(926 S. K. m. 36)
Davacı, 1.2.1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; KKK. lığının 17.9.1998 tarihli emri ile Deniz Lisesi Komutanlığınca (Heybeliada-İstanbul) 21.9.1998-19.2.1999 tarihleri arasında açılan Almanca Subay ve Astsubay Temel Kursuna tefrik edildiğini, kurs müfredat programı gereğince 23.10.1998 tarihinde yapılan 1 nci ara sınavında en az (65) not alması gerekirken, (25) not alarak başarısız olduğunu, 28.10.1998 tarihinde yapılan bütünleme sınavında da (27) not alarak başarısız olduğunu ve bu konudaki özel yönergenin VI. Bölüm 4-b maddesi gereğince 28.10.1998 tarihinde kursla ilişiğinin kesildiğini, ancak KKK. lığının 16.11.1998 tarihli işlemiyle kursta geçirdiği (7) günlük süre kadar rütbe bekleme süresinin uzatıldığının bildirildiğini, oysa 926 sayılı Kanunun işleme dayanak yapılan 36/b maddesinin, hazırlanacak yönetmeliklere atıfta bulunduğunu, Dz.K.K.lığı Yabancı Dil Kursları Özel Yönergesi'nin (DKY 184-2) özel düzenlemesine göre, ilk ara sınavın bütünlemesinde başarısız olma durumunda, bu gibi personel hakkında 926 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağının açıkça hükme bağlandığını, kendisi hakkında idarece bu hükmün uygulanması gerekirken, kursta geçirdiği (7) günlük süre kadar rütbe bekleme süresinin uzatılması işleminin hukuk devleti ilkesine aykırı düştüğünü belirterek; iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi Dairemizin 23.2.1999 tarihli kararı ile reddedilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; KKK. lığı mensubu olan ve S.Zh.Tug.K.lığı emrinde görevli bulunan davacı astsubayın, KKK.lığının 17.9.1998 tarihli işlemiyle Deniz Lisesi K.lığınca (Heybeliada-İstanbul) 21.9.1998-19.2.1999 tarihleri arasında açılacak olan Almanca Subay ve Astsubay Temel Kursuna tefrik edildiği, kurs müfredat programı gereği 23.10.1998 tarihinde yapılanlara sınavdan (25) not alarak başarısız olduğu, Dz.K.K.lığı Yabancı Dil Kursları özel Yönergesi (DKY 184-2) gereğince 28.10.1998 tarihinde yapılan bütünleme sınavından da (27) not alarak başarısız olması nedeniyle, anılan Yönerge hükümleri uyarınca 28.10.1998 tarihinde kurstan ilişiğinin kesildiği, birliğine geri dönmesini takiben KKK.lığının 16.11.1998 tarihli işlemiyle 926 sayılı Kanunun 36/b maddesi uyarınca davacının kursta başarısız geçen (7) günlük süre kadar rütbe bekleme süresinin uzatılacağının bildirildiği, davacının sözkonusu işlemin iptali için 1.2.1999 tarihinde ve süresinde AYİM'de bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Konuyu düzenleyen 926 Sayılı TSK Personel Kanunu'nun 36/b maddesi; Silahlı Kuvvetler hesabına veya izinli olarak yurt içinde veya yurt dışında her çeşit öğrenim, kurs ve staja gönderilen subaylardan, öğrenim, kurs veya stajlarını bu kanun hükümlerine göre hazırlanacak yönetmelikte gösterilen süre ve şartlar içinde bitirmeyen, başarısızlık veya diğer sebeplerle bu yönetmelikte gösterilen sürelerden fazla sınıfta kalmak suretiyle bu süre içerisinde bitirmelerine imkan olmayan, üniversiteler, yüksekokullar veya sınıf okulları yönetmeliklerine göre öğrencilikle ilişikleri kesilen, devamsızlık, başarısızlık, uygunsuz hallerden dolayı eğitimlerine son verilen veya devre kaybedenlerin öğrenim, kurs veya kaldıkları süreler kadar bekleme süreleri uzatılır. Yurt dışına öğrenim dışında kurs veya staja gönderilenler için bu süre yurt dışına çıkış ve dönüş tarihleri arasında geçen süredir. hükmünü amirdir. Aynı maddenin (c) fıkrasına göre ise; Harp Akademileri tahsili, sıhhi sebeplerle devamsızlık, yönetmelikte gösterilen özel nitelik isteyen kurslar ve üç ay dahil daha az süreli kurslar için (b) bendi hükümleri uygulanmaz.
Kursa devam eden personelin ilişiğinin kesilmesi konusu K.K.Lisan Eğitim Yönergesinin (KKY 164-2) IV. Bölüm 20 nci madde (b) fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre,
1- Kurs süresince başarısız duruma düşenlerin,
2- Sınavda kopya yaptığı saptananların,
3- Kurs süresince sınav uygulamalarında iki kez boş sınav kağıdı verenlerin öğretmenler kurulu kararı ile ilişiği kesilir ve bir daha kursa tertip edilemezler.
Aynı konu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yabancı Dil Kursları Özel Yönergesinde (DKY 184-2) farklı bir biçimde düzenlenmiştir. (DKY 184-2)'nin IV. Bölüm 4/b maddesine göre;
(a) Aşağıda belirtilen nedenlerle kursla ilişik kesme durumunda 926 sayılı Kanun hükümleri uygulanır:
(1) Başarısızlık nedeniyle ilişiğinin kesilmesi,
(2) Dilekçe vererek kendi isteğiyle kurstan ayrılma durumunda,
(3) Disiplinsiz davranışları nedeniyle ilişiği kesilenlere,
(b) Aşağıda belirtilen nedenlerle kursla ilişik kesme durumunda 926 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz:
(1) Sağlık nedeniyle ilişik kesme durumunda,
(2) Görev, doğal felaket, ölüm, kişisel sorun vs. nedenlerle Komutanlık emriyle kurstan ilişik kesme durumunda,
(3) ECL yükselme kursunda öğrenimi yavaş olduğu saptanarak Komutan emriyle ilişiğinin kesilmesi durumunda,
(4) İlk ara sınavın bütünlemesinde başarısız olma durumunda,
(5) Kurs başlangıcında kurs nitelik dilekçesi verme durumunda
Dava konusunun çözümlenebilmesi, davacıya (DKY 184-2)'nin mi yoksa (KKY 164-2)'nin mi uygulanacağının tespit edilmesine bağlıdır. Zira başarısızlık konusunda her iki yönerge farklı hükümler taşımaktadır. Dosyada bulunan 5 nci Zh.Tuğ.K.lığının 18 Eylül 1998 tarihli emrinden anlaşıldığı üzere davacı KKK.lığının 170950C Eylül 1998 gün ve PER: 4013-239-98/Tay.D.Krs.Ş.(İç Kurs) sayılı emri ile Deniz Lisesi Komutanlığında açılan Almanca Temel Kursuna gönderilmiştir. Davacı Deniz Lisesi Komutanlığında açılan bu kursa başlamış ve 1 nci ara sınavın bütünlemesine kadar kursa devam etmiştir. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde bulunan Deniz Lisesi Komutanlığında açılan Almanca Temel Kursuyla ilgili olarak (DKY 164-2) Yönergesinin uygulanacağı izahtan varistir. Davacı da bu kursa katılmış olduğuna göre ona da (DKY 164-2) uygulanacak, davacının başarısı veya başarısızlığı bu Yönergeye tespit edilecek ve yine başarısız olma durumunda hakkında yapılacak işlemde bu Yönergeye göre tespit edilecektir. Davacının Kara Kuvvetleri mensubu bir astsubay olması, Deniz Lisesi Komutanlığı emrinde katıldığı yabancı dil kursunda kendisine (KKY 164-2) Yönergesinin uygulanmasını gerektirmez. Aksinin düşünülmesi hukuk mantığıyla bağdaştırılamaz. Buna göre davacı hakkında uygulanması gereken yönerge (KKY 164-2) değil, (DKY 184-2)'dir.
Her iki Yönerge incelendiğinde, öğretim ve başarısızlık konusunda tamamen farklı düzenlemelerin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Dz.K.K.lığı Özel Yönergesinde, dil kursunda ilk ara sınav bir baraj mahiyetinde kabul edilmiş ve bu barajı bütünleme sınavına rağmen aşamayan kursiyerin kursa devamına imkan tanınmamıştır. Oysa KKK. lığınca açılan lisan kurslarında böylesine bir baraj öngörülmemiştir. Davacı, aynı lisan kursuna KKK. lığı bünyesindeki bir Lisan Okulunda başlasaydı, belki ilk ara sınavdan yine başarısız olabilecek, ancak bu okulda baraj ara sınavı uygulaması olmadığından, ileride diğer ara sınavlarında ya da final sınavında başarılı olarak kursta başarısız duruma düşmeyebilecekti. Salt Dz. KK. lığı bünyesinde bir kursa tefrik edilmekle, konulan baraj nedeniyle diğer sınavlara girme hakkından yoksun bırakıldığından; 5 aylık bir lisan kursunun ilk 7 günü içinde başarısız duruma düşmüş ve kursla ilişiği kesilmiştir, Sözkonusu bu zahiri başarısızlığın, 926 sayılı Kanunun 36/b maddesinin öngördüğü manada bir başarısızlık sayılmasına hukuken imkan görülememiştir. 5 aylık bir kursta 7 gün içinde gerçek manada bir başarısızlığın imkansız olduğunu öngören Dz. K.K.lığınca da, Özel Yönergesine bu konuda ayrı bir hüküm konmuş ve salt sözkonusu baraj uygulaması nedeniyle kursla ilişiği kesilenler hakkında 926 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı (başarısızlık nedeniyle rütbe bekleme sürelerinin uzatılması uygulamasına gidilmeyeceği) açıkça belirtilmiştir.
Şu halde dava konusunda da ortada rütbe bekleme süresinin uzatılmasını gerektirir ve gerçek manada bir kursta başarısızlık olgusu olmadığı çok açıktır ve bu nedenle de davacı hakkında idarece tesis edilen rütbe bekleme süresinin (7) gün uzatılacağı yolundaki işlemin, sebep unsuru yönünden hukuka aykırılıkla sakatlanmış olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacı hakkında tesis edilen ve sebep unsuru yönünden hukuka aykırı görülen rütbe bekleme süresinin uzatılması işleminin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy