(6245 S. K. m. 59) (1602 S. K. m. 40)
Davacı 14 Ağustos 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle Almanya Federal Cumhuriyeti (AFC) Savunma Bakanlığı Teknik ve Tedarik Dairesi (BWB) Koblenz bünyesinde bulunan, Türk Askeri İrtibat Subayı Yardımcısı olarak yurt dışı daimi görevde bulunduğu esnada Gnkur. Bşk.lığınca 07-16 Mart 1994 tarihleri arasında J.Gn.K.lığından AFCe gelen bir heyete yardımcı olmak amacıyla görev harcırahı J.Gn.K.lığınca ödenmek üzere görevlendirildiğini bu görev ile ilgili olarak verilen harcırahın hesaplanmasında başlangıçta hatalı hesaplama yapılıp, işlemde tahakkuk tarihindeki DM/TL kuru yerine, bir yıllık süre geçtiği dolayısıyla DM / TL kuru çok yükselmiş olmasına rağmen, beyanname tarihindeki kur esas alınarak, eksik harcırah tahakkuk ettirildiğini sadece tren bileti ücretinin tamamlanması için yapıldığı ifade edilen üçüncü ve son ödemenin ise tahakkuk işleminin yapıldığı dönemdeki DM/TL kuru esas alınarak ödeme yapıldığını. Görev esnasında yurt dışı görevde bulunması, aylığın DM olarak alması ve harcamaları da DM olarak kendi parasından yapmış olmasına karşılık bu görevle ilgili kendisine DM bazında toplam 1850 DM oranında bir ödeme yapılması gerekir iken bu güne kadar üç aynı ödemede toplam 500 DM ödeme yapıldığı, bu durumda 1350 DM lık zararının kendisine ödenmediğini bu durumda kendisine ödenmesi gereken 1350 DM civarındaki miktarının DM veya ödeme tarihindeki DMın Türk Lirası olan karşılığının ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
1993-1996 yılları arasında Almanya Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Teknik Tedarik Dairesi (BWB) Koblenz bünyesinde bulunan, Türk Askeri İrtibat Heyeti Başkanlığında Kara İrtibat Subayı Yardımcısı olarak yurtdışı daimi görevde bulunduğu sırada Genelkurmay Başkanlığının emri ile 7-16 Mart 1994 tarihleri arasında J.Gn.K.lığından Almanya ya gelen bir heyete yardımcı olmak amacıyla görev harcırahının J.Gn.K.lığınca ödenmek üzere görevlendirildiğini bu görev esnasında Almanyada yurt dışı daimi görevde bulunması üç yıl boyunca aylığını DM bazında ve sabit bir rakam olarak alması Almanyadaki bu görev sırasında harcamaları da DM olarak kendi parasından yapmış olmasına rağmen bu görevle ilgili kendisine DM bazında toplam 1862 DM tutarında geçici görev yolluğu ödenmesi gerekirken bu güne kadar üç yıl içerisinde üç ayrı ödeme ile ve üç ayrı kurdan olmak üzere toplam 497.07 DM kur kendisine ödendiğini bu durumda 1862- 495.07 = 1366.93 DM tutarında Türk Lirası olarak ise (1366.93x103.000= 140.793.790 TL) bir alacağının söz konusu olduğunu, bunun DM veya bugünkü kur üzerinden TL olarak ödenmesi için J.Gn.K.lığına yaptığı başvurunun red edilecek ödeme yapılamayacağının bildirildiği belirtilerek işbu dava konusu işlemin iptali isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Davada süre kamu düzenine ilişkin olup gerek tarafların talebi üzerine ve gerekse yargı yerince resen dikkate alınmak gerekmektedir.
1602 Sayılı Kanunun 40 ncı maddesi uyarınca dava konusu işlemin ilgiliye tebliğini takiben 60 gün içerisinde dava açmak gerekmektedir.
Davacı ile davalı idare arasında harcırah tahakkukuna ilişkin yazışmalar belli periyotlar içerisinde ve sürekli olarak yapılmış ve idarede sorunu en sonunda 31.07.1997 tarihli işlemi tesis etmek suretiyle çözdüğünden ve davacı tarafından da anılan 31.07.1997 tarihli işlemin iptali için 04.08.1997 tarihinde dava açmış bulunduğundan davada sürenin varlığından söz etmek mümkün değildir.
Jandarma Genel Komutanlığınca yedek parça temin ve tedarik etmek amacıyla Jandarma Genel Komutanlığı mensubu bulunan bir heyete yardımcı olmak üzere 07-16 Mart 1994 tarihleri arasında BONNdan Neubrandenburga Genel Kurmay Başkanlığının 5 Mart 1994 tarih ve Loj.6048-5-94/ Loj.D.Hiz.Ş. (Dış Ikm) sayılı emri ile görevlendirilen davacı mühendis Albay Basri YILMAZ 06.06.1997 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurarak kendisine bahsi geçen görevi ile ilgili olarak eksik ödeme yapıldığında 1350 DM tutarındaki paranın kendisine ödenmesi isteminde bulunmuştur.
Dava konusu harcırah uyuşmazlığına neden olan görevin bitiminde davacıya ait belgeler harcırah tahakkukuna esas olmak üzere Bonn Silahlı Kuvvetler Ataşeliğinin 19.04.1994 tarih ve ISTH: 4013-88-97/ İd.As.Atş. sayılı yazısı ekinde Jandarma Genel Komutanlığına gönderilmiştir.
Belgelerin gönderildiği Jandarma Genel Komutanlığınca yurt dışında sürekli görevli bir subaya Bakanlar Kurulunun 10.01.1995 gün ve 95/6471 Sayılı Kararı uyarınca geçici görev harcırahı ödenip ödenmeyeceği konusunda yapılan araştırmada Jandarma Genel Komutanlığı Karargahının ödemelerini sağlayan İçişleri Bakanlığı Merkez Saymanlığınca davacıya bahsi geçen Kararnamenin 4/c maddesi uyarınca ödeme yapılamayacağı belirtildiğinden bir süre beklemede kalınmıştır.
Dava konusu ile ilgili olarak 5 Ağustos 1994 tarihinde tren bileti bedeli 2.063.000. TL tutarında tahakkuk yapılmış ve bu konudaki havale Merkez Bankası veya Saymanlık Müdürlüğünce bir süre gecikilerek 104.21 DM olarak davacıya ödenmiştir.
Takiben 1995 yılında bütçenin geçmiş yıllar borçları tertibinden 62.000.000.TL ödenek isteminde bulunularak davacıya Almanyada bulunduğu sırada 10 günlük yevmiyesi ve tren biletinin ödeme tarihindeki Almanya Kuru üzerinden döviz transferi için nakit verile emri hazırlanarak 12 Aralık 1995 tarihinde İçişleri Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğüne intikal ettirilmiş, bu defa beyannamesinin verildiği tarihteki kur üzerinden ödeme yapılacağı kabul edilerek, gider belgelerinin elden Jandarma Genel Komutanlığına iade edilmesini takiben 29 Aralık 1995 tarihinde DM karşılığı 16.867.000.-TL tahakkuk ettirilerek yasal olarak 1670 DM tutarında ödeme yapılmıştır. Ancak davacı başka hesap numarası bildirmediğinden anılan Saymanlık Müdürlüğünce bu miktar para bütçe emanetine alınarak bekletilmiş bu nedenle yapılan ödemenin miktarı Jandarma Genel Komutanlığı dışında oluştuğundan, Türk Lirasının yapacağı Mark tutarında enflasyondan dolayı azalma meydana gelmiş ancak bu sonuç banka hesap numarasına bildirilmemiş olmasından kaynaklanmıştır.
Böylece davacının hesap numarasını geç bildirmiş olması nedeniyle Türk Lirası üzerinden 16.867.000.TL tutarındaki para 3-5 ay gecikme ile Almanya ya T.C. Merkez Bankasınca havale edildiğinden enflasyon karşısında gerçekten azalma meydana gelmiştir. Ancak, tren bilet bedeli olan 192 DM lık dövizden daha önceden 104.21 DMnın kalanı olan 77.79 DMlık tahakkuk 21 Aralık 1996 tarihinde yapılarak bunun davacıya ödenmesi bahsi geçen Saymanlık kanalı ile gerçekleştirilmiştir ve bunda bir gecikmede olmamıştır.
Bunların yanında Jandarma Genel Komutanlığınca 10.07. 1996 tarih ve KOMP: 5010-11-96/Pl ve Mali Ynt.Ş (79897) sayılı yazı ile Maliye Bakanlığına başvuruda bulunularak davacı hakkında Bakanlar Kurulunun 10.01.1995 gün ve 95/6471 Sayılı Kararnamesi uyarınca yapılacak işlemin bildirilmesi istenilmiş, Maliye Bakanlığından alınan 24.09.1996 gün ve 19143 sayılı cevabı yazıda 6245 Sayılı Harcırah Kanununun 59 ncu maddesine göre bir aylık beyanname verme süresinin son gününe isabet eden tarihteki T.C. Merkez Bankası efektif döviz satış kurları üzerinden hesaplama yapılarak ödemenin buna göre yapılacağı bildirildiği ve davalı idarece de bu hüküm uyarınca işlem yapıldığı anlaşıldığından, davacı hakkında tesis olunan işlem de hukuka aykırı bir yan görülmemiştir.
Gerçekten harcırah Kanunun 59 ncu maddesi uyarınca harcının istemini yapılması gerekli olan ayın son günü esas alınarak saptanan kur üzerinden harcırahı ödenmiş olup, hukuka uygun bulunan bu uygulamada, idare affedilecek bir kusurun varlığından söz etmek mümkün değildir.
Netice olarak yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davacı hakkında harcırah ödemesine ilişkin işlemde hukuka aykırı bir yön görülmediğinden yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy