(6245 S. K. m. 3, 5, 14, 37) (AYİM 1 D. 30.09.1997 T. 1997/146 E. 1997/653 K.)
Davacı 26.1.1999 tarihinda kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Dz.KK.lığınca 31.8.1998-29.1.1999 tarihleri arasında Karamürsel Eğt.Mrk.K.lığında (Altınova-YALOVA) açılan Harekat İhtisas Eğitimine tefrik edildiğini, Dz.Hv.Üs.K.lığından (Cengiz Topel / KOCAELİ) gelerek bu kursa başladığını, kurs başlangıcından itibaren kendisine müstehak olduğu geçici görev yolluğunun ödenmemesi nedeniyle 24.11.1998 tarihinde Gölcük Deniz Filoları Defterdarlığına dilekçe ile başvurarak, yolluk talebinde bulunduğunu, bu isteminin anılan makamın 1.12.1998 tarihli işlemi ile reddedildiğini, Topel/KOCAELİ ile Altınova/YALOVAnın 6245 sayılı kanunun 3/g maddesinde belirtilen memuriyet mahalli kavramı içerisinde mütalaa edilemeyeceğini, çünkü, her iki birlik arasının 55 km. olduğu, karşılıklı Belediye hizmetlerinin götürülmediğini, ayrıca her iki mahal arasında yaklaşık 13 adet İlçe/belde belediyesinin bulunduğunu, her iki komutanlık tarafından karşılıklı olarak servis otobüsü ve benzeri araçlar ile düzenli ulaşımın sağlanamadığını, dolayısıyla kendisine geçici görev yolluğu ödenmemesinin hiçbir haklı ve hukuki nedene dayanmadığını belirterek; aksine tesis edilen işlemin iptalini ve müstehak olduğu harcırah tutarına kurs bitim tarihinden ödemenin yapılacağı tarihe kadar yasal faiz işletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; davacının Dz.Hv.Üs.K.lığı Hrk.K.351. Dz.Hlkt.F1. 3.Kol.K.Uçucusu olarak görevli bulunduğu Topel-KOCAELİnden, Dz.KK.lığının 27.4.1998 tarihli görevlendirme emri ile Karamürsel Eğt.Mrk.Hrk.Ok.K.da Harekat İhtisas Eğitimine (Altınova-YALOVA) tefrik edildiği, davacının 31.8.1998 tarihinde bu eğitime (kursa) başladığı, eğitimin devamı esnasında Karamürsel Eğt.Mrk.K.lığınca 55 günlük kurs yevmiyesine ilişkin onayın hazırlandığı ve 12.11.1998 tarihli Tahakkuk Müzekkeresi ve Verile Emri ile 88.029.000 TL. geçici görev yolluğunun tahakkuk ettirildiği, ancak Maliye Bakanlığı bağlısı Gölcük Deniz Filoları Defterdarlığınca davacıya bu ödemenin yapılmadığı, davacının 24.11.1998 tarihli dilekçesiyle Deniz Filoları Defterdarlığına başvurarak, hakettiği geçici görev yolluğunun ödenmesi isteminde bulunduğu, bu arada davacının gördüğü eğitimin (kursun) devam etmekte olduğu 1.12.1998 tarihinde sona erdiği, Gölcük Deniz Filoları Defterdarlığının 1.12.1998 tarihli yazısı ile davacının bu konudaki isteminin reddedildiği, davacının söz konusu menfi işlemin iptali için 26.1.1999 tarihinde ve süresinde AYİMde bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
6245 Sayılı Harcırah Kanununun Harcırahın Unsurları başlıklı 5 nci maddesinde aynen, Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafları ve yer değiştirme masraflarını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstehak olabilir denilmekte, aynı kanunun 14 ncü maddesinde de Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ve yevmiye verilir hükmü yer almakta; Yurtiçi ve Yurtdışında Kurslara Katılanlara Verilecek Gündelik başlıklı 37 nci maddesinde, Mesleki bilgilerini arttırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere bu kanuna göre geçici görev gündeliği verilir hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, kanunun Tarifler başlıklı 3 ncü maddesinin (g) fıkrasında, Memuriyet Mahalli; memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri itibariyle bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup, belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade eder şeklinde bir düzenleme getirdiği görülmektedir.
Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerin gündeliği ise 39 ncu maddede düzenlenmiş olup ...geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi geçirenlere tam gündelik verilir denmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri karşısında, davacının gündelik ve yol masrafı taleplerinin incelenmesine gelince; dava konumuz memuriyet mahalli kavramında düğümlenmektedir. 6245 Sayılı Harcırah Kanununun 3 ncü maddesi (g) fıkrası çerçevesinde değerlendirecek olursak, davacının birliği Cengiz Topel/Kocaelidedir. Buradan başka bir il sınırında olan, Altınova/YALOVA Karamürsel Eğitim Merkezinde açılan kursa katılmıştır. Her iki yerleşim birimi ayrı ayrı illere bağlı ilçeler olduğu gibi, farklı belediyelere sahiptirler. Her belediye kendi sınırlarında hizmet vermektedir. Davalı Maliye Bakanlığı iller arası düzenli servis hizmeti bulunduğunu belirtmekte ise de, Dz.Hv.Üs Komutanlığının 16.11.1998 tarihli, Karamürsel Eğitim Merkez Komutanlığının 4.11.1998 tarihli yazılarından bu iki yerleşim birimi arasında düzenli bir servis hizmeti olmadığı anlaşılmaktadır. İdarenin savunmasına mesnet teşkil ettiği taşıma sözleşmesinde yapılan planlamada Cengiz Topel-Altınova arasında direkt bir servis hizmeti olmadığı, planlamanın Cengiz Topel-Gölcük ve Gölcük-Altınova (Karamürsel) arasında yapıldığı, ancak sözleşmede aktarmanın yapılabilmesini sağlayacak bir koordinasyon maddesinin olmadığı, iki güzergahın tamamen birbirinden bağımsız planlandığı, aktarmanın gerçekleşebilmesi için servislerin birbirlerini beklemelerine dair hiçbir yükümlülüğün bulunmadığı, bu durumda idarenin savunmasında belirttiği taşımanın sözleşme ile muntazaman sürdürüldüğü hususunun kabul edilemeyeceği nedenleriyle, davacının kursa tefrik edildiği Altınova/YALOVAnın memuriyet mahalli dışında bir yer olduğunun kabulü gerekmektedir.
Esasen davacının asıl görev mahalli (Topel/KOCAELİ) ile kursa tefrik edildiği mahal (Altınova/YOLAVA) tamamen farklı iki İl sınırları içinde bulunmakta olup; aralarında birkaç İl, İlçe ve belde belediyeleri olan Kocaeli ve Yalova İlleri arasında, 6245 sayılı kanunun 3/g maddesi anlamında bir mahal birlikteliği söz konusu edilemez.
Bu durumda, davalı idarece aksi yönde tesis edilen işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırılıkla sakatlandığı görülmektedir. Öte yandan, Dairemizin istikrarlı içtihatları da bu doğrultudadır. (AYİM.1.D. 17.3.1998 tarih ve E.1997/849, K.1998/435; AYİM.1.D. 17.3.1998 tarih ve E.1997/850, K.1998/434; AYİM.1.D. 17.3.1998 tarih ve E.1997/851, K.1998/432; AYİM.1.D. 17.3.1998 tarih ve E.1997/848, K.1998/394; AYİM.1.D. 10.3.1998 tarih ve E.1997/692, K.1998/343; AYİM.1.D. 10.3.1998 tarih ve E.1997/693, K.1998/342; AYİM.1.D. 30.9.1997 tarih ve E.1997/146, K.1997/653, AYİM. 1.D.nin 16.3.1999 tarih ve E.1999/256, K.1999/286 sayılı kararları)
Açıklanan nedenlerle; davacının memuriyet mahalli dışındaki bir kursa tefrik edilmesi nedeniyle müstehak olduğu geçici görev yolluğunun (kurs yevmiyesi ve yolluğu) verilmemesi işlemi sebep unsuru yönünden hukuka aykırı bulunduğundan, İŞLEMİN İPTALİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy