(3269 S. K. m. 4) (Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yön. m. 18, 13)
Davacı vekilleri, 17.12.1999 tarihinde kayda geçen yenileme dilekçesinde özetle; müvekkillerinin temel askerlik görevini takiben 1993 yılı Ekim ayında İzmir Hava Hastanesi Baştabipliğinin Diskromatopsi Ulş.Uzman Çavuş Olur şeklindeki raporu üzerine Hv.K.K.lığında uzman erbaş statüsüne girdiğini, 22.8.1994 tarihinde Bursa Ulş.Ok.K.lığında uzman erbaş olarak 3 ay okuduğunu ve mezuniyet sonrası Ankara 4.Ana Jet Üs.K.lığı Ulş.Oto Tb. K. lığında göreve başladığını, 22.8.1996 tarihinde sözleşmesinin 3 yıl süreyle yenilendiğini, bu statüde geçen 5 yıllık sürenin ilk 3 yılında Ankara şehir içinde öğrenci servisini, 4.yıl şehirlerarasında Mercedes çeker TIR aracını ve nihayet son yılda da akaryakıt tankerini kullandığını, bu süre zarfında hiç kaza yapmadığını ve hiç ceza puanı almadığını, sözleşmesinin yenilenmesi dönemi öncesi idarece sağlık muayenesine sevk edildiğini, gerek Etimesgut Hv.Hst.Baştabipliğinin 18.8.1999, gerekse de Eskişehir Hv.Hst.Baştabipliğinin 17.9.1999 tarihli raporlarında Diskromatopsi Ulş.Uzman Çavuş Olamaz kararı verilmesi üzerine davacının sözleşmesinin feshedildiğini, beş yıl önce idarece bilinen bir rahatsızlığın (diskromatopsi) o zaman uzman erbaşlığa engel kabul edilmeyip, beş yıl sonra engel hal sayılmasının kazanılmış hak kavramına ve hukuka aykırı düştüğünü, davacının bu haliyle uzman erbaşlık yapması mümkün değilse ya sınıf değişikliği yapılması ya da malulen emekli edilmesi gerektiğini, aksi yönde tesis edilen sözleşmenin feshi işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek, iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmişlerdir.
Davacının yasal unsurları taşımayan yürütmenin durdurulması istemi, Dairemizin 18.1.2000 tarihli kararı ile reddedilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; davacının vatani görevini Hv.Tek.Ok.K.Des.Grp.Oto Ulş.Kt.K.lığı emrinde Hv.Ulş.eri olarak yapmaktayken, uzman erbaş statüsüne girmek istemesi nedeniyle Kıt'ası K.lığınca muayenesi için 600 Yt.Hava Hst.Baştabipliğine (Güzelyalı-İZMİR) şevkinin yapıldığı, anılan Hastane Sağlık Kurulunun 5.11.1993 tarih ve 465 sayılı raporu ile Diskromatopsi teşhisiyle 1.Durumu SYY.Madde 8 Dilim A'ya uyar 2.Uzman erbaş adayı olur kararı verildiği, bu kararın usulüne uygun şekilde 8.2.1994 tarihinde onaylandığı, davacının 22.8.1994 tarihli sözleşme (noter taahhütnamesi) ile iki yıllık süre için uzman erbaş statüsüne girdiği, 22.8.1994-12.11.1994 tarihleri arasında Hv.Ulş.Ok.K.lığı emrindeki eğitimini müteakip 27.10.1994 tarihinde Hv.Ulş.Onb.olarak 4.Ana Jet Üs K.lığı Des.Grp.K.Oto Ulş.Tb.K.Oto İşi.Bl.K.lığı emrine (Akıncı-ANKARA) atamasının yapıldığı, 10.8.1995 tarihli onay ile 22.8.1995 tarihinden geçerli olarak Hv.Ulş.Uzm.Çvş.rütbesine naspedildiği, 26.7.1996 tarihli taahhütname ile sözleşmesinin 22.8.1996 tarihinden geçerli olarak 3 yıl süreyle uzatıldığı, bu arada kademe ilerlemelerini düzenli şekilde yaptığı, davacının 17.5.1999 tarihli dilekçesiyle sözleşmesinin 2 yıl süreyle uzatılması isteminde bulunduğu, sözleşme süresinin dolmasından önce Kıt'ası K.lığınca sağlık muayenesi için 13.8.1999 tarihinde 600 Yataklı Etimesgut Hv.Hst.Baştabipliğine sevk edildiği, yapılan muayenesi sonunda anılan hastane Sağlık Kurulunun 18.8.1999 tarih ve 389 sayılı raporu ile Diskromatopsi teşhisiyle A/8 F-1 TSK.SYY.Bl.III Md.13 gereği, Bölüm V Madde 42 gereği Hava Ulaştırma uzman erbaş olamaz kararı verildiği, davacının 20.8.1999 tarihli dilekçesi ile bu rapora itiraz etmesi üzerine davalı idarece kontrol muayenesi için Eskişehir 600 Yataklı Hv.Hst.Baştabipliğine sevk edildiği, buraca yapılan muayenesi sonunda 6.9.1999 tarih ve 218 sayılı raporla Diskromatopsi teşhisiyle A/8 F-1 TSK.SYY.3.Bl.Md.13-18 gereği Ulaştırma sınıfında uzman erbaş olamaz kararı verildiği, bu son rapor üzerine 21.9.1999 tarihinde davacının sözleşmesinin feshedildiği ve aynı tarihte terhis edildiği, 22.9.1999 tarihinde ikramiyesinin (2.168.346.000.-TL) ödendiği, davacının söz konusu menfi işlemin iptali için süresinde AYİM'de bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 4 ncü maddesinde, statüye girecek uzman erbaşların yönetmelikle belirlenen niteliklere sahip olmaları gerektiği belirtilmekte; bu kanuna dayalı olarak çıkartılan Uzman Erbaş Yönetmeliğinin Personelde aranacak nitelikler başlıklı 6 ncı maddesinde de Sağlık durumunun uzman erbaşlığa elverişli olduğunu Askeri hastanelerden birisinden alacağı raporla kanıtlamış olmak koşulu öngörülmektedir.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan rütbeli rütbesiz tüm kişiler yönünden sağlık yeteneklerini gösteren düzenleme ise Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde yer almaktadır. Davacı uzman erbaş statüsünde olduğu için, kendisi hakkında da bu yönetmelik hükümleri uyarınca işlem yapılacağı izahtan varestedir.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin III. Bölüm 18 nci maddesinde Uzman erbaş adaylarına istihdam edilecekleri; uzman erbaşlara ise istihdam edildikleri sınıftaki erbaş ve erlerin sağlık niteliklerine göre işlem yapılır. denilmekte; aynı Yönetmeliğin şoför olacak erlerin sağlık niteliklerini düzenleyen 13 ncü maddesinde gözde diskromatopsi bulunmaması gerektiği ifade edilmekte, anılan Yönetmeliğin eki Hastalık Ve Arızalar Listesinin Açıklama Bölümünde yükümlü erata hastalık ve arızalar listesinin uygulanmasında (A) dilimlerinin askerliğe elverişli olan hastalık ve arızalar olduğuna işaret edilmekte, anılan listenin 8 nci madde A dilimi (1) nolu fıkrasında Görme derecesi tam veya 1.maddenin A dilimi kadar olan diskromatopsi ve hafif albinoz yer almaktadır.
Bu düzenlemelerin sadeleştirilmesinden çıkan sonuç; şoför (ulaştırma) sınıfı dışındaki tüm erat/uzman erbaş statüsündeki kişiler yönünden gözdeki diskromatopsi rahatsızlığının askerliğe elverişliliği ya da bu sınıf dışındaki uzman erbaşlıkta istihdamı etkilemeyen bİT rahatsızlık olduğudur. Ne var ki, bu rahatsızlık bulunan bir yükümlünün ulaştırma sınıfına ayrılması mümkün olmadığı gibi; bu sınıfa uzman erbaş olarak alınacak kişiler yönünden de diskromatopsi'nin olmaması gerekli bulunmaktadır.
TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin bu açık düzenlemelerine rağmen, davacı hakkında statüye ilk girişte düzenlenen 5.11.1993 tarih ve 465 sayılı Sağlık Kurulu Raporunda diskromatopsi teşhisine rağmen uzman erbaş adayı olur kararının mahiyetine gelince: Anılan raporun incelenmesinde davacının ulaştırma sınıfında uzman erbaş olarak istihdam edileceğine ilişkin sevk yazısında açık bir uyarı mevcut olmadığından, 600 Yt.Hv.Hst.Baştabipliğince, davacı bu sınıf dışında istihdam ediliyor gibi değerlendirilerek sonuca gidilmiş ve rapor düzenlenmiştir. Bu kabule göre düzenlenen rapor TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olduğundan onaylanmıştır. Ne var ki, davacının 22.8.1999 tarihinde dolacak olan sözleşmesinden önce son sağlık durumunun tespiti yolunda idarece tesis edilen ve gerek iç işlem mahiyetindeki Hv.K.K.Uzman Erbaş Yönergesine, gerekse de TSK.Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümlerine uygun düşen işlem sonrasında, davacıyı muayene eden her iki Askeri hastanece varılan sonuç yerinde ve isabetli olup; her iki hastanenin tespiti de davacının Hv.Ulaştırma sınıfında uzman erbaş olarak istihdam edilemeyeceğine ilişkin bulunmaktadır ve bu raporların yukarıda temas edilen mevzuat hükümleriyle uyum içinde olduğunda kuşku yoktur. Bu nedenle gerek davacı hakkında düzenlenen Sağlık Kurulu raporu, gerekse de bu rapora dayanılarak tesis edilen uzman erbaş sözleşmesinin feshedilmesi işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Davacı vekili, davacı hakkında aynı teşhisle (diskromatopsi) düzenlenen 5.11.1993 tarihli raporun davacı yönünden bir kazanılmış hakka yol açacağını öne sürmekle beraber; bu iddiaya da katılmaya imkan yoktur. Yukarıda temas edildiği üzere, bu rapor davacının ulaştırma sınıfında uzman erbaş olabileceği yönünde herhangi bir açıklık taşımamakta, davacıyı sevmeden davalı idarece bu yönde bir uyarı belirtilmediğinden, ulaştırma dışındaki tüm uzman erbaş sınıfları bakımından statüye girişe engel bir hal teşkil etmeyen diskromatopsi arızası bulunan davacıya uzman erbaş adayı olur şeklinde genel bir karar mesabesinde bulunmaktadır. Hukuki gerçek ise davacının mevcut bu rahatsızlığı itibariyle ulaştırma sınıfında uzman erbaş statüsüne girmesine imkan olmadığıdır. Hal böyle olduğuna göre de, bir belirsizliğe (hangi sınıfta istihdam edileceğinin Askeri hastanece bilinmemesi olgusu) dayalı şekilde genel olarak düzenlenen Sağlık Kurulu raporunun davacı açısından bir kazanılmış hakka yol açabilmesi mümkün görülmemiş ve davacı vekilinin aksi yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir. Bunun doğal sonucu olarak da, davacının girmemesi gereken bir statüde beş yıl süreyle görev yapmasının da kendisi yönünden kazanılmış bir hakka yol açması hukuken imkan dışıdır.
Açıklanan nedenlerle; davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamakla, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy