(1602 S. K. m. 20) (5434 S. K. m. 72)
Davacı vekili, 5 Ekim 1998 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; müvekkillerinin oğlu ...............ın vatani görevini yaparken, görevli olduğu Batman İli, Kozluk İlçesi, Bekirhan Jandarma Karakol Komutanlığında görevli iken J.Çvş. .........in silahında gösterdiği tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölümü hadisesi üzerine T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce müvekkillerinden yalnız baba ..........a vazife malûllüğü aylığı bağlandığını, daha sonra muhtaç olmadığının tespiti nedeniyle T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 8.6.1998 tarih ve B.07.1.Ems.0.74.05. Muh.12/73.325.059.0 sayılı yazısı ile aylığın kesildiği, 01.11.1996 - 31.07.1998 tarihleri arasında ödenen 314.508.000 TL. nın geri istendiği, aylığın yeniden bağlanması hususunda yapılan isteğin reddedildiğini, bu olumsuz idari işlemlerin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Bilindiği üzere, 1602 Sayılı AYİM Kanununun 20 nci maddesinde AYİMnin Görevi ... Askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yapar. Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda, ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz.
Bu kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat, TSK. de görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış bulunan subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş, erbaş ve erler ile sivil memurlardır. şeklinde belirtilmiştir.
Sözü edilen maddeye göre, idari bir işlem veya eylemden doğan uyuşmazlığın AYİM tarafından çözümlenebilmesi için bu işlem ve eylemin asker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin olması gerekir.
Dosya incelendiğinde; T.C. Emekli Sandığı Yönetim Kurulu 28.9.1995 tarih ve 1446 sayılı kararıyla müvekkiller hakkında 5434 sayılı kanunun vazife malûllüğü ile ilgili hükümlerin uygulanmasına karar vermiştir. Bu karar gereğince malûllük aylığı alabilmek için anne ve babanın muhtaç durumda olması gerekir. Davalının muhtaç durumda olduğuna karar veren yani aylık bağlamanın dayanağını teşkil eden Dodurga Kaymakamlığının muhtaçlık kararı Kırıkkale İdare Mahkemesince 21.1.1998 tarih ve E.1997/247 K.1998/46 sayılı kararıyla muhtaçlık kararının iptaline karar verilmiştir.
Dava konusunun somutuna inildiğinde; hukuki ihtilafın çözümünün;
1. Davacıların muhtaç olup olmadıkları,
2. 5434 sayılı yasanın 72 nci maddesinde değişiklik yapan yasalar ile özellikle 4354 sayılı yasa hükümleri gereğince muhtaç olma koşulunun aranıp aranmayacağı hususunda odaklandığı anlaşılmıştır. Bu hususun mahkememizin görev kapsamında olmayıp ihtilafın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, dava konusunun askeri hizmete ilişkin olmaması nedeniyle işlemin yargısal denetiminin AYİMde bakılabilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı, davanın görüm ve çözümünün idari mahkemelerin görevi içinde bulunduğu sonucuna varıldığından, 1602 Sayılı Kanunun 20 ve 45/A maddesi uyarınca DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy