(926 S. K. m. 121)
Davacı, 22. 12. 1999 tarihinde kayda geçen yenileme dilekçesinde özetle; 1999 yılı genel atamaları ile Kıbrıs-Mağusa'da konuşlu bulunan 28 nci P. Tüm. Mu. Tb. Kmt. İşl. Bl. Geri. Kd. İşl. Tk. Hbr. Mrk. Ks. K. lığına atanmasının yapıldığını, atandığı görev yerinde göreve başlamadan Tb. K. lığının emri ile 28 nci P. Tüm. Mu. Tb. Kmt. İşl. Bl. Tak. Kmt. Yer. İşl. Tk. Hbr. Mrk. Ks. K. lığına ve Kripto Mutemet Yedeği sorumlusu olarak görevlendirildiğini, bu şekilde görevlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, sözkonusu görevlendirme işleminin iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi Dairemizin 30. 5. 2000 tarihli kararı ile kabul edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; davacının KKK. lığının 14.5.1999 gün ve Per:4091-100-99/T. D. P. Ş (130) sayılı emri ile 28 nci Mot. P. Tüm. Mu. Tb. Kmt. İşl. Bl. Geri. Kad. İşl. Tk. Hbr. Mrk. Ks. K. lığına atandırıldığı, 28 nci P. Tüm. Mu. Tb. K. lığının 26. 7. 1999 gün ve Per:4031-158-99/666 sayılı emri ile davacının 28 nci Mot. P. Tüm. Mu. Tb. Kmt. İşl. Bl. Tah. Kmt. Yer. İşl. Tk. Hbr. Mrk. Ks. K. lığına görevlendirildiği, davacının atandığı görevde çalışmak için yaptığı başvurunun reddedildiği, K. T. B. K. K. lığının 13.8.1999 gün ve MRK: 4031-488-99/İd. İşl. Şb. (801) sayılı yazısı ile KKK. lığına davacının yapılan görevlendirilmesi ile ilgili atama değişiklik teklifinin yapıldığı, ara kararımıza verilen cevabi yazıdan teklifin KKK. lığının 10. 5. 2000 gün ve Per: 4005-301-00/Tay. D. Muh. Ds. Snf. Atm. Ş. Mu. Ks. 127231 sayılı yazısı ile reddedilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
926 sayılı TSK. Personel Kanununun Subayların ve Astsubayların Atanmaları başlıklı 121 nci maddesinin (a) fıkrasında, asteğmen-albay rütbesindeki subaylar ile astsubayların atanmalarının Kuvvet Komutanlıklarınca yapılacağı belirtilmekte; aynı Kanunun 119 ncu maddesi de, atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak hususların bir yönetmelikle tespit edileceği hükmünü amir bulunmaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atama ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 8/a maddesinde; Asteğmen-Albay rütbesindeki subaylarla, astsubayların atamalarının Kuvvet Komutanlıklarınca yapılacağı , 12/g maddesinde; subay ve astsubayların bulundukları bölge ve garnizonlarda yer değiştirmelerini icabettiren haller arasında, idari, asayiş ve sair zaruri sebeplerin sayıldığı, 24/j-n maddesinde ise; Genel atama ve yer değiştirmelerin her yılın Mayıs-Ekim ayları arasında yapılabileceği, ancak görev ihtiyaçları ve diğer idari ve zaruri sebeplerle bu kuralın dışına çıkabileceğinin belirtildiği; Subay Meslek Programları Yönetmeliğinin 3/a-d maddesinde de, subayın mesleki gelişimi için meslek programlarının asıl unsur olduğu, subayın hangi rütbelerde hangi kursları göreceği, hangi kıt'alarda ve hangi görev yerlerinde çalışacağının bu program çerçevesinde değerlendirileceği ve bunun için de atamalarda planlı değişimin esas olduğu ifade edilmekte; 6, 7, 14 ve 15 nci maddelerde de, subayların mesleki gelişmelerinin temininde atamada planlı değişim esas unsurdur denilmek suretiyle aynı husus tekrar vurgulanmakta, 30 ncu maddede, meslek programlarının maksada uygun bir şekilde tatbikinden, subayın bizzat kendisi, ilk ve müteakip amirleri, Kuvvet Komutanlıkları ve J. Gn. K. lığının sorumlu olduğuna değinilmekte, 32 nci maddesinde ise, ilk ve müteakip amirlerin atanmada planlı değişimin emrindeki subaylara uygulanmasından sorumlu oldukları açıkça ifade edilmektedir. Benzer hükümler Astsubay Meslek İçi Eğitimi Yönetmeliğinin 3, 4, 8, 11, 12, 13, 14, 22, 23, 24 ve 25 nci maddelerinde de yer almaktadır.
Yukarıda temas edilen yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinde; Atğm. Alb. rütbesindeki subayların ve astsubayların atamalarının Kuvvet Komutanlıklarınca, onların mesleki gelişimleri, ihtiyaçları, rütbeleri, kıt'a hizmetleri gözetilerek yapıldığı ve bunun takibinin de yine Kuvvet Komutanlıklarına ait bir sorumluluk olmakla beraber, subayın ya da astsubayın kendisi ve amirlerinin de bu atamada planlı gelişim esaslarının uygulanmasından sorumlu tutuldukları öngörülmektedir.
Şu halde, bir subayın ya da astsubayın yönetmelikte gösterilen zorlayıcı ve ivedi haller olmadıkça, atandırıldığı görev yerinin dışında çalıştırılması mümkün bulunmamaktadır. Aksi taktirde, kuvvet gelişin planlaması uygulanmamış olacak, bunun yanı sıra, Kuvvet Komutanlığına ait bulunan atama yetkisi de Komutanlığın bilgisi dışında, ast komutanlıkların eline geçmiş olacaktır. Esasen Kuvvet Komutanlıklarınca her yıl yayınlanan atama emirlerinde atama tekliflerinin Kuvvet Komutanlıklarına yazılı olarak iletilmesi (birlik içi intibak ataması dahil) gerektiği hususu açıkça yazılı bulunmaktadır. Ancak, zorlayıcı bir nedenin bulunması halinde, örneğin hastalık, ölüm, izin, rapor, tutuklama, açığa alma vs. gibi hallerin mevcut olması halinde, birlik komutanınca bir subaya ek görev şeklinde ve geçici bir süreye münhasır olmak kaydıyla, görev verilmesi mümkün olabilecektir. Birlikte çalışmakta olduğu kişinin çalışma biçimini beğenmeyen ve göreve ehil olmadığı kanaatini taşıyan bir amir, usulüne uygun şekilde ve gerekçeleriyle birlikte, bir subayın hangi görevde çalıştırılması gerektiği mütalaasını da ekleyerek, atamasının yapılmasını Kuvvet Komutanlığından isteyebilecektir. Ancak, mevzuatın öngördüğü bu usulün dışına çıkılarak, ast makamlarca bir subayın ya da astsubayın görev yerinin gelişigüzel değiştirilmesi, kalıcı ve sürekli şekilde başka görevlerde istihdamı hukuka aykırılıkla sakatlanmış olacaktır.
Esasen AYİM'nin yerleşik içtihatları da bu doğrultudadır. (AYİM. 1. D. 2. 4. 1991 tarih ve E. 1990/1102, K. 1991/919; AYİM. Drl. Krl. 7.10.1993 tarih ve E. 1992/27, K. 1993/8; AYİM. 1. D. 9.2.1993 tarih ve E. 1992/873, K. 1993/85; AYİM. 1. D. 16.3.1999 tarih ve E. 1998/549, K. 1999/263 sayılı kararları) Bu açıklama ışığında dava konusuna dönüldüğünde; davacının KKK. lığının 1999 yılı genel atamaları ile atandığı görev yerinin, henüz davacı bu göreve katılmadan 28 nci Mot. P. Tüm. Mu. Tb. K. lığınca 26.7.1999 tarihli görevlendirme emri ile değiştirildiği, Mu. Tb. K. lığınca davacının görevlendirildiği bu kadroya intibak atamasının yapılmasının 28 nci Mot. P. Tüm. K. lığından istendiği, bu makamın talebi üzerine K. T. B. K. K. lığının 13.8.1999 tarihli intibak ataması teklif yazısıyla, davacının görevlendirildiği kadroya intibak atamasının yapılmasının atamaya yetkili olan KKK. lığından istendiği, ancak ara kararımıza gönderilen KKK. lığı Tayin Daire Başkanlığının 10.5.2000 tarihli cevabi yazısından, davacı için birliğince teklif edilen görev yerinde başka bir astsubayın atamalı olarak görev yapmakta oluşu ve bu astsubayın atanmasına yönelik herhangi bir kadro gösterilmemesi nedeniyle, söz konusu intibak ataması teklifinin uygun görülmeyerek reddedildiği, bu durumda davacı hakkındaki vaki görevlendirmenin süreklilik arz eden mahiyette ve atamaya yetkili makamın dahi tasvibini görmeyen bir işlem mesabesinde kaldığı, işlemde zaruret ve geçicilik unsurlarından söz edilemeyeceği gibi hizmet gerekleri genel amacını aştığı ve sübjektif bir mahiyete dönüşerek, genel bir atama imiş gibi devamlılık niteliği kazandığı, bu şekilde atamaya yetkili makam olan KKK. lığının atama tasarrufunun, bu makamın bilgisi dışında ve mevzuata aykırı şekilde ast makam olan 28 nci Mot. P. Tüm. Mu. Tb. K. lığınca değiştirildiği, dolayısıyla dava konusu görevlendirme emrinin yetki, sebep ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırılıkla sakatlandığı kanaatine ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının atandığı görev yeri dışında görevlendirilmesi işlemi hukuka aykırı görülmekle, işlemin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy