(1602 S. K. m. 42)
Davacı 20.8.1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile 25.8.1998 ve 11.9.1998 tarihli ek dilekçelerinde özetle; İzmir Hv.Eğt.K.lığı Güzelyalı Lojmanları Alb. Atilla ALTIKAT Apt. 2 Nolu dairede oturduğunu, 5 yıllık oturma süresini 23.8.1998 tarihinde doldurma durumunda olduğunu, Hv.Eğt.K.lığının 14.8.1998 tarihli konut önerisi emrinde kendi oturduğu bu konutun da görev tahsisli olduğu gerekçesiyle öneriye çıkarıldığını, kendi konutunda oturmasına yetecek puanı olmasına rağmen, ön puanlama yapılmadan konutun bir başka subaya tahsis edildiğini, 1998 tarihli Hv.Eğt.K.lığı Konut Özel Yönergesinin ekindeki (EK-E) Altıkat Apt. bloğundaki General ve Görev Tahsisli ibaresinin TSK. Konut Yönergesine aykırı olduğunu, Hv.Eğt.K.lığı Konut Özel Yönergesinde 25 adet görev tahsisli makam belirtildiğini, bu personelin sadece Altıkat Apartmanında oturmayıp, ERBEY, AKÇAM Blokları ile bahçe içindeki değişik bloklarda oturmakta olduklarını, TSK. Konut Yönergesinde Görev Tahsisli personel bloku ayrılacağına dair bir hüküm bulunmayıp, imkan nispetinde general, subay, astsubay ve sivil memur bloğu diye bloklara ayrılabileceğine dair düzenleme olduğunu, bunun doğal sonucu olarak da blokların değil ancak makamların görev tahsisli olarak tefrik edilebileceğini, şimdiye kadar da böyle bir uygulamaya rastlanmadığını, T.Akçam Apt. blokunun görev tahsisli konumdan çıkartılmasına karşın, sadece Altıkat Apartmanındaki 7 dairenin TSK. Konut Yönergesine aykırı olarak görev tahsisli blok şeklinde belirtilmesinin hukuka aykırı düştüğünü, idarenin 25 adet görev tahsisli makamda bulunan personelden 7sine blok ayırıp, kalan 18ine değişik lojmanlarda konut tahsis etmesinin makul ve hukuki bir gerekçesinin bulunmadığını, ikamet ettiği Dairenin 1998 yılı atamaları ile görev tahsisli makam olan 6.ATAF Gen. Sek. liğine atanan subaya tahsis edilmesinin aynı zamanda TSK. Konut Yönergesinin 3.Bölüm 6. maddesine aykırı düştüğünü, çünkü bu subayın halen görev yerine yakın olan Üçkuyular loj. Şişmanoğlu Apt. 17 Nolu Dairede sıra tahsisli olarak oturmakta olduğunu, adı geçenin oturduğu konutun görev tahsisli konuta çevrilmesi gerekirken, sanki görev tahsisli olarak belirlenen bölge dışında oturuyormuş gibi konuttan konuta nakil yapılmak istenmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, mevcut lojman puanının yapılacak bir ön puanlamada oturduğu konutta ikamete devamına yeterli olmasına rağmen, bu imkandan mahrum bırakıldığını belirterek; Hv.Eğt.K.lığı Konut Özel Yönergesinin Ekindeki (EK-E) bir blokun (A.Altıkat Apt) görev tahsisli olarak tefrik edilmesine ilişkin hükmü ile buna dayalı konuttan çıkarılma işleminin iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi AYİM. Nöb. Dairesinin 26.8.1998 tarihli kararı ile kabul edilmiş; bu kararın kaldırılmasına ilişkin davalı idarenin istemi ise Dairemizin 29.9.1998 tarihli karar ile reddedilmiştir.
Davacının dava dilekçesinde yalnızca konuttan çıkarılma işleminin iptalini talep ettiği, ancak konutunun öneriye çıkarıldığı 14.8.1998 tarihli işlem tarihinden itibaren iddianın genişletilmesi yasağının başlayacağı (60 gün) süre dolmadan 11.9.1998 tarihli ek dilekçesiyle dava dilekçesini ıslah ederek, anılan Konut Özel Yönergesinin belirtilen hükmünün de iptalini talep ettiği, bu ıslah talebinin usul ve mevzuat ile Dairemizin yerleşik uygulamasına (AYİM.1.D. 9.5.1989 tarih ve E.1988/300, K.1989/219; AYİM.1.D. 7.5.1991 tarih ve E.1990/764, K.1991/1549 sayılı kararları; AYİM Dergisi, Sayı:7, Kitap: 1, Ankara 1993, s. 140-144) uygun bulunması karşısında; dava konusunun her iki talebi de kapsar şekilde değerlendirilmesi yoluna gidilmiştir.
Dava dosyası ile savunma ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı subayın İzmir Güzelyalı Hv.Eğt.K.lığı Lojmanları A.Altıkat Apt. 2 Nolu Dairede sıra tahsisli olarak oturmakta iken konutta oturma süresini 23.8.1998 tarihinde doldurma durumunda bulunduğu, bu arada Hv.Eğt.K.lığının 26.1.1998 tarihli tasarrufuyla yürürlüğe girmiş olan Hava Eğitim Komutanlığı Konut Özel Yönergesinin EK-E sinde davacının sıra tahsisli olarak oturduğu Alb.A.ALTIKAT Apartman blokunun General Ve Görev Tahsisli olarak tefrik edilmesi ve bloktaki dört dairenin eşyalı görev tahsisli olarak generallere ayrılması, kalan 7 dairenin görev tahsisli olarak subaylara tahsisinin öngörülmesi nedeniyle, Hv.Eğt.K.lığının 14.8.1998 tarihli, Konut Önerisi konulu emriyle, davacının oturduğu A.Altıkat Apt. 2 Nolu Dairenin de Subaylara Önerilen konutlar arasında gösterildiği ve davacının konutunun karşısına Görev tahsisli/süre dolumu ibaresinin yazıldığı (Emrin EK-Csi), aynı emrin ekindeki (EK-E) bilgiye göre, 23 adet konutun şartlı olarak astsubay ve sivil memurlara evvelce tahsis edilmiş olduğu, aynı öneri emrine göre 13 adeti atama ve görev tahsisi nedeniyle, 12 adedi süre dolumu olmak üzere toplam 25 adet konutun boş ve boşalacak olması nedeniyle subaylara önerildiği, yapılacak konut tahsis değerlendirmesine esas olmak üzere davacının 18.8.1998 tarihli muvafakat belgesine Konut Tercih Sırası olarak iki konutu yazdığı (birisi kendi oturduğu Altıkat - 2 Nolu Daire, diğeri Orkun - 6 Nolu Daire), 21.8.1998 tarihi itibariyle davacının Subay Konut Puan Sıra çizelgesinde (93) puanı itibariyle 20 nci sırada yer aldığı, Hv.Eğt.K.lığının 25.8.1998 tarihli Konut Tahsis emrinden, davacıya belirttiği her iki konutun da tahsisinin yapılmadığının anlaşıldığı, davacının konutunun Boşaldığında 6. ATAF Görev Tahsisi şeklindeki bir açıklama ile başkasına tahsis edileceğinin ifade edildiği, davacının muvafakat belgesinde istediği diğer konutun (Orkun - 6) ise Des.Grp.Görev Tahsisi olarak kilit personel olduğu belirtilen (49) puanlı bir başka subaya tahsis edildiği, 25.8.1998 tarihli Tahsis Emri ekindeki (EK-A) listenin altına Alb.A. Altıkat - 2 Nolu konutta halen ikamet eden Hv.Ulş.Alb. S.B. 15 gün içerisinde lojmanı tahliye etmek zorundadır şerhinin konulduğu, bilahare idarece davacının oturmakta olduğu konutun 6.ATAF K.lığı Genel Sekreteri olan subaya görev tahsisli olarak tahsisinin yapıldığı, bu subayın esasen Üçkuyular bölgesindeki Şişmanoğlu 17 Nolu konutta oturmakta olduğu, bu tahsis emriyle adı geçenin konuttan konuta naklinin amaçlandığı, davacının konuttan çıkarılma işlemi ile bunun dayanağı olan Hv.Eğt.K.lığı Konut Özel Yönergesinin EK-Esindeki bir blokun (Alb.A.Altıkat Apt) görev tahsisli olarak tefrikine ilişkin hükmünün iptali istemiyle 25.8.1998 tarihinde ve süresinde AYİMde bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından iki ayrı talepte bulunulduğundan, sırasıyla bunlara ilişkin hukuki değerlendirme yapılacaktır.
I. HV. EĞT. KOMUTANLIĞI KONUT ÖZEL YÖNERGESİNİN İLGİLİ DÜZENLEMESİNİN İPTALİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME:
Dava konusu yapılan ve 26.1.1998 tarihinde yürürlüğe giren Hava Eğitim Komutanlığı Konut Özel Yönergesinin Personel Statülerine Göre Güzelyalı Bahçe İçi/Mithatpaşa Ve Üçkuyular Konutları başlıklı (EK-E)sinde 2 nci sıra numarasında yer alan Alb.A.ALTIKAT Apartmanın (blokunun) General Ve Görev Tahsisli olarak tefrik edildiği, 11 Daireden müteşekkil bu blokta 4 Dairenin generallere, diğer 7 Dairenin ise görev tahsisli olarak subaylara kontenjanlandığı, bu apartman (blok) dışında 3 - 20 nci sıralarda yer alan apartmanların (blokların) ise herhangi bir görev tahsisi tefriki yapılmaksızın subay kontenjanına tahsis edildiği anlaşılmaktadır.
TSK. Konut Yönergesinin Konutların Taksimi başlıklı 1 nci Bölüm 5 nci maddesinin son fıkrasında imkan nispetinde general / amiral, subay, astsubay, sivil memur, uzman jandarma ve uzman erbaşlar için ayrı bloklar tahsis edilir. denilmektedir.
Aynı yönergenin Görev Ve Hizmet Tahsislilerle İlgili Diğer Hükümler başlıklı 3 ncü Bölüm 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında Bu yönergede görev ve hizmet tahsisli olarak belirlenen makamlara atanan personele, konut tahsis etmeye yetkili makamlar tarafından tespit edilen ve özel yönergelerde gösterilen görev yerlerine yakın bölgelerdeki konutlardan görev veya hizmet tahsisli olarak konut tahsis edilir. denildikten sonra, aynı maddenin üçüncü fıkrasında Görev ve hizmet tahsisli olarak belirlenen konutların dışındaki diğer konutlarda sıra tahsisli olarak oturmakta iken, konut tahsis makamı aynı olan bir birliğe atanan ve görev/hizmet tahsisli konutta oturma hakkı elde eden personelin konuta atanma tarihi itibariyle görev tahsisli konuta çevrilir. Ancak görev tahsisli olarak belirlenen bölge dışında oturmakta olan personelin talebi halinde bir defaya mahsus olmak üzere yapılacak öneri sonucunda kendisine görev tahsisli olarak belirlenen bölgeden konut tahsis edilir ... hükmü yer almaktadır.
Yine anılan yönergenin Görev Tahsisli, Hizmet Tahsisli Ve Sıra Tahsisli Olarak Konutların Önerilmesi Ve Tahsisi başlıklı 3.Bölüm 4 ncü maddesinin ikinci fıkrasında Boş ve boşalacak konutların önerisi görev ve hizmet tahsisli makama atananlar ile sıra tahsisli konut için bekleyen personele birlikte yapılır ... denilmekte; aynı maddenin dördüncü fıkrasında Öneriye çıkarılan konutlar yukarıdaki esaslarca belirlenen öncelik sırası ve tercih formları dikkate alınarak personele tahsis edilir ... hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen yönerge hükümlerinin açık metinleri ve bunların birlikte değerlendirilmesinden; general/amiral, subay, astsubay, vb. gibi statünün öngördüğü ayırım nedeniyle ayrı bloklar tahsis edilmesi dışında, idareye görev tahsisli blok tefrikine dair bir yetkinin verilmediği açıkça anlaşılmaktadır. Yönergenin ana felsefesi, zorunlu askeri hizmet gerekleriyle ifa edilen kimi görevleri korumak ve bu görevi ifa edenlere görev tahsisli konut tahsisini sağlamaktır. Bu amaçla da, böyle bir göreve atanan personel eğer lojmanda oturmuyorsa, kendisine boş ve boşalması gereken konutlardan öneri yapılacak; eğer sıra tahsisli olarak lojmanda oturuyorsa, konutu görev tahsisliye çevrilecektir. Bunun yegâne istisnası da ifa edilen görev yerine uzak bir bölgede sıra tahsisli oturan subayın, görev tahsisli olarak belirlenen bölgedeki konutlardan birine nakline izin verilmesi esasıdır. Bu haller dışında, askeri hizmet gerekleriyle de olsa bir blokun görev tahsisli olarak tefrik edilmesi esası hukuka uyarlı düşmemektedir.
Öte yandan, böylesine bir tefrik ve ayırım, aynı zamanda görev tahsisli makama atanan kişiye aynı yönergeyle tanınan tercih iradesi ni de ortadan kaldırıcı mahiyeti itibariyle de yönerge hükümlerine aykırıdır. Gerçekten, bu şekildeki bir tefrik sonucu, görev tahsisli bir makama atanan kişinin, kendisine yönergeyle tanınan boş ve boşalması gereken konutlardan istediği ve arzu ettiğini tercih edebilme imkanı ortadan kalkacak ve belli görev tahsisli makamlara atananlar ancak belirlenen bloktan istifade durumuyla karşı karşıya kalacaklardır.
Şu halde, ifa edilen görev ve makamı koruyan görev tahsisi kavramının, apartman ve bloklarla dairelere teşmilinin Yönerge hükümlerine açıkça aykırı olduğu kendiliğinden ortaya çıkmakta olduğundan; TSK. Konut Yönergesinin 7 nci Bölüm 4 ncü maddesindeki idare yetki kullanımı yolu ile bu yönergeye aykırı işlem tesis edemez hükmünün ihlali mahiyetindeki dava konusu düzenleme de hukuka aykırılıkla sakatlanmıştır ve iptali gerekir.
II. DAVACININ KONUTTAN ÇIKARILMASI İŞLEMİNİN İPTALİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME:
Yukarıdaki tespitin doğal sonucu olarak, davacının oturduğu konutun görev tahsisliye çevrildiği gerekçesiyle, davacının ön puanlama dışında bırakılması işlemi de hukuka aykırılıkla sakatlanmıştır. Çünkü davalı idarece, bu konutta sıra tahsisli olarak oturduğu ve 23.8.1998 tarihinde 5 yıllık oturma süresini tamamlayacağı belirtilerek, davacının görev tahsisliye çevrilen bu konutu her halükârda boşaltması gerektiği bildirilmiş ve davacının 18.8.1998 tarihli Muvafakat belgesindeki ilk tercihi olan kendi konutunu istemesi dileği hiç dikkate alınmamış; istediği diğer konutun da bir başka görev tahsisli subaya verildiği belirtilerek, davacıya konut tahsisi yapılmamıştır. Davacının konutunun görev tahsisliye çevrilmesi işlemi yukarıda temas edildiği üzere hukuka aykırı olduğundan; idarenin belirtilen davranış biçiminin de hukuka aykırılıkla sakatlandığı tabiidir.
Oysa TSK. Konut Yönergesinin Konutta Kanuni Oturma Süresini Dolduran Personele Yapılacak İşlem başlıklı 3 ncü Bölüm 5 nci maddesinde öngörülen Konutta kanuni oturma süresini dolduran personel konuttan çıkarılmadan diğer personel ile birlikte ön puanlama işlemine tabi tutulur. Puan sıralamasında personelin puanının, öneri tarihi itibariyle boş ve boşalması gereken konut sayısının içerisinde kalması halinde, bu personele oturduğu konut öneriye çıkarılmadan yeniden beş yıllığına tahsis edilir ... şeklindeki amir hükmün davacı bakımından uygulanması zorunlu bulunmaktandır. Bu halde ise 14.8.1998 tarihli Konut Önerisinde boş ve boşalması gereken konut sayısı 25 olarak belirtildiğinden ve davacı da (93) olan puanı itibariyle puan sıralamasında (20) nci sırada yer aldığından; puanının boş ve boşalması gereken konut sayısının içinde kaldığı açık olmakla, davacıya oturduğu konutun öneriye çıkarılmadan beş yıllığına yeniden tahsis edilmesi gerekmekteydi.
Şu halde, davacının ön puanlamaya tabi tutulmaması, 18.8.1998 tarihli muvafakat belgesindeki ilk tercihinin (kendi oturduğu konut) dikkate alınmaması ve sonuçta iki tercihi dışında başka bir konutu tercih etmediği gerekçesiyle konuttan çıkarılması yolundaki idari işlem sebep ve maksat yönlerinden hukuka aykırı düşmüş bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Hv.Eğt.K.lığı Konut Özel Yönergesinin EK-E çizelgesinde belirtilen bir blokun (Alb.A.ALTIKAT Apt.) generaller dışındaki subaylar yönünden görev tahsisli olarak tefrik edilmesine ilişkin düzenleme yetki unsuru yönünden hukuka aykırı görüldüğünden İPTALİNE,
2. Anılan Konut Özel Yönergesi hükümlerine dayanılarak tesis edilen davacının oturduğu konuttan çıkarılmasına ilişkin işlem sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı bulunduğundan İPTALİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Bir blokun görev tahsisli olarak tefrikine ilişkin Hv.Eğt.K.lığı Konut Özel Yönergesi hükmünün TSK. Konut Yönergesine aykırılık taşımadığı, bu düzenlemenin askeri hizmetin bünyesinden ve ihtiyaçlardan kaynaklanan bir tasarruf mahiyetinde olduğu, dolayısıyla hukuka uyarlı bulunduğu kanaatine vardığımdan; bu özel yönerge hükmüne dayalı davacının konuttan çıkarılması işlemine karşı açılan davanın reddi gerekirken, sayın çoğunluğun aksi kanaatle verdiği iptal kararına katılamıyorum. 1.12.1998 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy