(926 S. K. m. 36)
Davacı, 3 Nisan 1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1989 yılında GATA Askeri Tıp Fakültesinden KKK. lığı mensubu Tabip Subay olarak mezun olduğunu, Haziran 1993 tarihinde MSB.'nın izniyle GATA. Komutanlığında Fizyoloji Doktora kadrosu için açılan sınavı kazanarak 4 Ekim 1993 tarihinde GATA. Fizyoloji Anabilim Dalı Başkanlığında göreve başladığım, Kasım 1993 tarihinde MSB.'nın izni ile Fizyoloji Doktora eğitimi için Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Başkanlığına gönderildiğini, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde kayıtlı öğrenci olarak gerçekleştirdiği doktora eğitimini başarı ile tamamlayarak Fizyoloji Doktoru unvanını aldığını, 3 Aralık 1997 tarihinde Hacettepe Üniversitesinden aldığı Geçici Mezuniyet Belgesini aynı gün GATA. Doktora ve Yüksek Lisans Merkezi Başkanlığına teslim ettiğini, jüri mazbatası ve mezuniyet belgesinin aynı şekilde ilgili kuruma teslim edildiğini, 12 Aralık 1997 tarihinde YAŞ kararı ile re'sen emekli edildiğinden, 18 Aralık 1997 tarihinde GATA'dan ilişiğini kestiğini, emekli keseneklerinin toptan ödeme kararının çıktığı 22 Ocak 1998 tarihinde Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne gittiğinde resmi belgeler üzerine Doktor unvanının işlenmiş olmasına rağmen, doktora kıdeminin verilmediğini öğrendiğini, bu nedenle 4 ncü derecenin 2 nci kademesi ve 1600 gösterge üzerinden işlem yapıldığını, böylece yasal hakkı olan 2 yıl kıdem verilmediğini, bunun sonucu olarak ta nasbinin 1987 olarak düzeltilip 3 ncü derecenin 1 nci kademesine ilerletilmediğini, bu durumda; doktora öğrenimi yapmış olmaktan dolayı iki yıl kıdem verilerek 4 ncü derecenin 2 nci kademesinden, 3 ncü derecenin 1 nci kademesine intibakının yapılmaması işleminin iptaline, Emekli Sandığı işlemlerinin de buna göre yapılması ve eksik yapılan ödemelerin düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tbp.Yzb.olarak 4 ncü derece 2 nci kademesinde bulunan ve Milli Savunma Bakanlığının oluru ile Fizyoloji Anabilim Dalında doktora öğrenimi yapmak üzere Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesine gönderilen davacının, anılan doktora öğrenimini başarı ile tamamlayarak 3 Aralık 1997 tarihinde aldığı doktora geçici mezuniyet belgesini aynı tarihte 926 Sayılı Kanunun 36 nci maddesi (d) bendi 2 nci fıkrası uyarınca hakkında doktora kıdemi verilmesi için GATA Doktora ve Yüksek Lisans Merkezi Başkanlığına teslim ettiği, 12 Aralık 1997 tarihli Yüksek Askeri Şura kararı ile davacının disiplin yoluyla TSK.'nden ilişiğinin kesilmesi doğrultusunda işlem tesis olunduğu, Emekli Sandığına gönderilen belgeler arasında davacının Doktor unvanına sahip olduğunun belirtilmesine rağmen, davacıya doktora öğreniminden dolayı kademe ilerlemesinin (kıdem verilmemesi) yaptırılmadığının anlaşıldığı, davacının doktora öğrenimi nedeniyle kıdem verilerek 3 ncü derecenin nci kademesine getirilmesi için yaptığı başvuruya 12 Mart 1998 tarihli yazıyla yanıt veren davalı idarece, davacıyı kastederek, re'sen ayırma işlemine tabi tutulan personel olması nedeniyle dilekçeye yapılacak bir işlem olmadığının belirtildiği, bunun üzerine davacının 3 Nisan 1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile AYİM'de dava açtığı ve 926 Sayılı Kanunun 36/d-2 nci maddesi uyarınca doktora öğrenimi nedeniyle kıdem verilmemesi ve bunun sonucu olarak ta derece ve kademe ilerlemesi yaptırılmama işleminin iptali istemiyle işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı doktora kıdemi verilmemesi ve bunun sonucu olarak ta derece ve kademe ilerlemesi yaptırılmaması işleminin iptali istemiyle işbu davayı açmış ise de; 926 Sayılı Kanunun sistematiğine göre doktora öğrenimi nedeniyle kıdem verilmesi halinde, davacının bulunduğu derece ve kademeyi etkileyeceği, en önemlisi de koşulların elvermesi halinde rütbe ve rütbe kıdeminde de değişikliklere neden olacağı izahtan varestedir.
Bir başka anlatımla, 926 Sayılı Kanunda derece ve kademeler, rütbelerin ve rütbe kıdemliliklerinin karşılığı olarak düzenlenmiş bulunmaktadır.
Bu durum karşısında davacıya doktora öğreniminden dolayı iki yıl kıdem verilmesi halinde, bu iki yıllık kıdemin davacının rütbesini veya rütbe kıdemliliğini, dolayısıyla derece ve kademesini sonuç olarak ta kendisine uygulanacak gösterge rakamını etkilemektedir. O halde davanın konusunu doktora öğrenimi nedeniyle kıdem verilmemesi işleminin iptali istemi olarak nitelendirmek gerekmektedir.
Öncelikle her ne kadar davacı davayı açtığı tarihte Yüksek Askeri Şura kararı ile TSK.'nden disiplin yoluyla ayırma işlemine tabi tutulması nedeniyle statü dışına çıkarılmış ise de; dava konusu işlemin tesis olunduğu tarihte askeri şahıs sıfatını muhafaza etmekte olduğu, en önemlisi de doktora kıdemi verilmesi halinde davacının aylığa esas derece ve kademesinin de yükselecek olması, bir başka anlatımla rütbe veya kıdeminin bu işlemden etkilenecek olması nedeniyle, davada, davacının sübjektif ehliyetinin bulunduğu ve davaya bakmak görevinin de böylece Askeri Yüksek İdare Mahkemesine ait bulunduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır.
Bilindiği üzere, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 36 ncı maddesi (d) bendi 2 nci fıkrası, Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı İnsangücü Temin ve Yetiştirme Planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, master) öğrenimi yapanlara bir yıl, doğrudan doğruya doktora yapanlara iki yıl, doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl
. kıdem verilir hükmünü taşımaktadır.
Subay Sicil Yönetmeliğinin 8 Mart 1994 gün ve 21871 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikle değişik Ek-2 nci maddesinin Lisansüstü öğrenim kıdeminin verilme usulü başlıklı (b) bendi ise;
(1) Harp Okullarından yetişen sınıflara mensup subaylardan Harp Akademileri öğrenimini tamamlayıp kurmaylığı onananlara iki yıl, bunlardan Silahlı Kuvvetler Akademisinden mezun olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl kıdem verilip nasıpları buna göre düzeltilir.
(2) Tıpta uzmanlık belgesi olanlara, diş tabipliğinde, veterinerlikte, eczacılıkta uzmanlık belgesi alan veya doktora yapanlara iki yıl, bunlardan doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl kıdem verilip nasıpları buna göre düzeltilir.
(3) 1 nci ve 2 nci bentler dışında kalan diğer mesleklere mensup subaylardan, Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı İnsangücü Temin ve Yetiştirme Planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master) öğrenimi yapanlara bir yıl, yüksek lisans öğrenimi yapanlardan doktora yapanlara bir yıl, doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl kıdem verilip, nasıpları buna göre düzeltilir.
Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı İnsangücü Temin ve Yetiştirme Planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda doğrudan doğruya doktora yapanlara iki yıl, bunlardan doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl kıdem verilip nasıpları buna göre düzeltilir.
(4).
(5) Yukarıda yazılı nitelikleri haiz olanlara lisansüstü öğrenim kıdemi verilebilmesi için;
a- Lisansüstü öğrenimini Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı İnsangücü Temin ve Yetiştirme Planlarına göre belirlenen ihtiyaç duyulan dallarda yapmış olması,
b- Müracaat tarihinde mevcut sicil notlan ortalamasının, sicil tam notunun %75 ve daha üstünde olması,
c- Lisansüstü öğrenimini kendi nam ve hesabına yapanlar için sicil üstlerince tanzim edilecek nitelik belgesinin (Ek-8) müspet olması,
d- Cezaları ertelenmiş, para cezasına çevrilmiş, genel Veya özel af kanunları kapsamına girmiş, hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adli sicilden çıkarılmış olsalar bile;
I- Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabii mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile kaçakçılık, resmi ihale ve alım-satımlara fesat karıştırma suçlarından birisinden mahkum olması,
II- Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlan ile Askeri Ceza Kanununun 148 nci maddesinin (A) fıkrasında belirtilen suçlardan mahkum olmaması,
III- Taksirli suçlar hariç olmak üzere, yukarıda (I) ve (Il)'de belirtilen suçların dışındaki suçlardan adli ve askeri mahkemeler, disiplin mahkemeleri veya disiplin amirlerince toplam olarak 21 gün ve daha fazla hapis veya oda hapsi cezası ile mahkum olmaması veya cezalandırılmaması,
Açığa alınmayı gerektiren ya da yukarıda (I) ve (Il)'de sayılan suçlardan gözetim altına alınanlar veya tutuklananlar veya haklarında kamu davası açılanlar, haklarındaki yargılama neticesine göre işleme tabi tutulurlar.
e. Özel kanunlara tabi olanların ise, yukarıdaki şartlara ilave olarak, bu sıfatlarını kazanmada kendi nam ve yönetmeliklerinde belirtilen usul ve esasları yerine getirmiş olması gerekir hükmünü taşımaktadır.
Bu mevzuat hükmüne göre, doktora öğreniminden dolayı kıdem verilebilmesinin koşulu, davacının doktora öğrenimi gördüğü dalın İnsangücü Temin ve Yetiştirme Planında gösterilmiş olması gerekmektedir.
Konuya ilişkin Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanlığının 27 Ekim 1993 gün ve DOK. MRK.0530-10-93/72 sayıyla, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğüne hitaben yazılan yazısında; davacının Fizyoloji dalında doktora öğrenimini daimi öğrenci olarak yapması isteğinin belirtilmiş bulunmasından, yasada aranan ihtiyaç duyulma koşulunun, davacının doktora öğrenimi yaptığı öğrenim dalı için öngörüldüğünü kabul etmek gerekir.
Davacının doğrudan doğruya Fizyoloji Anabilim Dalında doktora öğrenimi yapmış bulunması karşısında, 926 Sayılı Kanunun 36/d-2 maddesi uyarınca iki yıl kıdem verilerek intibakının buna göre yapılması ve böylece 4 ncü derecenin 2 nci kademesinde bulunan davacının 3 ncü derecenin 1 nci kademesine getirilmesi, derece ve kademesinin ait bulunduğu rütbeye yükseltilmesi veya kıdemliliğinin onanması ve emekli aylığını da bu gösterge üzerinden alması gerekmektedir.
Netice olarak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, doktora öğrenimi nedeniyle 926 Sayılı Kanunun 36/d-2 maddesi uyarınca iki yıl kıdem verilmemesi işleminin İPTALİNE.
KARŞI OY GEREKÇESİ
Yüksek Askeri Şura kararı ile re'sen emekliye sevk edilen davacının Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiğinin kesilmesi nedeniyle derece ve kademe ilerlemesi durdurulduğundan, doktora kıdemi verilmemesine ilişkin idari işlem hukuka uygun olup, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, aksi yönde karar alan sayın çoğunluğa katılamadım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy