(926 S. K. m. 118)
Davacı, 10 Ağustos 1999 tarihinde Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi, 25 Ağustos 1999 tarihinde de AYİM. kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; 1999 yılı genel atama emriyle Kütahya, Tavşanlı, Tunçbilek J.Krk.K.lığından Yüksekova Tak.J.Snr.A.K.lığı emrine atandığını, bu atamanın hukuka aykırı olduğunu, zira daha önce 2 nci Bölgede 1982 -1985 yılları arasında Şanlı Urfa İl J.K.lığı emrinde 3 yıl, 1987 -1989 yılları arasında Ankara Beştepe Özel Hrk.K.lığı emrinden geçici görevle Şırnak İlinde 6 ay 16 gün, Elazığ İlinde 1 yıl 1 ay 11 gün olmak üzere toplam 19 ay 27 gün, 1989 -1991 yılları arasında Van İl J.K.lığı emrinde 2 yıl, 03.01.1994 -15.08.1995 yılları arasında İstanbul Halkalı J.Komd.Tabur K.lığından geçici görevli Iğdır İl K.K.lığı emrinde 19 ay 12 gün görev yaptığını, Elazığ garnizonunda görev yaptığı dönemde burada kalış süresinin 4 yıldan 2 yıla indirildiği için TSK.'ne Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 83 ncü maddesi gereğince 2 nci Bölge Hizmetinin tamamlanmış sayılması gerektiğini, bu durumda 4 ncü kez 2 nci Bölge Hizmetini bitirmiş olup 5 nci kez bu bölgeye atamasının yapıldığını, halbuki devre arkadaşlarından çoğunun henüz 3 ncü kez 2 nci Coğrafi Bölge hizmetini tamamladıklarını, hatta kendisinden kıdemli 1980 nasıplı astsubaylardan 4 ncü kez bu bölgeye gitmeyenlerin bulunduğunu, bu sebeple hakkında Yönetmeliğin 12, 34, 79, 82, 83 ve 84 ncü maddelerinin uygulanarak işlemin iptalini, öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin istemi, 1602 sayılı AYİM Kanunu'nun 62nci maddesi uyarınca ara kararına verilen cevaplar incelendikten sonra yeniden gözden geçirilmek üzere Dairemizin 9 Kasım 1999 gün ve Gensek: 1999/1461, Esas: 1999/848 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Davalı idarenin yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına ilişkin istemi ise Dairemizin 25.1.2000 gün ve Gensek: 1999/1461, Esas: 1999/848 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, 1981 neşetli olan Davacının 1982-1985 yılları arasında Şanlı Urfa İl J.K.lığında birinci 2 nci Bölge Hizmetini yaptıktan sonra 1985 yılında Ankara J.Komando İç Güvenlik Harekat K.lığına atandığı, bu birlikte görevli iken 13.09.1987 -19.02.1988 ile 10.03.1988 -20.04.1988 tarihleri arasında toplam 6 ay 10 gün Şırnak'ta geçici görev yaptığı, 20.04.1988 tarihinde birliğinin ismi ve konuş yeri değiştirilerek Elazığ'a intikal etmesi üzerine Davacının 2 nci Bölgedeki hizmet süresi (2) yılını doldurmadığı için Van İl Jandarma Komutanlığı emrine atandığı, 1990 yılı genel atamaları sırasında hizmet durumu, geçici görevleri ve Elazığ hizmetleri de dikkate alınarak Van İl Merkez garnizonu hizmet süresini doldurmadığı için 1 nci Coğrafi Bölgeye atamasının yapılmadığı, 1991 genel atamaları ile İstanbul J.Komando Tb.K.lığı emrine atandığı, bu ataması sırasında yapılan hesaplamada Davacının 2 nci Coğrafi Bölgede 1 yıl 2 ay 13 gün fazla hizmetinin olduğunun tespit edildiği, İstanbul'daki birliğinde iken 03.01.1994 -15.08.1995 tarihleri arasında 1 yıl 7 ay 12 gün Iğdır'da geçici görevli olarak bulunduğu, daha önceki fazla hizmeti ve Iğdır'daki geçici görev süresi toplanarak 3 ncü defa 2 nci Coğrafi Bölge hizmeti olarak (2) yıl dikkate alınarak ve artan 1 yıl 4 ay 11 günlük hizmetinin 4 ncü defa 2 nci Coğrafi Bölge hizmeti sırasında değerlendirileceğinin davacıya bildirilerek 14 Mayıs 1999 genel atamaları ile Hakkari Yüksekova Tak.J.Snr.A.K.lığı emrine atandığı, Davacının da arta kalan hizmetinin gözönüne alındığında 4 ncü kez 2 nci Bölge Hizmetini yapmış olması gerektiği, son atamasının 5 nci kez 2 nci Bölge ataması olduğu, kendisinden önce 2 nci Bölgeye 3 kez giden 6 astsubayın atamasının yapılması gerektiği iddiası ile işbu davayı ikame ettiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; 926 sayılı T.S.K. Personel Kanununun 118nci maddesinde; Subay ve astsubayların atama ve yer değiştirmelerinin hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaşım durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önünde tutularak tespit edilecek bölge ve garnizonlara;
a) Meslek programları, meslek için eğitim ve kadro ihtiyacı
b) Sağlık durumu,
c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler
d) İstekte bulunduğu yerler nazara alınarak sıra ile yapılacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun 119ncu maddesinde ise, bölge ve garnizonların tespiti, burada kalınacak süreler ve atama ve yer değiştirmelerle ilgili hususların M.S. B. ve İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği belirtilmiştir. Yasanın bu amir hükmüne dayanılarak -29..11.1973 gün ve 14727 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren T.S.K.ne Mensup Subay ve Astsubayların Atama ve Yer Değiştirmeleri Hakkında Yönetmelik çıkarılmıştır.
Söz konusu Yönetmeliğin 46ncı maddesinde subay ve astsubayların bölge ve garnizonlarda hizmet sürelerinin ne kadar olduğu düzenlenmiş, 47nci maddesinde de ikinci bölgeye atanacaklar da göz önünde tutulacak hususlar açıkça belirtilmiştir. Buna göre ikinci bölgeye ilk defa atamanın kura ile yapılacağı, 2nci ve 3ncü defa atamaların ise ikinci bölgeye önceki gidiş yıllarına göre ve bunlardan bu bölgedeki önceki süreleri az olanlar başa alınmak üzere sıra ile yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Ayrıca Yönetmeliğin 3ncü maddesinde; Subay ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri hizmetin aksatılmadan yürütülmesine bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal, iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilen bölge ve garnizonlara aşağıdaki esaslar dahilinde sıra ile yapılır.
a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b) Kıt'a hizmeti zorunluluğu,
c) Terfi durumu,
d) Sınıf ve ihtisasları,
e) Kendisinin, eşinin ve çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumları,
f) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
Atanma istek kartlarında belirttikleri yerler hükmü yer almaktadır.
Yönetmeliğin 12 nci maddesinde; Subay ve astsubayların bulundukları bölge ve garnizonlarda hizmet sürelerini bitirmeden diğer bir bölge veya garnizona atandırılma veya yer değiştirmelerini icap ettiren haller şunlardır:
a- Harp Akademileri tedrisatına başlama mecburiyeti,
b- (Değişik: 12.5.1994 tarih ve 21932 R.G.) Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu dallarda yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, master) doktora, tıpta uzmanlık eğitimi öğretimi için tespit edilen kadro kontenjanlarına girmiş olma,
c- Sürekli dış görevlere seçilmiş olma;
d- Lağv, tensik, kadro ve konuş değişiklikleri,
e- Sağlık durumu (kendisinin, eşinin ve çocuklarının)
f- Süvari yarışma grubunda açılan aday subay binicilik temel kursunda başarı göstermiş olma,
g- İdari, asayiş, ve sair zaruri sebepler. hükmü yer almıştır.
Yönetmeliğin 34 ncü maddesinde; Geçici olarak ikinci bölgede kıt'a ile her defasında devamlı şekilde otuz günden fazla bulunan personelin, burada kalış süreleri o bölge ve garnizon hizmetinden sayılır..., 79 maddesinde Subay ve astsubayların bölge ve garnizonlarda kalış süreleri:
a ........
b ......
c .......
(3) İkinci bölge hizmetini iki defa tamamlayıp bu bölgeye 3 ncü veya daha fazla defa giden personel için iki yıldır, 83ncü maddesinde; 12nci maddede belirtilen sebeplerden biri ile ikinci bölgede herhangi bir garnizon hizmet süresinin 2/3ünü bitirerek, ayrılanlar, ikinci bölge hizmetini o defa için tamamlamış sayılırlar ve bundan sonraki ikinci bölge sırası için 82 nci maddenin (b) fıkrası uygulanır. hükümleri yer almıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat ışığında davacının durumu tekrar değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın Davacının 14 Mayıs 1999 tarihli 2 nci Bölgeye atamasının 4 ncü mü yoksa 5 nci ataması mı olduğu hususunda düğümlenmektedir. Öncelikle Davacının dava dilekçesinde belirttiği hususlara değinilmekte yarar görülmektedir. Davacı Şırnak ve Elazığ'da geçici görevli olarak bulunduğu sırada o tarihte Elazığ Garnizonunda kalış süresinin 2 yıl olduğunu, kendisinin hizmet süresinin bu sürenin 2/3 ünü doldurduğu için ikinci kez 2 nci Bölge Hizmeti sayılmasını, keza; buradan atandığı Van'da da 3 ncü kez bulunduğu kabul edilerek buradaki hizmet süresinin de 2/3 ünü doldurduğu için üçüncü kez 2 nci Bölge Hizmeti sayılmasını, Iğdır'da kaldığı geçici görev sürelerinin de o garnizon hizmet süresinin 2/3'ünü doldurduğu için 4 ncü kez 2 nci Bölge Hizmet sayılmasını istemektedir. Davacı bu istemlerini TSK.'ne mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 83 ncü maddesine dayandırmaktadır. Söz konusu madde dikkatli incelendiğinde, 12 nci maddede belirtilen sebeplerden biri ile ikinci bölgede herhangi bir garnizon hizmet süresinin 2/3'ünü bitirerek ayrılanlar için bir düzenleme mevcut olduğu görülecektir. Diğer bir deyişle Yönetmeliğin 12 nci maddesinde sayılı sebeplerden biri ile ayrılmamış olan personelin garnizon hizmet süresinin 2/3'ünü tamamladığından bahisle atama istemesi mümkün görülmemektedir. Davacının Elazığ'da görevli iken garnizon hizmet süresini (2 yıl) tamamlamadığı için süresini tamamlaması için Van'a atanmasında bu bakımdan hukuka aykırı bir yön görülmemiştir. Ne var ki, Davalı Kurumca 2 nci Bölgede geçici görevli olarak bulunduğu hizmet sürelerinden (2 yıl) dikkate alınarak 3 ncü defa 2 nci Coğrafi Bölge Hizmeti yaptığı kabul edilen Davacının artan (1) yıl (4) ay (11) günlük hizmetinin 4 ncü defa 2 nci Coğrafi Bölge Hizmeti sırasında değerlendirileceği belirtilmektedir. Halbuki Yönetmeliğin 34 ncü maddesinin 2 nci fıkrası kesintisiz olmak kaydıyla geçici görevle de olsa 2 nci Coğrafi Bölgede geçen 30 günden fazla hizmetin kalınan bölge ve garnizon hizmetinden sayılacağını açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu kabule göre Davacının 1 yıl 4 ay 11 günlük hizmetleri devamlı olduğundan 2 nci Coğrafi Bölge hizmetinden sayılacağı kuşkusuzdur. Anılan hükmün 30 günden fazla ve devamlı olarak 2 nci Coğrafi Bölgede geçen hizmetlerini değerlendirirken her defasında ibaresine yer vermek suretiyle hizmet süreleri aynı olan garnizonlarda geçici olarak bulunmayı şart saymadığı anlaşılmaktadır. Aksine bir düşünce ve uygulama toplam olarak 2 nci Coğrafi Bölgenin herhangi bir garnizon kalış süresini bile aşan geçici görevle kalış sürelerini dikkate almamak gibi ilgili düzenleyici tasarrufun arzu etmediği, personelin aleyhine bir sonuç çıkar. Esasen bu hükmün istisnai olarak ve yalnızca 2 nci Coğrafi Bölge Hizmetine hasren getirilmiş olması da gözardı edilemez, o halde 4 ncü kez 2 nci Coğrafi Bölge hizmeti olarak Yönetmeliğin 79 ncü maddesi gereğince yine 2 yıl dikkate alındığında (1) yıl (4) ay (11) günlük geçici olarak kaldığı süre bu bölgenin hizmet süresinin 2/3'ü olan 16 ayı geçtiğinden Davacının 4 ncü kez 2 nci Coğrafi Bölge hizmetini tamamlamış sayılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Davacının 5 nci kez 2 nci Bölge Hizmeti için 1999 genel atamaları ile Hakkari Yüksekova Taktik J.Snr.A.K.lığı emrine atanması hakkındaki işlem mevzuata sebep ve amaç unsurlarıyla hukuka aykırı görüldüğünden İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy