(1602 S. K. m. 21) (2709 S. K. m. 129) (3269 S. K. m. 12) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m. 10)
Davacı vekili 10.7.2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1992 yılından bu yana TSK.'de uzman erbaş olarak görev yaptığını, 6 sene Çorlu'da başarılı hizmetler ifa ettikten sonra Van/Başkale 61. İç Güvenlik Tuğ. K. lığı emrine atandığını, burada da fedakarca vazife ifa ettiğini, görev yaptığı Mu. Bl. K.lığında 24 uzman çavuşun mevcudiyeti fazla bulunduğundan, bunlardan bir kısmının mukavelesinin feshini sağlamaya yönelik bazı işlemlere girişildiğini, hakkında sözleşmenin feshini gerekir somut hiçbir durumun olmadığını belirterek; söz konusu işlemin iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yasal unsurları taşımayan yürütmenin durdurulması istemi, AYİM. Nöb. Dairesinin 26.7.2000 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
Dava dosyası ile davacıya ait özlük dosyasının incelenmesinde; davacının 17.8.1992 tarihinde Mu. Uzm. Çvş. olarak uzman erbaş statüsüne girdiği ve Çorlu 1. Ör. Blg. Mu. Tb. S.filg. Mu. Bl. Snt. Opr.lüğü görevine (Çorlu/Tekirdağ) atandığı, 1993-1998 tarihleri arasında bu garnizonda görev yaptığı, bu garnizondaki görev safahatı süresince ilk iki yıl sicilinin iyi, diğer yıllar (1996-1998) sicillerinin ise orta ve kademe ilerlemesi yapabilecek düzeyde takdir edildiği, 16.12.1996 tarihinde silahını silahlığa bırakmadan mesaiyi terk etmek suçundan 7 gün oda hapsi, 31.1.1997 tarihinde mazeretsiz olarak atışa katılmamak suçundan 2 gün izinsizlik cezasıyla tecziye edildiği, yine bu dönemde bir özel şahıs, bir firma ve iki özel bankaya olan borçlarını ödememesi nedeniyle hakkında 15.2.1996, 11.3.1996, 5.8.1996 ve 21.7.1998 tarihlerinde icra işlemleri yapıldığı ve bu borçlarının icra yoluyla aylığından kesilmesi yoluna gidildiği, KKK.lığının 16.6.1998 tarihli atamaları ile davacının bulunduğu garnizondan 61. İç Güv. Tuğ. Mu. Bl. Faks Opr. lüğü (Başkale/Van) görevine atandığı, 17.8.1999 tarihinde sözleşmesinin 3 yıllığına uzatıldığı, yeni atandığı garnizonda 1999 yılı sicili pekiyi düzeyde takdir edilmekle birlikte, özellikle bu sicili takip eden dönemde muhtelif disiplinsiz davranışlarının görüldüğü, bu meyanda verilen emri süresinde ve gereği gibi yapmamak, planlı konvoy olmadan kendiliğinden Van'a gitmek (birden fazla), silah kontrol defterini imzalamadan mesaiyi terk etmek, saç traşı olmamak gibi muhtelif disiplinsizlikleri nedeniyle Bl. K. ca 21.12.1999 tarihinde 7 gün oda hapsi, 25.3.2000 tarihinde 7 gün oda hapsi, 13.4.2000 tarihinde 7 gün oda hapsi, 7.5.2000 tarihinde 4 gün oda hapsi, 8.5.2000 tarihinde 7 gün oda hapsi ve 1.6.2000 tarihinde 2 gün oda hapsi cezalarıyla tecziye edildiği, bunların yanı sıra çeşitli kişi ve kuruluşlara aşırı borçlanması ve hakkındaki muhtelif icra takipleri nedeniyle 21.3.2000 ve 22.3.2000 tarihlerinde I. sicil üstünce, 8.5.2000 tarihinde III. sicil üstü olan 61. İç Güv. Tugay Komutanınca yazılı olarak uyarıldığı, bu meyanda çeşitli bankalarca hakkındaki milyarları bu}.an icra takipleri nedeniyle aylığından icra kanalıyla kesintiler yapıldığı, birden fazla özel kişilere, esnafa ve arkadaşlarına çok miktarda borçlandığı ve borçlarını ödemede büyük güçlük çektiği, aynı nedenle alacaklıların davacının bağlı olduğu birlik komutanlığı nezdinde pek çok yazılı ve sözlü başvurularda bulundukları, bu şekilde alacaklılarla K.lık arasındaki bu şekildeki nahoş diyaloglar nedeniyle davacının Silahlı Kuvvetlerin itibarını zedeleyici bir tutum sergilediği, davacının 2000 yılı sicilinin sıralı sicil üstlerince sicil tam notunun %60'ının altında takdir edildiği ve nihayet 61. İç Güv. Tuğ. K.lığının 2.6.2000 tarihli işlemiyle, davacının sözleşmesinin 10.6.2000 tarihinden geçerli olarak feshedildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusunda düzenleme getiren 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 12 nci maddesi Görevde başarısız olanlarla, kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlemler çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. hükmünü amirdir.
Bu kanuna istinaden çıkarılan Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 10 ncu maddesinde Uzman erbaşlar aşağıda yazılı esaslara göre her yıl kademe terfii yaparlar.
Kademe terfi şartları şunlardır:
1- Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olmak,
2- O yıl içinde olumlu sicili bulunmak,
3- Bulunduğu rütbede ilerleyebileceği bir kademe bulunmak.
Uzman erbaşlar hakkında sözleşmenin imzalanıp göreve alınmalarından sonra 9 ncu ay içerisinde EK-C'de örneği bulunan sicil belgesi tanzim edilir. Sicil belgesinde her bir niteliğe 10 üzerinden not verilir. Sicil tam notu 100'dür. Sicil üstleri bütün niteliklere ayrı ayrı not vermek zorundadır. Sicil üstlerinin verdikleri notların toplamının ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil eder. Bölüm sonucu tam sayı çıkmaz ise iki hane yürütülür.
Uzman erbaşlar için sicil yazmaya yetkili sicil üstlerinin kimler olacağı, Astsubay Sicil Yönetmeliğinin 5-16 ncı maddelerinde olduğu gibidir. Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun %60 ve daha fazla olması gerekir. Kademe ilerlemesi işlemleri, 3 ncu sicil üstlerince yapılır ve ilgili komutanlıklara bildirilir. denmektedir.
Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13 ncu maddesinde de almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların ve disiplin mahkemeleri ve disiplin amirlerinden bir yıl içinde toplam 30 gün ve daha fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası alanların sözleşmelerinin feshi suretiyle TSK'nden ilişiklerinin kesileceği belirtilmiştir.
Her ne kadar fesih işleminde sadece disiplin cezalarından bahsedilmiş ise de, idarenin savunmasında kademe ilerlemesi yapamama durumundan da bahsedildiği için hukuksal değerlendirme her iki hal göz önüne alınarak yapılmalıdır.
Anayasanın 129/4 ncu ve 1602 Sayılı AYİM. Kanununun 21/3 ncu maddesine göre disiplin suç ve tecavüzlerinden ötürü disiplin amirlerince verilen cezaların yargı denetimi dışında olduğu belirtilmişse de; bu istisnai durum disiplin cezalarına dayanılarak, yani disiplin cezaları sebep olarak gösterilerek tesis edilen idari işlemlerin yargısal denetimi sırasında bu disiplin cezalarının hukuka uygun olup olmadıklarının tespit edilmesine engel değildir.
Davacıya ait kıt'a özlük dosyasında bulunan belgeler arasında davacıya verilen tüm cezalara ilişkin yazılı savunmasının mevcut olduğu, verilen cezaların yok hükmünde olmasını gerektirecek bir hukuka aykırılığın mevcut olmadığı ve tür cezaların hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir.
Bu durumda, davacı hakkındaki sözleşme feshi işleminin iki ayrı hukuki nedene dayalı olduğu; bir yıl içinde davacıya yetki amirlerince 30 günden fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası verilmesi işleminde hukuki isabet olduğu, ayrıca yukarıda belirtilen disiplin cezaları, uyarı yazıları ve aşırı borçlanma nedeniyle davacı hakkında yürütülen icra işlemleri dikkate alındığında, 2000 yılı sicilinin her üç sicil üstünce menfi olarak verilmesinde herhangi bir takdir zaafının bulunmayıp, bilakis hukuki isabet göstermesi karşısında, işlemin olumsuz sicil olgusunun gerçekleşmesi dolayısıyla da hukuka uyarlı düştüğü açıkça anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davacının sübjektiflik iddialarının soyut ve mücerret bir savdan ibaret kalması karşısında, bunlara itibar edilememiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacının sözleşmesinin feshi işleminde mevzuatın öngördüğü iki sebebin de gerçekleşmiş olduğu görülmekle, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy