(926 S. K. m. 118, 119)
Davacı, 11.5.1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1995-1999 yılları arasında (D) garnizonu mesabesindeki 7.Ana Jet Üs K.lığında (Erhaç-Malatya) görev yaptığını ve bu garnizonda kalış süresi olan 4 yılı tamamladığını, 1999 yılı atamalarına esas Atanma İstek Formunda başka bir garnizona atanma isteğinde bulunmasına rağmen, Hv. K.K.lığının 1999 yılı genel atamalarında bulunduğu garnizondan alınmadığını gördüğünü, Atama Yönetmeliğinin 69.maddesinin amir hükmüne rağmen bulunduğu garnizondan bir başka garnizona atandırılmama işleminin hukuka aykırılıkla sakatlandığını belirterek; iptalini talep ve dava etmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; Hv.Uçb.sınıfında jet uçak teknisyeni olarak görev yapmakta olan davacı astsubayın 1990-1995 yılları arasında (B) dereceli Konya garnizonunda görev yaptıktan sonra, 1995 yılında (D) dereceli Erhaç-Malatya garnizonuna (7.Ana Jet Üs K.lığı emrine) atandığı, 1999 yılı itibariyle 'Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay Ve Astsubayların Atanma Ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin (Bölgeler Ve Bölgelerdeki Garnizon Dereceleri İçin) Müşterek Yönergesine göre 4 yıl süreli olan bu garnizonda kalış süresini tamamladığı, 1999 yılı genel atamalarına esas Atarıma İstek Formunda atama talebinde bulunmasına rağmen, Hv.K.K.lığının 1999 yılı genel atamalarında davacının bulunduğu garnizondan bir başka garnizona atamasının yapılmadığı, davacının söz konusu işlemin iptali için 11.5.1999 tarihinde ve süresinde AYİM'de bu davayı açtığı görülmektedir.
926 sayılı TSK. Personel Kanununun Atanmalarda dikkate alınacak hususlar başlıklı 118 nci maddesinde, Subayların ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile yapılır:
a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b) Sağlık durumu,
c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
d) İstekli bulunduğu yerler. denilmekte; aynı Kanunun Yönetmelik başlıklı 119 ncu maddesinde, Yukarıdaki maddede yazılı esaslar dahilinde bölge ve garnizonların tespiti, bölgelerin ve garnizonların değişen şartlara göre yeniden tespiti, buralarda kalma süreleri., atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususlar Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca hazırlanacak yönetmelik ile tespit edilir. hükmü yer almaktadır.
Yukarıda metnine yer verilen 926 sayılı Kanunun 119 ncu maddesine göre çıkartılan Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkında Yönetmeliğin Hava Kuvvetlerine Ait Özel Hükümler başlıklı 3.Bölüm 71 nci maddesinde, ...75 nci maddede belirtilen sebepler söz konusu olmadığı müddetçe, personelin isteğine bağlı olarak garnizon kalış süreleri uzatılabilir. denilmekte; aynı husus Görevle ilgili bir neden veya atanma ve kalına talebinin fazla olmaması halinde personelin isteği üzerine garnizon kalış süreleri uzatılabilir. şeklinde 75 nci maddede tekrarlanmaktadır. Belirtilen her iki madde için ana unsur ise Yönetmeliğin 67 nci maddesinde vurgulanmaktadır. Buna göre, Görevlerin özelliğine göre garnizonlardaki bu süreler aşağıda 68 nci maddedeki bağlayıcı sebepler mevcut olmadığı müddetçe ve aynı statüye tabi diğer subay ve astsubayların haklarına zarar vermemek kaydıyla uzatılabilir.
Yönetmeliğin 19 ncu maddesine göre de, Bulundukları garnizonlarda hizmet sürelerini katılışlarına göre 30 Eylül tarihine kadar dolduranlar, kendi isteği ve sair bir erteleme sebebi yoksa, o yılın atama planına alınırlar.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinde; subay ve astsubayların meslek yaşamları boyunca değişik bölge ve garnizonlara atamalarının esas olduğu, ancak her kuvvet için belirlenen garnizon derecelerine göre saptanan garnizon kalış sürelerinin, ancak ilgili personelin bu yönde bir istek ve talebi üzerine, idarece de uygun görülürse uzatılabileceği anlaşılmaktadır. Ne var ki, Yönetmelikte açıkça zikredilmemekle beraber, atamalarda hizmetin aksatılmadan yürütülmesi kanuni esas ve şart olduğundan, önemli bir idari zorunluluk ve mücbir neden olması halinde, personelin rızası olmasa da, garnizon kalış süresinin uzatılması halinin mevzuata uygun olduğunu kabul etmek gerekli bulunmaktadır. Ancak, dava konusu bakımından bu şekilde bir halin varlığından söz edebilmeye imkan yoktur.
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile idarenin göndermiş olduğu gizli evraktan; davacının (D) dereceli Malatya garnizonunda 4 yıl görev yaparak garnizon süresini doldurmuş olduğu, bu nedenle 1999 yılında atanmak istediği, ancak atanmasının yapılmadığı, davacıyla birlikte aynı birlikte jet uçak teknisyeni olarak görev yapan 49 personelin tamamının atama istediği, bunlardan daha önce (E) ve (D) garnizonlarında hizmet yapmış olup ikinci defa (D) garnizonunda görev yapan 12 personelin ve (D) garnizonunda kalış süresi 5 yıl ve daha fazla olan 21 personelin (A) ve (B) dereceli garnizonlara atanmış oldukları, davacının da içinde bulunduğu 16 personelin ise 4 yıllık garnizon hizmet süresini doldurmalarına rağmen atanmalarının yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarece davacının atanma isteğinin red gerekçesi olarak, 1999 yılında atanma isteyen 49 personelin tamamının atanması halinde uçuş emniyetinin olumsuz yönde etkileneceğini, personel zaafıyeti meydana geleceğini, diğer taraftan önceki yıllarda olduğu gibi, davacının ve diğer 15 personelinin garnizonda kalış süreleri 1 yıl uzatılarak hem 7 nci Ana Jet Üs K.lığının görev ihtiyacının karşılanmış olduğu hem de personelin ikinci kez (D) garnizonuna atanarak mağdur olmalarının önlendiği hususu ileri sürülmüştür.
Davalı idare savunması ekinde (EK-C'de) yer alan 7 nci Ana Jet Üs K.lığı 431x0 (Jet Uçak Teknisyeni) İhtisaslı Daha Önce D-E Garnizon Hizmeti Bulunmayıp Garnizon Kalış Süresi 5 Yıl Ve Daha Fazla Olup Atama İsteyen Personel Kimliklerinin incelenmesinde; 21 kişilik bu personel arasında 5 kişinin aynı garnizonda (13) yıl, 4 kişinin (12) yıl, 2 kişinin (11) yıl, diğer 10 kişinin ise (5-6) yıl kaldıktan sonra 1999 yılı genel atamalarıyla garnizon dışına atamalarının yapıldığı görülmektedir.
Davalı idare bir yandan, içlerinde davacının da bulunduğu 16 kişiyi garnizon kalış süresini (4 yıl) tamamlamasına karşın atamaya tabi tutmazken, diğer taraftan 11 astsubayı aynı garnizonda 11-13 yıl arasında görev yaptırmıştır. Bunların büyük bölümünün istekleri üzerine bu kadar süre garnizonda kaldıkları kabul edildiği takdirde de, Yönetmeliğin 67 nci maddesindeki hal gerçekleşmekte ve bu kişilerin bu kadar uzun süre aynı garnizonda görev yaptırılması, içlerinde davacının da yer aldığı 16 kişinin haklarına zarar vermekte ve onları mutazarrır etmektedir. Bu 16 kişinin mutazarrır olamayacağı yegâne hal ise 1999 atamalarında garnizonda kalma iradesi olmayan kişilere önceliği tanımak ve ancak ondan sonra uzun yıllar isteğiyle aynı garnizonda kalmış olanları atama planlamasına almaktan ibaret bulunmaktadır. Oysa idarece bunun tam aksi yönünde atama tesis edilmiştir. Dolayısıyla, dava konusunda idarenin kendi yarattığı bu karmaşık soruna, isteği olmamasına rağmen davacıdan katlanmasını istemek şeklindeki davranış biçiminde, yukarıda belirtilen önemli bir idari zorunluluk ya da mücbir nedenin varlığını kabul etmeye imkan yoktur ve bu nedenle de dava konusu işlem sebep unsuru yönünden hukuka aykırılıkla sakatlanmış bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; garnizon kalış süresini tamamlamasına ve temdit talep etmeyip, aksine bir başka garnizona atama isteğinde bulunmasına rağmen, davacının 1999 yılı genel atamalarında atamaya tabi tutulmaması işlemi sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı görüldüğünden, İşlemin İPTALİNE.
KARŞI OY GEREKÇESİ
Davacının garnizon kalış süresi meslek içi eğitim gerekleri, kadro ihtiyacı, hizmet ihtiyacı gibi zaruri nedenlerle uzatıldığından, işlem hukuka uygun olup, davanın reddi gerekirken; sayın çoğunlukça aksi yöndeki değerlendirmeyle işlemin iptaline dair verilen karara katılamıyoruz. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy