(3269 S. K. m. 16, 18) (6245 S. K. m. 10)
Davacı vekili 13.10.2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının Tunceli Tunceli/Hozat 51 nci İç Güvenlik Tugay K.lığı emrinde Uzm.Çvş. olarak görev yapmakta iken, Elazığ 100 Yataklı Askeri Hastanesi Sağlık Kurulunun 29.6.2000 tarih ve 599 Sayılı raporu ile A/7, F/2 Muhabere Sınıfı Uzman Erbaş olamaz kararını içeren ön bildirim raporu nazara alınarak ve raporun onaylanması beklenmeden 16.8.2000 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği, ancak sözleşme feshi üzerine ödenmesi gereken OHAL tazminatı ilaveli ikramiye ile yol harcırahının ödenmediği ve davacının mağdur duruma düştüğü ifade edilerek, OHAL tazminatı ilaveli ikramiye ve yol harcırahı ödenmemesi işleminin iptali ile verilecek tutarlara sözleşme fesih tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması istemiyle bu davanın açıldığı görülmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinde; 51 nci İç Güvenlik Tugayı Mu.Bl.K.lığı emrinde Muhabere Uzman Çavuş olarak görev yaparken, sözleşmesini uzatmak istemesi nedeniyle sağlık kurulu raporu alması için, Elazığ 100 Yt. Askeri Hastanesine sevk edilen davacı hakkında, adı geçen Hastane Sağlık Kurulunun 29.6.2000 tarih ve 599 Sayılı raporu ile ve Miyopastigmatizma tanısı ile A/7 F/2 Muhabere sınıfı uzman erbaş adayı olamaz; Piyade, Topçu, İstihdam, ulaştırma sınıfı uzman erbaş olur. Kararı verilmesi üzerine, davacının sözleşmesinin yenilenmeyerek feshedildiği, ancak 3269 Sayılı Kanun 16 nci maddesine göre kendisine ödenmesi gereken ikramiyenin ve aynı Kanunun 18 nci maddesine göre ödenmesi gereken yol harcırahının ödenmediği bunun üzerine davacının vekili marifetiyle ikramiye ve harcırah ödenmemesi işleminin iptali istemiyle bu davayı açtığı görülmektedir.
Davaya konu ikramiye ve harcırah ödenmesi istemi ile ilgili düzenleme 3269 Sayılı Kanunun 16 nci ve 18 nci maddelerinde düzenlenmiş bulunmaktadır.
Anılan Kanunun özlük hakları başlıklı 16 ncı maddesinin 2 nci ve 3 ncü fıkralarında; Kendi kusurları olmaksızın hizmet sürelerinin uzatılmaması sebebiyle veya sözleşme süresini bitirip ayrılanlara, ayrıldıkları tarihte almakta oldukları net maaşları tutarının (bütün ödemeler dahil) iki katının hizmet yılları toplamı ile çarpımından bulunacak miktarda ikramiye verilir. İkramiye hesabında 10 yıldan fazla olan süreler dikkate alınmaz. İkramiyelerden damga vergisi hariç vergi kesilmez. Ancak emeklilik haklarım kazananlara bu ikramiye ödenmez. Bunlar hakkında 5434 Sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
Sağlık nedenleri hariç disiplinsizlik ve ahlaki nedenlerle sonradan Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun görülmeyenlerin sözleşmeleri feshedilir ve bunlara ikramiye ödemesi yapılmaz, Astsubay nasıp edilenlere de ikramiye ödenmez.... denmektedir.
Madde metninden anlaşıldığı üzere uzman erbaşlara ikramiye ödenebilmesi için TSK.'den ilişiklerinin, Kendi kusurları olmaksızın hizmet sürelerinin idarece uzatılmaması, sözleşme sürelerini bitirerek ve yeniden sözleşme yapmayarak istekleriyle ayrılma ve sağlık durumları nedenine dayalı olarak kesilmiş olması gerekmektedir.
3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanununun 489 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 18 nci maddesi Uzman erbaşlar, özleşme süreleri içinde değişik bölge ve garnizonlara Silahlı Kuvvetler hizmet ihtiyacı esas alınmak suretiyle atanma ve yer değiştirme işlemlerine tabi tutulurlar veya kurs dahil geçici görevle görevlendirilirler. Bu şekilde atanan veya geçici görevle görevlendirilenlere ve ayrıca terhislerinden sonra uzman erbaş olarak atananlarla kendi kusurları olmaksızın hizmet sürelerinin bitiminde ayrılanlara 6245 Sayılı Kanun esaslarına göre harcırah verilir. hükmünü içermektedir.
6245 Sayılı Kanunun 10 ncu maddesinin 1 nci fıkra 4 ncü bendinde ise, cezaen olmamak üzere kurumlarınca vazifelerine son verilen hizmetlilerle, terhis olunan yedek subay ve yedek askeri memurlara Türkiye dahilinde ikamet edecekleri yere kadar ve yalnız bir defaya mahsus olmak üzere yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının ödeneceği belirtilmiştir.
Bu açıklamalar çerçevesinde dava konusuna dönüldüğünde; Sözleşmesinin sona erecek olması nedeniyle ve mevzuat gereği sağlık raporu olması amacıyla Elazığ Askeri Hastanesine sevk edilen ve söz konusu Hastanenin 29.6.2000 tarih ve 599 Sayılı raporu üzerine sözleşmesi yenilenmeyerek feshedilip terhis edilen davacıya 3269 Sayılı Kanunun 18 nci maddesi ve 6245 Sayılı Kanunun 10 ncu maddesine göre yol harcırahı ödenmesi gerekir iken aksine tesisi edilen işlemin hukuka uygun olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Davanın ikinci bölümü olan ve sözleşme feshi sonrası ikramiye ödenmemesi işleminin iptaline ilişkin istemin-değerlendirilmesinde ise; Davacının sözleşmesinin feshi sonrası hizmet süresinin 10 yılı geçmesi nedeniyle, ikramiye ödenmesini düzenleyen 3269 Sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde ifade bulan ....emeklilik haklarını kazananlara bu ikramiye ödenmez... hükmü ile, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunun 44 ncü maddesine göre malullük durumu söz konusu olabileceğinden davalı idarece ikramiye ödenmesinde bulunulmadığı, bunun üzerine Mahkememizce verilen ara kararı ile Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne davacıya malullük aylığı bağlanıp bağlanmadığının sorulduğu, verilen cevapta ...davacının veya kurumunun vazife malullüğü durumunun incelenmesi için müracaatı halinde bu hususun incelenebileceğinin belirtilmesi üzerine yine verilen bir ara kararla durumun davacı vekiline iletildiği, davacı vekilinin 5.6.2001 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçesi ve Ek'indeki yazıdan da vazife malullüğü aylığı bağlanması için Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne müracaat ettiği görülmektedir.
Davacının sözleşmesinin sağlık nedeniyle feshi neticesi ikramiye ödemesini hak ettiğinde kuşku bulunmamaktadır. Ancak 3269 Sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile, hizmet süresi 10 yılı aşanlara yani belirli bir süre hizmet ederek sağlık nedeniyle göreve devam edemeyecek uzman erbaşlara özel bir imkan ve koruma getirilerek, bu durumda olan personele 5434 Sayılı Kanunun 44 ncü maddesi uyarınca vazife malullüğü hükümlerinin uygulanabileceği hükmü getirildiğinden, davalı idarenin de ikramiye ödemesi yolu yerine ömür boyu sosyal güvenlik şemsiyesi altına almayı sağlayabilecek yolun açılabileceği düşüncesiyle ikramiye tahakkuk ettirmediği davacı vekilinin de bu yoldan hareketle vazife malullüğü maaşı talebinde bulunduğu, bu durumda da ikramiye ödenmemesi işleminin malüliyetle ilgili uygulamanın sonucuna göre değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1) Davacıya yol harcırahı ödenmesi gerekirken, hukuka aykırı olarak aksine tesis edilen işlemin İPTALİNE,
2) Tahakkuk ettirilecek harcıraha davacının terhis tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz İŞLETİLMESİNE,
3) Sağlık nedeniyle Sözleşme feshi işlemi sonucu ikramiye ödenmesi gerektiği hususu maluliyetle ilgili uygulamanın sonucuna göre değerlendirilebileceğinden buna ilişkin davanın esası hakkında bir karar verilmesine YER OLMADIĞINA. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy