(2709 S. K. m. 10) (1602 S. K. m. 20) (3269 S. K. m. 12) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m. 13)
Davacı vekili, 26.12.1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının BATMAN J.Komd. Özel Hrk.Grp.K.lığı emrinde J.Uzm.Onb. olarak görev yapmakta iken, tabi bulunduğu 3269 Sayılı Kanununun uygulanması yönünden karşılaştığı kimi sorunları doğrudan doğruya J.Gn.K.nına mektupla bildirerek usulsüz müracaatta bulunduğu gerekçesiyle 7.Kor.K.lığı As.Mahkemesince 25.7.1997 tarih ve 1997/1038-542 esas ve karar sayılı hükmü ile iki ay onbeş gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, ve verilen bu cezanın tecil edildiğini, 3269 Sayılı Kanunun 12 nci ve Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13 ncü maddeleri uyarınca T.S.K.den ilişiğinin 14.11.1997 tarihinde kesildiğini, ilişik kesme belgesinin kendilerine ulaşmadığı için resen yetki incelemesi yapılmasını, 3269 Sayılı Kanunun 12/3 ncü maddesi personelin ilmi ve fiziki yetenek, beceri ve kabiliyetiyle ilgili olan ilişik kesme sebeplerinin ayrıntılarının yönetmelikle düzenlenmesine yetki ve imkan verdiğini, suç ve cezalarla ilgili bir düzenleme olmadığını, kanuna aykırı olan yönetmelik hükmünün iptalini, ayrıca Danıştayın tecil edilmiş cezaların devlet memurlarının görevine son vermek için geçerli bir hukuki sebep oluşturmadığını, belirterek, eşitlik ve hakkaniyet kuralları ile bağdaşmayan yönetmelik hükmünün bu sebeple de iptaline, bu talebin kabulü halinde dayanağı kalmayan ilişik kesme işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ile özlük dosyasının incelenmesinden; davacının 27.6.1994 tarihinde sözleşme yaparak uzman erbaş olarak göreve başladığı, usulsüz müracaatta bulunmak suçundan iki ay on beş gün hapis cezası ile mahkumiyetine karar verilip, bu cezasının ertelendiği, bu ertelenen cezası sebebiyle, BATMAN J.Bölge Komutanlığının 6.11.1997 tarihli işlemiyle sözleşmesinin feshedildiği ve 14.11.1997 tarihinde ilişiğinin kesildiği, süresi içinde vekili aracılığıyla ilişik kesme işleminin iptali istemi ile dava açtığı anlaşılmıştır.
3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanununun 12 nci maddesine göre; Görevde başarısız olanlarla, kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetler ile ilişikleri kesilir. Görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilmeme halleri ve bunlara yapılacak işlemler çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Uzman Erbaş Yönetmeliğinin, 21.5.1996 gün ve 22642 sayılı resmi gazetede yayınlanan değişik 13/3 ncü maddesinde;
... Tecil edilse veya para cezasına çevrilse dahi;
(b) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adli ve askeri mahkemelerce toplam 30 gün ve daha fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkûm olanların .... Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilir.
Yönetmeliğin yine aynı maddesinde ... bağımsız tugay, tümen (deniz ve havada eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince sözleşmeleri feshedilmek suretiyle T.S.K.den ilişikleri kesilir. hükümlerine amirdir.
Bu kanuni düzenlemeler karşısında yapılan incelemede, davacının Batman J.Bölge Komutanınca ilişiğinin kesildiği, yetki ve şekil yönünden mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.
Davalı idare Uzman Erbaş Yönetmeliğinin iptali talebinin çözüm yerinin Danıştay olduğunu ve AYİMin görevsizlik kararı tesis etmesi gerektiğini iddia etmiş ise de, AYİM Kanunu 20 nci madde de ... asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ... ve yine 40 ncı madde de; ... düzenleyici ve genel tasarruflara karşı ... yönetmeliklerde düzenleyici bir işlem olması hasebiyle bunlara karşı AYİMde dava açılabileceği ve AYİMin görevli olduğu belirtildiğinden, bu görev itirazına itibar edilmemiştir.
Davacı vekili yönetmeliğin 13/3 - b fıkrasını, Uzman Erbaş Kanununa aykırı olarak değerlendirerek iptalini talep etmiş ise de; 3269 Sayılı Kanunun 19 ncu maddesinde fesih sebepleri ve diğer hususlarda Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarına açıkça yönetmelik çıkarma yetki ve görevi yüklemiş olup; idareye bir yasama tasarrufuyla tanınmış olan bu düzenleme yetkisinin kullanılması sonucu, idarenin belli bir süre hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkumiyet halinde uzman erbaş statüsünün son bulmasını öngörmesinde, bu yönü itibariyle herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Yine davacı vekilinin hapis cezasının tecil edilmiş olmasına rağmen ilişik kesmeye neden gösterilmesinin de hukuka aykırı olduğu iddiasına gelince; hapis cezasının ertelenmiş olmasının hukuki gerçeği değiştirici bir mahiyette olmadığı açıktır. Yani davacının disiplini ihlal ettiği hususu sabittir. Davacı vekilinin temas ettiği eşitlik ilkesi ve kıyasen anlatılan 657 Sayılı Kanunun düzenlemeleri ve Danıştay kararının dava konusu bakımından uygulama alanı yoktur. Gerçekten Anayasa Mahkememizin istikrar kazanmış kararlarında da işaret edildiği üzere Anayasanın 10 ncu maddesindeki herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetmeksizin kanun önünde eşittir hükmünden amaç; her Türk vatandaşına yasalar yönünden eşit sayılmalarını sağlamaktır. Maddedeki eşitliğin bir anlamı da, yasaların koyduğu kurallara uyarlık bakımından, kişisel nitelikleri ve durumları benzer olanlar arasında değişik uygulama yapılmamasıdır. Durumlarındaki değişikliğin doğurduğu zorunluluklarla ve haklı nedenlerle yapılan farklı uygulamalar Anayasanın eşitlik ilkesine ters düşmez. Diğer bir deyişle, Anayasanın 10 ncu maddesinde ifadesini bulan bu eşitlik, mutlak anlamda bir eşitlik olmayıp; haklı nedenlerin bulunması durumunda farklı uygulamalara olanak veren bir ilkedir. Gerçekten de, durum ve konumlardaki farklılık, hukuki statülerdeki özellikler, kişiler ve topluluklar için değişik kurallar ve değişik uygulamaları haklı kılar. Ancak aynı durum ve statüde olanlar için ayrı düzenleme Anayasaya aykırılık oluşturur. Devlet memurları ile uzman erbaşların statü farkları nedeniyle farklı düzenleme yapılması eşitlik prensibi ile çelişmediği ve hukuka aykırı herhangi bir yönü bulunmamaktadır.
Yukarıda belirtilen hususlar, mevzuat ve açıklamalar muvacehesinde yapılan incelemede; davacı hakkında Askeri Mahkemece usulsüz müracaatta bulunmak suçundan iki ay on beş gün hapis cezası verildiğinden, Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13 ncü maddesi 3 ncü fıkrasında ... Tecil edilse veya para cezasına çevrilse dahi, (b) bendinde de Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adli ve askeri mahkemelerce toplam 30 gün ve daha fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkum olanların ... Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir. denildiğinden, davacının durumu da buna aynen uyduğundan, idare bağlı yetkisini kullanarak tesis ettiği sözleşme feshi işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin;
1) Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13/3 - b maddesinin iptali istemin REDDİNE,
2) Dava konusu fesih işlemi yetki, şekil, sebep konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olduğundan, yasal dayanaktan yoksun fesih işleminin iptali isteminin REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy