(5434 S. K. m. 12, 15, 44, 45) (Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği m. 27)
Davacı 25.6.1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Sınıf Okulunda öğrenci iken Sınıf Okulları Atletizm yarışmalarına katıldığını ve burada 21.4.1988 tarihinde engelden düşerek sakatlandığım, Ege Ordu Komutanlığı 800 Yataklı Asker Hastanesinde yatarak tedavi gördüğünü ve taburcu olduğunu, ancak sakatlığının devam ettiğini, 7.6.1988'de GATA Haydarpaşa'da ameliyat olduğunu, muhtelif raporlar aldığını nihayetinde GATA'nın 12.10.1993 tarihli raporuyla spor yapamaz, aynı rapora ekli 8.12.1995 tarihli 59 nolu zeyil raporu ile sınıf değişikliği kararı verildiğini, bu raporun eline tesadüfen geçtiğini, Emekli Sandığına 4.4.1998 tarihinde adi maluliyet kararının oybirliği ile verildiğini, sakatlığının görev esnasında olması nedeniyle maluliyetinin vazife maluliyetine çevrilmesi için 6.3.1998 tarihinde Emekli Sandığına müracaat ettiğini, Emekli Sandığınca 15.4.1999 gün ve 522 sayılı kararla vazife malûllüğü kabul edilmediği gibi adi maluliyetinin de iptal edildiğini, Emekli Sandığının hakkında düzenlenen raporları yanlış değerlendirdiğini, kendisinin vazife nedeniyle sakatlandığını, bu nedenle vazife malûlü sayılmama işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ve eklerinin incelenmesinden; davacının Ord.Ok ve Eğt.Mrk.K.lığında Asb. öğrenci iken Sınıf Okulları Atletizm yarışmalarına okulunu temsilen katılmak üzere İstihkam Okulu ve Eğt.Mrk.K.lığına geldiği, 21.4.1988 günü yarışmalar esnasında engelden düşerek sol ayağından sakatlandığı, hastaneye sevk edildiği ve ayağının alçıya alındığı, ancak yapılan tedavi ile şifa bulmadığı, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesinde bu sakatlanma nedeniyle sol dizinden ameliyat olduğu ve 7.7.1988 gün 3118 sayılı raporla C/11 S.M.K 3 ay hava değişimi verildiği, bu arada yapılan sınıflandırmada Teknisyen sınıfına ayrıldığı, şifa bulmaması üzerine 600 yataklı Mevki Hastanesinde yapılan muayenesi sonucunda 28.10.1988 gün ve 741 sayılı raporla C/11, SMK.lı 3 ay hava değişimi verildiği, yine şifa bulmadığı, GATA Askeri Hastanesince yapılan muayene ve tedavi sonucunda 17.4.1989 gün ve 3177 Sayılı raporla C/11 SMK ile 3 ay istirahat verildiği, şifa bulamayınca yine GATA Askeri Hastanesince 31.7.1989 gün ve 5802 sayılı karar ile B-1 l, F-1 sınıfı görevine devam ede kararı verildiği, davacının görevine devam ettiği, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesince yapılan muayenesi sonucunda 12.10.1993 gün ve 2484 Sayılı Raporla B-1 1, F-1 sınıfı görevine devam eder raporu verildiği, aynı hastanece bu rapora istinaden düzenlenen 8.12.1995 gün ve Sağlık Kurulu 92020-95 sayılı Zeyil Raporu No:59 ile davacı hakkında B-1 1, F-1 sınıfı görevini yapamaz, KKK II nolu sınıflandırma çizelgesinde (+) işaretli sınıflarda görevlendirilmesi uygundur kararı verildiği, daha sonra yeniden sevkedildiği GATA Haydarpaşa Hastanesince yapılan muayenesi sonucunda 22.1.1996 gün ve 98 Sayılı Raporla Sol Nervus Paronealis Lezyonu teşhisiyle B-1 l, F-1 sınıfı görevini yapamaz. TSK. SYYY. nin 11 nolu çizelgesinde (+) işaretli sınıflardan birinde yeniden sınıflandırılması uygundur kararı verildiği ve davacının ordu donatım sınıfına geçirildiği, davacının müracaatı üzerine Emekli Sandığı Yönetim Kurulunun 4.4.1996 gün ve 1284 Sayılı kararıyla Adi Malûl olduğunu karar verildiği, Emekli Sandığı Sağlık Kurulunun 15.10.1998 gün ve 3542 Sayılı raporuyla, davacının malûllük konusu edilen sakatlığının, 21.4.1988 tarihli ilk müdahale raporundaki sakatlıkla aynı olduğunun onaylandığı, davacının sınıf değiştirmesi üzerine 6.3.1998 tarihinde Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne müracaat ederek askeri öğrenci iken sınıf okulları atletizm müsabakasında engelden düşmesi sonucu sakatlandığından bahisle vazife malûllüğü talebinde bulunduğu ve Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce 30.12.1998 gün ve 1705 Sayılı kararla davacı hakkında vazife malûllüğü hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği ve davacı hakkındaki 12.9.1993 tarihli raporunun sakatlık derecesinin tespiti amacıyla Emekli Sandığı Sağlık Kuruluna gönderildiği, Kurulun 4.2.1999 gün ve 394 Sayılı kararı ile davacının henüz sınıfı belli olmadan askeri öğrenci iken sakatlandığı, mevzuata göre sakatlığına uygun bir sınıfa ayrılması gerekirken sağlammış gibi Teknisyen sınıfına ayrıldığı ve çok uzun yıllar bu sınıfta çalıştıktan sonra sınıf değişikli kararı aldığı ve vazife maluliyeti talebinde bulunduğu, oysa daha başlangıçtan itibaren sakatlığına uygun sınıfa ayrılması gerektiği, böylece hakkındaki Sınıfı görevini yapamaz B/11, F-16 kararının hukuki geçerliliğinin olmadığı, dolayısıyla adi malûlde olamayacağı, vazife malûllüğü şartlarını da taşımadığına karar verilmiş, bunun üzerine Emekli Sandığı Yönetim Kurulunun 15.4.1999 gün ve 522 Sayılı kararı ile davacının vazife malûllüğü şartlarını taşımadığına, başlangıçtan itibaren sakatlığına uygun bir yardımcı sınıfa ayrılması gerekirken bunun görevlilerin ihmalleri sonucunda yapılmadığı, sınıflandırma gereği gibi yapılsaydı davacı hakkında sınıfı görevini yapamaz raporlarının verilemeyeceği, dolayısıyla davacı hakkındaki 4.4.1996 tarih ve 1282 Sayılı kararın iptali ile adi malûl olamayacağına karar verildiği ve davacının süresi içinde bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde Tüm askeri öğrencilerin sıhhi izin süresi okulun normal izin süresinin her üç yılı için her çeşit hastalıklarda toplam olarak bir yıldır. Bu süre tüberküloz için iki yıldır. Öğrenci, sıhhi izin süresini doldurduğu ayın son haftasında kesin işlem yapılmak üzere Sağlık Kuruluna gönderilir. Hastalık ve arıza öğrenciliğe devamına engel ise kesin işlem yapılır. Tedavisi mümkün olmayan hastalık veya bedeni arızaları nedeni ile beden eğitimi ile askeri eğitim derslerine devamlı katılamayacakları onaylı Sağlık Kurulu raporu ile saptanan öğrenciler, sağlık izin süresinin doldurulması beklenilmeden okuldan çıkarılır.
Hastalık yada arızaları nedeni ile tedavi görmüş öğrencilerin geriye kalan hastalık sekelleri (A) ve (B) dilimlerine uyuyorsa, bunların 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde Subay Astsubay Sütununda (+) işaretli sınıflar varsa okuldan çıkarılmazlar ve bu sınıflardan birine yerleştirilmek üzere öğrenimlerine devam ederler. Sabitleşmiş arıza ve hastalık sekelleri için uygun sınıflar veya sekel (b) dilimine uyuyorsa, sıhhi izin süresini doldurması beklenilmeden okuldan çıkarılırlar. denilmektedir.
5434 Sayılı Kanunun 44 ncü maddesi Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya duçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere malûl denir ve haklarında bu Kanunun malûllüğe ait hükümleri uygulanır. 45 nci maddesi 44 maddede yazılı malûllük
a) İştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa,
b) Vazifeleri dışında kurumların verdiği herhangi bir kuruma ait başka işleri yaparken, bu işlerden doğmuş olursa,
c) Kurumların menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken o işten doğmuş olursa (maksadın ilgili kurumlarca kabul edilmesi şartıyla)
ç) Fabrika, atölye ve benzeri işyerlerinde işe başlamadan evvel, iş sırasında veya işi bitirdikten sonra o iş yerinde husule gelen ve yine o iş yerinin mahiyetinden veya çalışma konusundan ileri gelen kazadan doğmuş olursa;
Buna (vazife malûllüğü ve bunlara uğrayanlara da vazife malûlü) denir hükümlerini içermektedir.
5434 Sayılı Kanunun 12/j ve 15/e maddeleri uyarınca Astsubay Sınıf Okulu Öğrencileri Sandık iştirakçisidir. Davacı 1966 doğumlu olup, müsabaka esnasında kaza geçirdiği 21.4.1988 tarihinde 18 yaşını doldurduğundan, iştirakçilik yaşı bakımından bir sorun bulunmamaktadır.
5434 Sayılı Kanunun 44 ncü maddesinin ilk fıkrası ve 45 nci maddenin (a) fıkrası uyarınca, iştirakçi sıfatını taşıyan davacının askeri öğrenci statüsünde iken bir askeri vazife olduğundan kuşku bulunmayan Askeri Okullar arası spor müsabakası sırasında geçirdiği kaza sonucu meydana gelen yaralanmasının, zaman içinde gelişerek yıllar sonra astsubay statüsünde onu vazifesini yapamayacak (malûl) hale getirdiği tıbben saptandığına göre; mevcut bu uygun illiyet bağı karşısında, davacının vazifenin sebep ve tesiri sonucu uğradığı maluliyetin vazife malûliyeti olduğu kuşkusuzdur.
Açıklanan bu hususlar ışığında dava konumuza döndüğümüzde, davacının eklediği belgelerden ve Sağlık Raporlarındaki ifadelerden 21.4.1988 günü atletizm yarışmaları sırasında düşerek sakatlandığı, önce bacağının alçıya alındığı şifa bulamayınca bu defa sol dizinden ameliyat edilerek 7.7.1988 günü 3 ay hava değişimi verildiği ve hava değişimi sırasında öğrencilerin sınıflarının tespit edildiği, davacının teknisyen sınıfına ayrıldığı ve 30.8.1998 tarihinde Teknisyen Astsubay Çvş. Olarak nasbedildiği anlaşılmaktadır. Davacının sınıfı tespit edildiğinde ve mezun olduğunda hava değişimi devam etmektedir. Hakkında kesin bir rapor yoktur, hava değişimi bitiminde tam şifa bulması da mümkündür. Davacının askeri öğrencilikteki sıhhi izin süresini de doldurması söz konusu değildir, dolayısıyla davacı hakkında Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 27 nci maddesine göre davalı idarece iddia edildiği şekilde işlem tesisi mümkün değildir, davacının teknisyen sınıfına ayrılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Dosya kapsamından davacının askeri öğrenci iken Ordu Donatım Ok ve Eğt.Mrk.K.lığını temsilen sınıf okulları Atletizm yarışmalarına katıldığı, bunun bir görev mahiyetinde olduğu ve davacının bu atleti/m yarışmaları sırasında düşerek sakatlandığı anlaşılmaktadır. Sınıf okulları arası yarışmaya, kendi sınıf okulunu temsilen katılmanın 5434 Sayılı Kanunun 45 nci maddesinde öngörülen anlamda bir vazife olduğunda kuşku yoktur. Buna göre, davacı vazife sırasında ve vazifenin sebep ve tesirinden dolayı düşerek sakatlanmıştır. Dolayısıyla, idarece tesis edilen vazife malûlü kabul edilmeme işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan gerekçelerle; davacının vazife malûlü sayılmama işlemi sebep unsuru yönünden hukuka aykırı bulunduğundan işlemin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy