(4721 S. K. m. 29, 31, 34)
Davacı Vekili 31.5.2000 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin babası ..........'in 1. Dünya Savaşı sırasında askere alındığı ve bir daha geri dönmeyerek gaip olduğunu bu hususun askerlik künye kaydında belirtildiği gibi, Güneysu Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.07.1999 tarihli hükmüyle de davacının babasının gaipliğine karar verilmiş olduğunu, müvekkilinin yetim aylığı bağlanması yolundaki talebinin reddedildiğini belirterek işlemin iptali istemiyle dava açtığı görülmektedir.
1325 tarihli Askeri Tekaüt ve İstifa Kanunu'na göre savaşa katılanların yakınlarına aylık bağlanabilmesi için savaşa katılan kişinin 1325 tarihli Kanun kapsamında sayıldığı hususu (şehit olması, hayat-mematının meçhul kalması, savaş nedeniyle hastalıklardan vefat etmesi) ile; aylık talep eden ile aralarında baba-evlat ilişkisinin varlığının kanıtlanması gerekmektedir.
Dava dosyasında bulunan belgelerden; davacının babası Adacami Köyü, ....... oğlu, 1299 doğumlu .........'in Rize Askerlik Şubesi Başkanlığınca askere sevk edildiği ve askerde gaip olduğu, bu hususun künye kayıt defterinde yazılı bulunduğu, ancak nüfus kaydında sağ gözükmesi nedeniyle davacı tarafından açılan dava sonucunda Güneysu Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.07.1999 gün 98/22 E, 99/25 sayılı kararıyla gaipliğine karar verilerek nüfus kaydının kapatıldığı anlaşılmaktadır. Künye kayıt defterindeki kayıtta askerde gaip olduğu belirtilen davacının babasının 1325 tarihli kanun kapsamında mütalaa edilen kişilerden olduğu, bu durumda davacının yetim aylığına hak kazandığı anlaşıldığından aksi yönde tesis edilen işlemin sebep unsuru açısından hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davalı idare tarafından ilgilinin harpte gaip ve şehit olduğunun tespitinin askerlik künye kayıtlarındaki resmi belgelere istinaden cepheye şevki ve muharebe esnasında hayat ve mematının meçhul olduğunun belirtilmesi halinde mümkün bulunduğu, mahkemece verilen gaipliğin tashihi ilamı gereğince gaipliğin kabul edilemeyeceği ileri sürülmüş ise de; davacının babasının künye kaydında askerde gaip denildiği, askere sevk edilmeyen birinin askerde gaip olmasının mümkün bulunmadığı, MK.29 ncu maddesine göre ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunacağı, aynı Kanunun 31 nci maddesine göre ölüm tehlikesi içinde gaip olan veya çoktan beri kendisinden haber alınamayan bir kimsenin ölümü pek muhtemel görünürse hakları ölüme muallak kimselerin talebi üzerine hakimin gaipliğe karar verebileceği, 34 ncü maddeye göre gaiplik kararı üzerine ölüme müteallik hakların tıpkı gaibin ölümü tebeyyün etmiş gibi kullanılacağı, bu durum karşısında askerde iken gaip olan ancak nüfus kaydında sağ görünen ...........'in gaipliğine ilişkin karar alınmasının ölümüne müteallik hakların kullanılması için gerekli olduğu anlaşıldığından davalı idarenin iddialarına itibar edilmemesi gerekmektedir. Davacının babasının durumu hakkında daha geniş ve detaylı bilgi edinebilmek için ara kararı ile Askerde Gaip kaydının menşei sorulmuş olup; Arşiv Müdürlüğünün 8.12.2000 tarihli yazılarında MSB. Arşiv Müdürlüğünde mevcut kayıtlarda yapılan inceleme ve araştırma sonucunda fotokopisi ekli ilgi (b) yazı ile gönderilen kayıt dışında kaydına rastlanamamıştır.
Söz konusu şahsa ait kaydın çıkarıldığı defter adının Askerde Gaip olanlara ait defter olduğu aynı sayfadaki diğer kayıtlarda Adacami köy muhtarının mühürü olduğu fakat çıkartılan kayıtta ise Gaipliği veren makama ait herhangi bir bilginin olmadığı tespit edilmiştir şeklinde cevap verilmiş olmasa ve Güneysu Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.7.1999 tarihinde verilen 2.8.1999 tarihinde kesinleşen kararına istinaden de davacının babasının Askerde gaip olduğunun tespit edilmesi neticesi davacının babasının askerlik sırasında savaş koşullarına dayalı olarak gaip olduğu ve 1325 Sayılı Yasa gereğince de seferberlikte gaiplik ile şehitliğin özdeş tutulduğu göz önüne alındığında davacının babasının harpte şehit (gaip) olduğu vicdani kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla hukuka aykırı bulunan şehit-yetim aylığı bağlanılmaması işleminin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy