(926 S. K. m. 35)
Davalı idare, 9.6.2000 tarihinde kayda geçen karar düzeltme dilekçesinde özetle; Dairemizin 2.5.2000 gün ve E. 1999/1289, K.2000/524 sayılı kararı ile davacının 30.8.1999 tarihinde üsteğmen rütbesine terfi ettirilmeme işleminin Bahse konu süre Askerlik Şubesinde şevkle başlayıp terhis tarihi ile son bulacaktır. Davacının Askerlik Şubesinden 31 Mart 1995 tarihinde şevkinin yapıldığı ve 31 Temmuz 1996 tarihinde yedek subaylık hizmetini tamamlayarak terhis edildiği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. 1076 sayılı Kanunun 3/e maddesi dikkate alınarak süre hesaplandığında davacının yedek subay öğrenci ve yedek subay olarak (1) yıl (4) ay hizmet yaptığı ortaya çıkmaktadır. Bu süre nasıp tarihine eklenip, bekleme süresinden düşüldüğünde nasıp tarihi 29.12.1996 tarihine çekilmekte ve itibari nasıp tarihi olarak da 926 sayılı Kanunun 35/2-d maddesi gereği olarak 30 Ağustos 1996 tarihinin kabulü zorunluluğu karşısında, (3) yıllık bekleme süresi 1999 yılı Ağustosunda tamamlanan davacının bu tarihte terfi ettirilmesi gerekirken, aksine işlem tesis edilmesi hukuka aykırı bulunmaktadır. gerekçesiyle ve oyçokluğu ile iptaline karar verildiğini, verilen bu kararın, Anayasa ve Kanun hükümlerine uygun bulunmadığını, zira dava konusu istemin, Anayasanın 72 nci maddesi uyarınca, her Türk'ün hakkı ve ödevi olan 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Kanunu Hükümleri doğrultusunda askerlik yükümlülüklerini er veya yedek subay statüsünde yerine getirenlerle ilgisi olmaksızın, salt subaylık mesleğini seçmiş kişilere ilişkin olduğunu, bu nedenle uyuşmazlığın 926 sayılı Kanun Hükümleri uygulanarak çözüm bulunmasının gerektiğini, 926 sayılı Kanunun 35/2-d maddesi gereğince de, yedek subay kaynaklı muvazzaf subayların ancak yedek subay okulları ile yedek subaylıkta geçen sürelerinin kıdemlerinden sayılıp buna göre düzeltileceğinin hüküm altına alındığını, Anayasal bir hak ve ödev olan ve yasal bir süre ile sınırlı olan askerlik hizmetinin başlangıç tarihinin, muvazzaf subaylıkta nasıp düzeltilmesine esas alınmasına imkan bulunmadığını, Askerlik Şubesinden sevk tarihi ile yedek subay okuluna başlama tarihi arasında geçen sürenin rütbe bekleme süresinden sayılmasının hukuken mümkün olmadığını belirterek, dava konusu işlemin bütün unsurlarıyla hukuka uygun olduğunu, bu sebeple Dairemizin anılan kararının düzeltilerek kaldırılmasını ve yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı idarenin karar düzeltme dilekçesi ve dava dosyasının yeniden incelenmesi sonunda, Dairemizin ilgili kararı usul ve kanuna aykırı görüldüğünden; davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile sözkonusu Dairemiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve işin esasının irdelenmesine geçilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; davacı subayın, 31.3.1995 tarihinde yedek subay adayı olarak askerlik hizmeti için Askerlik Şubesinden sevk edildiği, ancak 10 Nisan 1995 tarihinde Topçu Füze Okul K.lığı (Polatlı) Yedek Subay Sınıf Okuluna katıldığı ve 31 Temmuz 1996 tarihinde Topçu Tğm. olarak terhis olduğu, buna göre Yedek Subay Okulu ile yedek subaylık hizmetinde geçen sürenin 1 yıl 3 ay 20 gün olduğu, davacının terhisini müteakip 926 sayılı Kanunun 14 ncü maddesinin 1 nci fıkrası kapsamında muvazzaf subaylığa müracaat ettiği ve aynı Kanunun 35 nci maddesinin 2 nci fıkrasının (d) ve (e) bentlerine göre kararnamesinin onaylanarak 29 Nisan 1998 tarihiden geçerli olarak muvazzaf subaylığa naspedildiği, davacının öğrenim süresi 4 yıl olan Uludağ Üniversitesi Balıkesir Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği bölümünden mezun olduğu, bu haliyle teğmenlikte 3 yıl olan normal bekleme süresine tabi bulunduğu, 926 sayılı Kanunun 35/2-e hükmü gereğince, Yedek Subay Okulu ve yedek subaylık hizmetinde geçen 1 yıl 3 ay 20 günlük sürenin kararnamenin onaylandığı tarih olan 29 Nisan 1998'den düşüldüğünde, 8 Ocak 1997 tarihine ulaşıldığı ve itibari nasıp tarihinin 30 Ağustos 1997 olduğu, teğmenlikteki 3 yıllık bekleme süresi sonunda, üsteğmenliğe nasıp tarihinin 30 Ağustos 2000 olduğu değerlendirme ve sonuç işlemi ile davacının 30 Ağustos 1999'da üsteğmenliğe terfi talebinin reddedildiği görülmektedir.
Dairemizin 2.5.2000 gün ve E.1999/1289, K.2000/524 sayılı oyçokluğu ile alınmış olan kararında, davacının itibari nasıp tarihinin ve sorunun çözümü için öncelikle nasıp tarihine eklenerek bekleme süresinden sayılacak olan Yedek Subay Okulu ve yedek subaylıkta geçen müddetin ortaya çıkarılması gerektiğini, 1076 sayılı Kanunun 3/e maddesindeki Yedek subay adayı yükümlülerin askerlik hizmetleri, eğitim-öğretim için Askerlik Şubesinden şevkle başlayıp terhis tarihi ile son bulacağı, davacının Askerlik Şubesinden 31.3.1995 tarihinde şevkinin yapıldığını ve 31.7.1996 tarihinde yedek subaylık hizmetini tamamlayarak terhis edildiği hususlarında ihtilafın bulunmadığı, 1076 sayılı Kanunun 3/e maddesi dikkate alındığında, davacının yedek subay öğrenci ve yedek subay olarak 1 yıl 4 ay hizmet yaptığı ortaya çıkmakta olup, bu süre nasıp tarihine eklenerek bekleme süresinden düşüldüğünde, nasıp tarihi 29.12.1996 tarihine çekilmekte ve itibari nasıp tarihinin 30.8.1996 olarak kabulü zorunluluğu karşısında, 3 yıllık bekleme süresi 1999 yılı Ağustosunda tamamlanan davacının bu tarihte terfi ettirilmesi gerekirken, aksine işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı bulunduğu ifade edilerek, işlemin iptaline karar verilmiştir.
Ancak, davalı idare tarafından verilen karar düzeltme dilekçesi ve dava dosyası yeniden incelendiğinde, AYİM Kanununun 66/c maddesi gereğince karar düzeltme talebinin kabul edilmesi ve Dairemizce tesis edilen kararın usul ve kanuna aykırı olması sebebiyle kaldırılarak, yeniden yapılan inceleme değerlendirme sonucunda aşağıdaki karara varılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık nasbin lehe düzeltilmesi isteminden ibaret olup, 926 sayılı TSK. Personel Kanunu hükümlerine göre çözümlenmek durumundadır. Çünkü, anılan Kanunun Kapsam başlıklı 1 nci maddesi, Bu kanun Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subaylar, astsubaylar ile harp okulları, fakülteler, yüksek okullar ve astsubay okullarında öğrenim yapan Askeri öğrencilere uygulanır. Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli diğer asker ve sivil kişiler kendi özel kanunlarına tabidirler., Amaç başlığını taşıyan 2 nci maddesi ise, Bu kanun subayların, astsubayların ve Askeri öğreticilerin yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, görev ve yükümlülüklerini, terfi ve taltifleri ile her türlü özlük haklarını düzenler. hükmünü içermektedir. Uyuşmazlık konusu olan nasbin terfi ve her türlü özlük işleri bağlamında olduğu kuşkusuz olmakla, yedek subay kaynağından muvazzaf subaylığa geçirilen davacının lehe nasıp düzeltilmemesi hukuki sorununun, 1111 sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Kanunun hükümleri doğrultusunda askerlik yükümlülüklerini er veya yedek subay statüsünde yerine getirenlerle hiçbir ilgisi olmaksızın salt subaylık mesleğini seçmiş kişilerle ilgili olması sebebiyle 926 sayılı Kanunun hükümleri uygulanarak çözümlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte bu kanunda geçtiği üzere yedek subay kaynaklı muvazzaf subayların ancak yedek subay okulları ile yedek subaylıkta geçen sürelerinin kıdemlerinden sayılıp nasıplarının buna göre düzeltileceği açıklıkla belirtilmiştir. Kanun koyucu, askerlik hizmeti süresinin, yedek subay okulunda geçen sürenin ve yedek subay hizmeti süresinin dışında kalan yedek subay okulundan önceki bölümünün de muvazzaf subaylık rütbesinden sayılmasını istemiş ve bunu amaçlamış olsa idi, bunu 926 sayılı Kanunun 68 nci maddesinde, ...askerlik hizmetine başlamış erbaş ve erlerden...astsubay naspedilenlerin askerlik hizmetinde geçen süreleri kıdemlerinden sayılır ve nasıpları buna göre düzeltilir... hükmünde olduğu gibi açık olarak ifade etmesi gerekirdi. Hal böyle iken Anayasal bir hak ve ödev olan ve yasal süre ile sınırlı olan askerlik hizmetinin zorunlu olarak yine aynı yasalarda (1076 ve 1111) belirtilen bu sürenin başlangıç tarihinin, muvazzaf subaylıkta nasıp düzeltilmesine esas alınması düşünülemez.
Bu açıklamalar ışığında dava konusuna dönüldüğünde, uyuşmazlık konusu olan nasbin düzeltilmesinde 926 sayılı TSK. Personel Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanması zorunluluğu doğmuştur. Anılan olayda davacının 10.4.1995 tarihinde Topçu ve Füze Okulunda yedek subay sınıf okuluna katıldığı ve 31.7.1996 tarihinde Topçu Tğm. olarak terhisiyle birlikte, 926 sayılı Kanunun 35/2-e maddesinde belirtilen yedek subay okulu ve yedek subaylık hizmetinde geçen toplam sürenin 1 yıl 3 ay 20 gün olduğu, aynı Kanunun 35/2-d maddesi gereğince muvazzaf subaylığa nasıp tarihinin, kararnamesinin onaylandığı 29 Nisan 1998 olması sebebiyle hesaplanan 1 yıl 3 ay 20 günlük sürenin nasıp tarihine eklenerek, bekleme süresinden düşüldüğünde, nasıp tarihi 8 Ocak 1997 tarihine çekilmekte ve itibari nasıp tarihi olarak da 926 sayılı Kanunun 35/2-d maddesi gereğince 30 Ağustos 1997 olarak kabul edilmektedir. Bu zorunlu kabul karşısında, 3 yıllık bekleme süresi 2000 yılı Ağustosunda tamamlanacak olan davacının, 1999 yılında terfi ettirilmemesi işlemi bütün yönleriyle hukuka uygun bulunmaktadır.
Netice olarak, yukarıda ayrıntılı açıklandığı şekilde karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 2.5.2000 tarihli kararının kaldırılmasına; dava hakkında tesis edilen 31.08.1999 tarihinde üsteğmenliğe terfi ettirilmeme işleminde hukuka aykırı hiçbir yön bulunmadığından, davanın REDDİNE.
KARŞI OY GEREKÇESİ
AYİM.1.D.nin 2.5.2000 gün ve E.1999/1289, K.2000/524 sayılı kararında belirtilen nedenlerle, karar düzeltme isteminin reddi gerekirken, aksine karar veren çoğunluğun görüşüne karşıyım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy