(6245 S. K. m. 3, 5, 9) (1076 S. K. m. Ek m. 7)
Davacı, 21.6.1999 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; yedek subay aday adayı olarak sevkedildiği Antalya 3.Er Eğitim Piyade Tugayında temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra, Erzurum Milli Eğitim Müdürlüğünce Erzurum Atatürk Lisesine yedek subay öğretmen olarak atanması nedeniyle, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 5, 9/B ve 3/9 maddesi uyarınca kendisine Antalya-Erzurum arası harcırah ödenmemesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyadan, yedek subay aday adayı olarak sevkedildikten sonra Antalya'da bulunan 3.Er Eğitim Piyade Tugayında temel askerlik eğitim sonrasında yükümlülüğünü Milli Eğitim Bakanlığı emrinde yedek subay öğretmen olarak yapmak amacıyla Erzurum Milli Eğitim Müdürlüğünce Erzurum Atatürk Lisesine yedek subay öğretmen olarak atanması yapılan davacının, bu atama işleminden dolayı Antalya-Erzurum arasında harcırah ödenmemesine ilişkin işlem ile ödenmeyen harcırahın işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Konu ile ilgili yasal düzenlemenin 1076 sayılı Kanunun Ek-7 nci maddesinde yer aldığı görülmekle, bu maddenin 2 nci ve 3 ncü fıkralarında aynen; Birinci fıkra uyarınca öğretmen olarak ayrılan ve göreve başlayan yükümlülere, 926 sayılı Kanunda asteğmenler için tespit edilen aylık, ödenek, yardım ve tazminatlar Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ödenir. Bu yükümlüler, öğretmenlik görevleri sırasında resmi elbise giymezler. Emsali yedek subaylar kadar hizmet yaparlar. Hizmetleri askerlik şubelerinden sevk tarihinden başlar. Görev yerleri Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca belirlenir. Hizmetleri sonunda asteğmen olarak terhis edilirler. Bu görevleri sırasında usulüne göre öğretmenlik mesleği ile ilişkileri kesilenler, kalan hizmetlerini er olarak tamamlamak üzere kıt'alara sevkedilir ve Bakanlıkla da ilişikleri kesilir. denilmektedir.
Böylece yukarıda açıklanan kanun metninden de anlaşılacağı üzere, eğitim merkezlerindeki öğrenimleri sonunda görev yapacakları illerin Milli Eğitim Müdürlüğü emrine verilen mükelleflere yedek subaylar gibi (maaş, tazminat vs.) birtakım özlük hakları tanınmış ise de, Kanunda bunların yedek subay olduklarına dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Görev yaptıkları süre boyunca yedek subay olduklarına dair bir hüküm bulunmayan bu statüdeki mükelleflerin askerlik boyunca asteğmen olmadıkları hususu Kanun'da belirtilen hizmetleri sonunda asteğmen olarak terhis edilecekleri hükmünden de anlaşılmış bulunmaktadır.
Bu yükümlülerin görev şartları, görev yerlerine sevk ve katılmaları gibi hususların ise daha ayrıntılı olarak 3358 sayılı Kanunun 11 nci maddesine dayanılarak düzenlenen 19 Aralık 1987 gün ve 19669 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ve Askerlik Yükümlülüğünü Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Emrinde Yerine Getirecekler Hakkındaki Yönetmelikte belirtildiği görülmektedir. Bu Yönetmeliğin iptali istenen 10 ncu maddesinin 1 nolu bendinde Yükümlülerin görev yerlerine şevklerinin eğitim merkez komutanlıkları veya sınıf okul komutanlıklarınca yapılacağı, görevlendirildikleri yere kadar olan yol masraflarının 1111 sayılı Kanuna tabi erlerde olduğu gibi Sınıf Okulu veya Eğitim Birlik Komutanlıklarınca tahakkuk ettirileceği, istekleri halinde on güne kadar izin verileceği, ancak bu halde yol masraflarının ödenmeyeceği şeklinde düzenleme getirilmiştir. Bu düzenlemenin yukarıda belirtilen kanun hükmüne uymayan bir yönü bulunmamaktadır. Zira, kanunen asteğmen sayılmayıp, kendilerine has bir statü verilen bu kişiler hakkında idarece bu şekilde getirilen düzenlemede herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan mevzuat hükümleri karşısında, davacıya harcırah ödenmemesi işlemini değerlendirdiğimizde, idarece tesis edilen işlemde isabet bulunduğu görülmektedir. Zira, yukarıda da belirtildiği üzere, Kanun ve Yönetmelik ile belirlenen statüsüne göre yedek subay (asteğmen) sayılmayan davacıya asteğmenler gibi harcırah ödenmesi mümkün değildir. Bu nedenle idarece bu yönde gerçekleştirilen harcırah ödememe işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Netice olarak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; temel askerlik eğitimini müteakip öğretmen olarak görevlendirilen davacıya harcırah verilmemesi işleminde ve bunun yasal dayanağını oluşturan 19 Aralık 1987 gün ve 19669 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmeliğin 10 ncu maddesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığından, yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy