylığa geçmeden önce bitirmiş olduğu, yüksek okulun öğrenim süresinin rütbe bekleme süresinden sayılmamasına ilişkin İŞLEMİN İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy