(926 S. K. m. 118, 119)
Davacı 2.6.1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile 13.9.1999 tarihinde kayda geçen cevaba cevap dilekçesinde özetle; ordu donatım sınıfında iken, birinci defa ikinci bölge hizmetini (E) garnizonu olan Diyarbakır Ergani'de 1987-1989 yılları arasında yaptığını, 1989 yılında Askeri hakim sınıfına geçtiğini, 1990-1996 yıllarında Sivas, 1996-1997 yıllarında Kayseri garnizonlarında görev yaptıktan sonra Eylül 1997 tarihinde Ankara garnizonuna atandığını, 1999 yılında ikinci bölge hizmetine gideceğinin kat'i olarak tebliğ edilmesi üzerine atanma istek formuna Erzincan, Elazığ, Erzurum ve Diyarbakır garnizonlarını yazdığını, ancak C garnizonu olan Sarıkamış'a atandırıldığını, bu atamanın Yönetmeliğin 45 nci maddesine aykırı olduğunu, zira aynı kararnamede ikinci bölgeye atanan Kd.Yzb. ...........'in (A) garnizonu olan Diyarbakır'da, Bnb. ..........'nün (C) garnizonu olan Sarıkamış'ta Yb. .........'ün de (B) garnizonu olan Van'da ilk defa ikinci bölge hizmetini yapmış olmalarına rağmen, ikinci defa sırasıyla (B) garnizonu olan Erzincan'a, (A) garnizonu olan Diyarbakır'a ve (B) garnizonu olan Erzincan'a atandıklarını, bunların dışında aynı kararnamede yer alan hakim subayların hizmet safahatlarına uymayacak şekilde (A) ve (B) garnizonlarına atandığını, dolayısıyla ilk defa ikinci bölge hizmetini (E) garnizonunda yapmış olmasına rağmen ikinci defa ikinci bölge hizmeti içi (C) garnizonu olan Sarıkamış'a atandırılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığını, davalı idare tarafından 1999 yılı genel atamalarında Erzurum'a Askeri hakim ataması yapılmadığının belirtilmesine rağmen, stajdan bir hakim subayın Erzurum 9.Kor.K.lığı As. Mah. Hakimliğine atandığını, yine davalı idare tarafından Elazığ garnizonuna bir hakim üsteğmenin atandığının bildirilmesine rağmen ayrıca bir kıdemli yüzbaşı ve bir kıdemli üsteğmenin bu garnizona atanmış olduğunu, Erzincan garnizonuna iki yarbay ve bir kıdemli yüzbaşı hakim subayın atandırıldığını, kendisinin rütbe itibariyle bu üç kadroya da atanabileceğini, ayrıca aynı yerdeki Bnb. .......'in master yapması nedeniyle kendisinden bir yıl kıdemli olduğu için neş'et çatışması çıkmasının mümkün olmadığını, idarenin iddiasının aksine Sarıkamış'ta rütbe kadro uyuşmazlığının ortaya çıkacağını, dolayısıyla Sarıkamış'a atanmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığını belirtecek; işlemin iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemleri Dairemizin 30.6.1999 ve 19.10.1999 tarihli kararları ile kabul edilmiş; davalı idarenin bu kararların kaldırılmasına yönelik itirazları da AYİM Nöbetçi Dairesinin 22.7.1999 ve Dairemizin 7.12.1999 tarihli kararları ile reddedilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; davacının Askeri hakim olmadan önce ordudonatım sınıfında bulunduğu ve ilk kez 11.bölge hizmetini (E) garnizonu olan Ergani'de 1987-1989 yılları arasında ifa ettiği, 1989 yılında Askeri hakim sınıfına geçtiği, 1990-1996 yılları arasında Sivas 5.P.Er.Eğt.Tüm.K.lığı As.Mah. ve As.Svc.lığında görev yaptıktan sonra, 1996 yılı atamaları ile Kayseri 59.Er.Eğt.Tüm.K.lığı As.Mah.ne atandığı, bu garnizonda bir yıl görev yaptıktan sonra, anılan Mahkemenin lağvedilmesi nedeniyle Eylül 1997 tarihinde Ankara KKK.lığı As. Mah. Hakimliğine atandığı, bu garnizonda da iki yıl görev yaptıktan sonra, KKK. lığının 29.5.1999 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan genel atamaları ile ikinci kez 11.bölge hizmetini yapmak üzere (C) garnizonu olan Sarıkamış 9.P.Tüm. K. As. Mah. Hakimliğine atandığı, davacının 1999 yılı genel atamalarına esas olacak Atanma İstek Formunda Erzincan, Elazığ, Erzurum ve Diyarbakır garnizonlarına atanma isteğinde bulunduğu, davacıyla aynı atama kararnamesinde yer alan ve ikinci kez 11.bölge hizmeti sırasında olan Askeri hakim subaylardan Hak.Bnb. ...........'nün bu bölgedeki ilk hizmetini (C) garnizonu olan Sarıkamış'ta yaptığı ve bu kararname ile (A) garnizonu olan Diyarbakır'a atandığı, Hak.Kd.Yzb. (30.8.1999'da Bnb. .......'ın bu bölgedeki ilk hizmetini (A) garnizonu olan Diyarbakır'da yaptığı ve bu kararname ile (B) garnizonu olan Erzincan'a atandığı, Hak.Yb. ........'ün bu bölgedeki ilk hizmetini (B) garnizonu olan Van'da yaptığı ve bu kararname ile (B) garnizonu olan Erzincan'a atandığı, Hak.Kd.Yzb. (30.8.1999'da Bnb. .........'ın bu bölgedeki ilk hizmetini (A) garnizonu olan Elazığ'da yaptığı ve bu kararname ile (C) garnizonu olan Ağrı'ya atandığı, Hak.Kd.Yzb. (30.8.1999'da Bnb. ..........'in bu bölgedeki ilk hizmetini (C) garnizonu olan Sarıkamış'ta yaptığı ve bu kararname ile (A) garnizonu olan Diyarbakır'a atandığı, davacının safahat itibariyle kendisinden daha iyi olan bu hakim subayların ikinci kez 11.bölge hizmeti için (A) ve (B) garnizonlarına atanmalarına karşın, kendisinin (C) garnizonuna atanması işleminin atamalarda sıra esasını benimseyen mevzuat hükümlerine aykırı düştüğünü belirterek, bu işlemin iptali istemiyle 2.6.1999 tarihinde AYİM'de bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
TSK. Personel Kanununun 118 nci maddesinde Subayların ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları gözönüne alınarak tespit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile yapılır:
a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları kadro ihtiyacı,
b) Sağlık durumu,
c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
d) İstekli bulunduğu yerler. denmektedir.
Kanunun 119 ncu maddesi de Yukarıdaki maddede yazılı esaslar dahilinde bölge ve garnizonların tespiti, bölgelerin ve garnizonların değişen şartlara göre yeniden tespiti, buralarda kalma süreleri, atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususlar Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca hazırlanacak yönetmelik ile tespit edilir. hükmünü amirdir. Bu maddeye dayalı olarak çıkartılan yönetmeliğin 3 ncü maddesinde de aynı ilkeler doğrultusunda uygulamaya ilişkin detay hususlar düzenlenmiştir. Bu hükümlerde hizmetin aksatılmadan yürütülmesi temel kuralının ve sıra esasının egemen tutulduğu açıktır.
Atama Yönetmeliğinin 45 nci maddesinde de Atanma ve yer değiştirmeler hizmetin aksatılmadan yürütülmesi, kadro yerleri ve personelin ihtisası ile safahatı esas olmak üzere garnizonlar arasında sıra ile yapılır. denilmektedir.
Görüldüğü üzere, mevzuat hükümleri, atamalarda planlı değişimin hizmetin aksatılmadan yürütülmesi ilkesinin ışığında, hizmet safahatı gözetilerek sıra esası na göre yapılacağı ana fikrini benimsemiş bulunmaktadır.
Davacıyla birlikte atama işlemine tabi hakim subaylardan Bnb. ........ ile Yzb. ........'in ilk 11.bölge hizmetlerini (C) garnizonlarında yapmaları nedeniyle, bu atama kararnamesinde ikinci kez 11.bölge hizmeti için (C) garnizonuna (Diyarbakır'a) atanmalarında anılan mevzuat hükümlerine uyarlık bulunduğu açıktır. Ne var ki ilk 11.bölge hizmetini (E) garnizonunda yapan davacının, ikinci kez 11.bölge hizmeti için bu iki hakim subaydan daha rüçhanlı olması gerektiği de mevzuatın amir hükmüdür.
Birlikte işleme tabi olduğu hakim subaylardan Yzb. ......... ise ilk 11.bölge hizmetini (A) garnizonunda yapmasına rağmen, ikinci kez 11.bölge hizmeti için (B) garnizonu olan Erzincan'a atanmış olup; davacının bu hakime nazaran da evleviyetle önceliği haiz olduğunda kuşku yoktur. Davacıyla hem rütbe olmamasına karşın, ilk 11.bölge hizmetini (B) garnizonunda yapan Hak. Yb. .....'ün ikinci kez 11.bölge hizmeti için yine (B) garnizonu olan Erzincan'a atandığı da maddi bir vakıadır. Şu halde, davacının sayılan Askeri hakimlerin hepsine nazaran atama önceliği ni haiz olduğu maddi bir gerçek olarak ortadadır ve mevzuatın atamaların sıra ile yapılacağına ilişkin amir hükmünün tabii gereği olan davacının ikinci kez 11.bölge hizmeti için ilk sırada (ilk hizmetini E garnizonunda yaptığı için) olmasına karşın, diğer hakim subayların (A) ve (B) garnizonlarına atandırılıp, kendisinin en son olarak değerlendirilerek (C) garnizonu olan Sarıkamış'a atanması işleminin sebep unsuru yönünden hukuka aykırılıkla sakatlandığı görülmektedir.
Diğer taraftan, 15.7.1999 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan atama kararnamesi ile bir hakim subayın (Hak.Kd.Ütğm ..........) stajdan 9.Kor.K.lığı As.Mah.ne (Erzurum) atandığı görüldüğünden, boş olduğu anlaşılan bu kadroya davacının istemine rağmen atamasının yapılmaması da, bu garnizona 29.5.1999 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan kararname ile atama yapılmadığına ilişkin savunmayla çelişmektedir. Düzenli, basiretli ve müdebbir idare ilkeleri, davacının ikinci kez 11.bölge hizmetini yapma sırasında mağdur olmasını önleyici tarzda boş olduğu bilinen ve 2 ay kadar sonra bir başka atamayla doldurulan bu kadroya davacının atamasının planlanmasını gerektirmektedir. İşlemin bu yönden de hukuka uyarlı düşmediği anlaşılmaktadır.
Bunun yanı sıra, davacının Erzincan garnizonuna atanması halinde Hak.Bnb. ..........'la neş'et çatışmasının olacağı iddiası da, davacının adı geçen subaydan bir yıl kıdemsiz olduğunun anlaşılması karşısında dayanaksız kalmaktadır.
Belirtilen saptama karşısında, davacının ataması işleminin kişi yararı kamu yararı dengesi gözetilmeden tesis edilmesi karşısında, aynı zamanda maksat unsuru yönünden de hukuka aykırı düştüğü gözlenmektedir.
Açıklanan nedenlerle; davacının ikinci kez 11.bölge hizmetini yapmak üzere, safahatına göre ve atamaların sıra ile yapılacağına ilişkin mevzuatın amir hükümleri karşısında, emsallerine nazaran ilk önceliği haiz olması ve bu bölgedeki ilk hizmetini (E) garnizonunda yaptığı gözetilerek, isteği doğrultusunda üst dereceli garnizonlara atamasının yapılması gerekirken, safahatı kendisinden çok iyi kişilerin bu garnizonlara atanıp, davacının (C) garnizonu olan Sarıkamış'a atanması işlemi sebep ve maksat unsurları yönünden açıkça hukuka aykırı bulunduğundan, İŞLEMİN İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy