(1602 S. K. m. 21) (2709 S. K. m. 125) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 4)
Davacı, 29 Aralık 1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 26.5.1997-1.7.1998 tarihleri arasında TCG Sakarya Komutanlığı'nda Silah Subayı olarak görev yaptığını, bu dönemde gemi II nci Komutanının kişisel husumeti ve bu kişisel husumetini Denizaltı gibi insanların birbirinden çok etkilendiği dar ve kısıtlı ortamlarda Gemi Komutanına empoze etmesi neticesinde kendisine haksız bir şekilde düşük sicil ve Denizaltıcılık B fişi tanzim edildiğini, ne bu görev döneminde, ne de mesleki yaşantımda hiçbir şekilde yazılı ve sözlü uyarı almadığını, 1989-1997 yılları arasında toplam 8 kez, 7 adet farklı komutan ve II nci Komutan/Başçarkçı tarafından 8 yıllık ortalaması 9-10 arasında bir not olarak tanzim edilen Denizaltıcılık istek ve hevesini belirtilen belge olan Denizaltıcılık B fişi notunun Başçarkçılık Yapar ehliyeti aldığı dönemde çelişkili bir şekilde 6'ya düşürüldüğünü, bu dönemde çeşitli başarıları olduğunu, halen bu döneme ait olmak üzere Denizaltı Filosu Komutanlık binası girişinde bulunan onur köşesinde kendi resminin asılı bulunduğunu, belirtilen başarıları ile çelişen sicil notlan ve menfi kanaatleri ile Denizaltıcılık B fişi notunun iptalini, öncelikle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebi AYİM 1 nci Dairesinin 2.2.1999 gün ve Gensek: 1999/8, Esas: 1999/106 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Davacıya ait özlük ve sicil evrakında yapılan incelemede; 1989 yılında teğmen nasbedilen Davacının 1990, 1991 yılları sicil notu ortalamalarının iyi derecede, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 yılları sicil notu ortalamalarının çok iyi derecede olduğu, 1998 yılı 1 nci sicil amiri sicil notunun iyi derecede, önceki yıllar sicil notu ortalamasının yaklaşık 20 puan altında olduğu, hakkında olumlu kanaat takdir edildiği, 2 nci sicil amiri sicil notunun iyi derecede, önceki yıllar sicil notu ortalamasının yaklaşık 15 puan altında olduğu, hakkında olumsuz kanaat takdir edildiği, 1999 yılı sicil notu ortalamasının iyi derecede olduğu, davacının hiçbir ceza ve ikaza muhatap olmadığı, 1998 yılı sicil döneminde 1 kez olmak üzere toplam 3 kez takdirle taltif edildiği, davacı hakkında 1 nci ve 2 nci sicil amirlerince tanzim edilen Denizaltıcılık B Ehliyeti Belgesindeki not ortalamasının orta derecede olduğu, denizaltıcılık nitelikleri ile ilgili olarak olumsuz kanaatler takdir edildiği, davacı hakkında 1999 yılında bir başka gemide ve değişik sicil amirlerince tanzim edilen Denizaltıcılık Ehliyeti Belgesindeki not ortalamasının iyi derecede, ancak bir önceki yıl notuna çok yakın olduğu, hakkında denizaltıcılık nitelikleri ile ilgili olarak olumsuz kanaatler takdir edilmiş olduğu müşahede edilmiştir.
Subay sicillerinin hangi esas ve şekillere göre tanzim edileceğini belirleyen Subay Sicil Yönetmeliğinin 4 ncü maddesine göre özetle; sicil üstlerinin emri altındakilere sicil düzenlerken, sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle not takdir etmeleri gereklidir. Zira, Türk Silahlı Kuvvetlerinde bir üst rütbeye yükselme, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personel sicilleri büyük önem arzetmektedir. Bu nedenle sicil amirleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken, mutlaka objektif olmaları gereklidir. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C.Anayasa'sının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2 nci maddesinde belirtildiği gibi takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilmeyeceği gözönünde tutulsa da, kamu yararına açıkça aykırı düşen ya da takdir yetkisinin bariz biçimde yanlış kullanıldığının anlaşılması halinde idarenin sicil tanzimi konusundaki takdir yetkisi de denetlenebilecektir.
Sicil işlemlerinde takdir yetkisinin kullanılmasındaki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek şekilde, göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü izah eden makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatler belirtilmesi halidir.
Bu açıklamalardan sonra dava konusu sicil işleminin değerlendirilmesinde; 1998 yılında Davacı hakkında 1 nci sicil amirince takdir edilen sicil notunun iyi derecede, önceki yıllar sicil notu ortalamasının yaklaşık 20 puan altında olduğu, sicil notunun bu derece düşmesine dayanak teşkil edecek herhangi bir ceza ve ikazın bulunmadığı, tam tersine Davacının bu sicil döneminde 1 kez takdirle taltif edilmiş olduğu, dolayısıyla davacı hakkında 1998 yılında 1 nci sicil amirince takdir edilen sicil notunun sübjektif nitelikte olduğu, Davacı hakkında 1998 yılında 2 nci sicil amirince takdir edilen sicil notunun iyi derecede, önceki yıllar sicil notu ortalamasının yaklaşık 15 puan altında olduğu, Davacının sicil notunun bu derece düşmesine ve hakkında takdir edilen olumsuz kanaate dayanak teşkil edecek herhangi bir ceza ve ikazın bulunmadığı; dolayısıyla 1998 yılında davacı hakkında 2 nci sicil amirince takdir edilen sicil notu ve olumsuz kanaatin sübjektif nitelikte olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Dz.K.K.lığı Denizaltıcılık Vasıfları Yönergesinin (DKY 51-10A) ikinci kısım 1 nci maddesinin (e) fıkrasında, Denizaltıcı personelin mesleki yeterliğinin; gerçek, sağlam ve adil temellere oturtulmasını sağlamak amacıyla bu Yönergede açıklanan bütün ilkeler noksansız uygulanır, bunun için Denizaltıcılık Ehliyet Belgesi, her şahıs için sicil amirlerince dikkat ve özenle tanzim edilir. hükmü;
Anılan Yönergenin ikinci kısım 1 nci maddesinin (f) fıkrasında; Denizaltıcılık Ehliyet Belgesinin en doğru bilgiler ve kesin hükümlerle tanzim edilmesiyle, denizaltıcılık kadro ve görev yerlerine getirilmeyi gerçekten hak eden layık olanların getirilmesi ve bulundukları kademe görevlerini başaramayanların da vakit kaybetmeksizin denizaltıcılık hizmetinden alınarak Silahlı Kuvvetlerin diğer birlik ve kurumlarındaki rütbe ve sınıflarına uygun kadro görev yerlerine atanmalarının yapılması suretiyle kendi sahalarında yetişmeleri sağlanmış olur. hükmü;
Anılan Yönergenin ikinci kısım 1 nci maddesinin (g) fıkrasında; Denizaltıcılık Ehliyet Belgeleri, personelin yalnız denizaltıcılık bakımından her türlü nitelik ve yeterliliklerinin açıklayan, denizaltıcılık hizmetine elverişli bulunup bulunmadıklarını ortaya koyan bir belgedir. Bu gerekçeyle, bu belgeler, Sicil Yönetmeliğine göre tanzim edilecek olan normal sicil belgelerinden farklıdır. Bu suretle Denizaltıcılık Ehliyet Belgeleri ile personelin yalnız denizaltıcılık yeterlikleri bakımından gerekli bulunan özel isteklere karşı ehliyetleri belirlenir. hükmü yer almıştır.
Yukarıda zikredilen Yönerge hükümlerinden; Sicil Yönetmeliğine göre tanzim edilen sicillerdeki notlar ile Dz.K.K.lığı Denizaltıcılık Vasıfları Yönergesine göre tanzim edilen Denizaltıcılık Ehliyet Belgelerindeki notların birbirine yakın olması gibi bir zorunluluk olmadığı, tam tersine notlar arasında farklılıklar bulunmasının doğal olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak, Davacının 1 No'lu Denizaltıcılık Mesleki Yeterlik Kıymetlendirme Kurulunun 28 Ağustos 1997 tarihli Kararı ile Başçarkçı stajına çıkarılması, aynı Kurulca hakkında 14 Nisan 1998 tarihinde oybirliği ile AY/PREVEZE Sınıfı Denizaltı Gemilerinde Başçarkçılık Yapar kararı verilmesi, 1997 yılına kadar sekiz yıllık Denizaltıcılık B fişi notunun çok iyi durumda takdir edilmesi, personel kanaat çizelgeleri ile vardiya subayları eğitim çek listesindeki notları tam ve tama yakın olması, kanaatlerde ise çok olumlu ibareler yer alması, bir yıl sonraki Denizaltıcılık B fişi notunun iyi derecede takdir edilmesi hususları dikkate alındığında, aynı yıl sübjektif sicil tanzim ettiği anlaşılan I nci ve II nci sicil amirlerinin Denizaltıcılık B fişi tanziminde de objektif davranmadığı, notların bu denli düşmesini gerektirecek haklı bir neden bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı hakkında 1998 yılında 1 nci ve 2 nci sicil amirlerince takdir edilen sicil notları ile 2 nci sicil amirince takdir edilen olumsuz sicil kanaatlerinin İPTALİNE,
2. Davacı hakkında 1997-1998 dönemine ait Denizaltıcılık B fişi notlarının İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy