(926 S. K. m. 118)
Davacı, 28.9.2000 tarihinde kayda geçen yenileme dilekçesinde; Çaldıran 1.J.Snr.Tb.K.lığı emrinde görevli iken 1999 yılı genel atamalarında İstanbul İl J.K.lığı emrine atandığını ve görevlendirildiği Büyükçekmece İlçe J.K.lığı Esenyurt İç Güv.Tk.K.Yrd.cılığı görevini ifa etmekteyken, bu kez 2000 yılı genel atamalarında Tokat İl J.K.lığı emrine atandığını, bu atamasının Atama Yönetmeliğine aykırı olduğunu belirterek; iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, ara kararımıza verilen cevap geldikten sonra yeniden gözden geçirilmek üzere, Dairemizin 23.1.2001 tarihli kararı ile kabul edilmiş; karar tarihine dek ara kararımıza idarece herhangi bir cevap verilmediğinden, doğrudan hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
Dava dosyası ile ara kararımızla celbedilen özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinde; davacı astsubayın J.Gn.K.lığının 1999 yılı genel atamaları ile II.bölgeden İstanbul İl J.K.lığı emrine atandığı ve il içi atamayla Büyükçekmece İlçe J.K.lığı Esenyurt İç Güv.Tk.K.Yrd.cılığında görevlendirildiği, bu garnizon ve görevde henüz bir yılını doldurmuşken J.Gn.K.lığının 11.5.2000 tarihli genel atamaları ile Tokat İl J.K.lığı emrine atandığı anlaşılmaktadır.
Davalı idare savunma beyanlarına göre, davacı hakkındaki atama işleminin hukuki gerekçesi; 926 Sayılı Kanunun 118/c, Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay Ve Astsubayların Atanma Ve Yer Değiştirmeleri Hakkında Yönetmeliğin 3/f, 12/g, 13 ve 24/m maddelerinde öngörülen idari, asayiş ve zaruri sebeplere ve aynı Yönetmeliğin 24/f maddesinde belirtilen sıralı sicil üstlerince görevde verimli olunamadığının saptanması nedenine dayandırılmıştır. Bu nedenle, tesis edilen atama işleminin hukuki denetimi de, bu iki sebep açısından ayrı ayrı ele alınmıştır.
Atama Yönetmeliğinin 24/f maddesinde belirtilen söz konusu atama nedeninin gerçekleşmiş sayılabilmesi için, sıralı sicil üstlerince salt ilgili hakkında bir atama teklifi yapılması yeterli sayılamaz. Çünkü, Yönetmelik, bu konudaki teklifin ancak sıralı sicil üstlerince görevde verimli olunamadığının saptanması halinde atamaya esas tutulabileceği konusunda amir bir hükmü öngörmektedir. Hukuki gerçek bu olduğuna göre, davacının görevde verimli olmadığının saptanması da, kuşkusuz belgeye dayalı bulunmalı ve sıralı sicil üstlerinin atama teklifi konusundaki takdirlerinin hukuka uygun olup olmadığının denetlenebilmesine imkan verecek açıklıkta olmalıdır. (AYİM.1.D.nin 31.3.1998 tarih ve E. 1997/745, K. 1998/406 Sayılı kararı da bu doğrultudadır.)
Savunmada, İstanbul İl J.K.lığınca davacı hakkındaki atama teklifinde verilen görevlerde astları üzerinde otoriteyi tesis edememesi, örnek olamaması, verilecek görevlerdeki takip ve kontrol gerekliliği, göreve adapte olamaması hallerinin varlığının gösterildiği öne sürüldüğünden; 12.12.2000 tarihli ara kararımızla hem davacının özlük ve sicil dosyaları istenmiş, hem de davacının İstanbul garnizonunda henüz bir yıllık görev süresini tamamlamasını takiben Tokat garnizonuna atanmasını gerektirir idari ve zaruri nedenlerin neler olduğu, keza görevde verimsizliğinin ne şekilde saptandığına ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi talep edilmiştir. Ne var ki, idareye bu konuda verilen (20) günlük kesin süreye karşılık, iki ayı geçkin bir süre sonunda sadece özlük ve sicil dosyaları gönderilmiş; sorulan diğer hususlara ise idarece herhangi bir cevap verilmemesi yoluna gidilmiştir. Davacının özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinde, atama teklifinde belirtilen hususlara ilişkin hiçbir bilgi ve belge olmadığı bir yana, 2000 sicil yılında herhangi bir disiplin cezası, uyarı ya da ikazının bulunmadığı, her iki sicil üstünce takdir edilen sicilinin mükemmele çok yakın pekiyi düzeyde teşekkül ettiği, dolayısıyla görevde verimli olmadığı yolundaki iddia ve gerekçenin, tamamen hukuki dayanaktan yoksun, mücerret ve sübjektif bir değerlendirme mesabesinde olduğu ve bu mahiyeti itibariyle de hukuka aykırılıkla sakatlandığı görülmektedir.
Öte yandan, idarece öne sürülen ve bir atama nedeni olarak öngörülen idari, asayiş ve zaruri sebepler in her somut olayda (atamada) gerçekleşip gerçekleşmediği, bu konuda idareye tanınan takdir yetkisinin hukuka uyarlı şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusundaki yargı denetiminin, açılacak iptal davasında Mahkememizce yapılacağı ve bu konudaki yetkinin hizmet gerekleri ile kamu yararı dışında bir nedene dayalı olup olmadığının irdeleneceği kuşkusuzdur.
İdarece öne sürülen bu gerekçe yönünden yapılan incelemede de, davacının İstanbul garnizonunda henüz bir yılını tamamlamışken bir başka garnizona (Tokat'a) atanmasını hukuken haklı ve meşru kılacak hiçbir nedenin söz konusu olmadığı, dolayısıyla salt takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen ve bu gerekçe bakımından da sebep unsurundan yoksun, kamu yararına uyarlı düşmeyen atama işleminin aynı şekilde hukuka aykırılıkla sakatlandığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacı hakkındaki atama işleminin sebep ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırılıkla sakatlandığı saptanmakla, İŞLEMİN İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy