(926 S. K. m. 118, 119)
Davacı, 18.07.2001 tarihinde Finike Asliye Hukuk Mahkemesi kaydına ve 24.07.2001 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; 2000 yılı genel atamalarında Uludere İlçe Jandarma Komutanlığından, Antalya İl Jandarma Komutanlığı emrine atanmasının yapıldığını, iptal istemine konu Gündoğmuş İlçe J.K.lığı emrine atanması işlemi yapılıncaya kadar Finike İlçe Jandarma Komutanlığında İdari İşl.Astsb.olarak görev yaptığını, 16 yıllık meslek safahatında çok sayıda takdir ve ödül aldığını, herhangi bir şekilde ikaza veya cezai işleme maruz kalmadığını, daha önce sadece (C) ve (D) sınıfı garnizonlarında görev yapmış olmasına rağmen, kendi isteği dışında ve mecburi bir sebep olmaksızın 3.kez (D) sınıfı bir garnizon olan Gündoğmuş İlçe Jandarma K.lığına tayin edilerek, il içi atamaya tabi tutulduğunu, bu durumun halen eğitimi devam eden iki çocuğu ve sağlık sorunları bulunan eşi açısından mağduriyete sebebiyet verdiği, yapılan bu atamanın keyfi ve cezai nitelik taşıdığının aşikar olduğunu beyan ederek, öncelikle yürütmenin durdurulmasına ve atama işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
926 sayılı TSK. Personel Kanununun 118 nci maddesinde, subay ve astsubayların atamaları ile ilgili esasların tesbit edildiği, atama nedenlerinden birinin de idari, asayiş ve zaruri sebepler olarak sayıldığı, aynı Kanunun 119 ncu maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkartılan Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 12 nci maddesinde de aynı sebebin zikredildiği, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat Görev ve Yetkileri Kanununun 14 ncü maddesinin son fıkrasında, ...nokta ataması yapılmayıp, İl Jandarma Komutanlıkları emrine atanan astsubay ve uzman jandarmalardan emniyet ve asayiş görevi alacak olanların istihdam yerleri ve il içi yer değiştirmeleri İl Jandarma Komutanının teklifi üzerine Valinin onayı ile belirlenir. şeklinde hüküm bulunduğu görülmektedir.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davalı idarenin savunmasına göre dava konusu atama işlemi esas itibariyle idari zaruret nedenine dayandırılmış, davacının ilişiğinin erken tarihte kesilmesi ise mevcut kadro durumuna dayandırılmıştır.
Bilindiği gibi idari, asayiş ve zaruri sebepler (hizmetin zorunlu kıldığı durumlar), 926 sayılı TSK. Personel Kanununun 118/c maddesi ile bu kanunun 119 ncu maddesine dayanılarak çıkarılmış olan Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 12/g maddesinde bir atama nedeni olarak kabul edilmiştir. Eğer hizmetin zorunlu kıldığı durumlar söz konusu ise, Atama Yönetmeliğindeki düzenlemeye göre böyle durumlarda subay ve astsubaylar bulundukları bölge ve garnizonlarda hizmet sürelerini bitirmeseler bile (m. 12/g) her zaman gerek diğer bölge ve garnizona atamalarının gerekse aynı garnizonda yer değiştirmelerinin yapılması mümkün bulunmaktadır.
Hizmetin zorunlu kıldığı durumların (idari, asayiş ve zaruri sebepler) neler olduğu, açıklanan bu yasal ve yönetsel düzenlemede belirtilmediğinden, bu sebeplerin hukuki ve maddi vakıa olarak ne zaman gerçekleşmiş sayılacağı ve böylece atamanın gerekli olup olmadığı konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Ancak bu durum, idarenin dilediği zaman dilediği gibi atama yapabileceği anlamına gelmemektedir. Çünkü, diğer bütün kamusal yetkiler gibi idari takdir yetkisi de kamu yararı amacıyla ve hizmet gerekleriyle sınırlı bulunmaktadır. Bu bakımdan idari takdir yetkisinin de hizmet gereklerine göre ve kamu yararına yönelik olarak kullanılması gerekmektedir.
Herhangi bir olayda takdir yetkisinin bu şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusunda, işlemin dayandırıldığı somut olgu ve nedenleri bilmeden bir sonuca varmaya olanak yoktur. Bu nedenle, yerleşik yargı kararlarında vurgulandığı üzere idare, takdir yetkisini hangi somut olgu ve nedenlere dayanarak kullandığını; başka bir deyişle, kendisini somut olaydaki işlemi yapmaya yönelten nedenleri yargı organı önünde açıklamak ve kanıtlamak durumundadır. Aksine bir kabul, bizi hem idarenin takdir yetkisini dilediği gibi kullanabileceği sonucuna götürür; hem de işlem üzerinde yargı denetimini olanaksız kılar. Böyle bir durumun ise, idarenin bütün işlemlerinin hukuka uygun olmasını zorunlu kılan hukuk devleti ilkesiyle bağdaştırılmayacağı açıktır.
Bu hukuksal çerçeveyi belirledikten sonra dava konusu işlem incelendiğinde;
Davacının öncelikle yürütmenin durdurulması talebi AYİM 1 nci Dairesinin 9 Ekim 2001 gün ve Gensek:2001/-1352, Esas:2001/1054 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Davanın esası ile ilgili olarak davacının 2000 yılı Genel Atamaları ile Antalya İl J.K.lığı emrine atandığı ve dava konusu işlem yapılıncaya kadar Finike İlçe J.K.lığında İdari İşler Astsubayı olarak görev yaptığı, 2001 yılı genel atamalarında Gündoğmuş İlçe J.K.lığı emrinde görevli astsubaylardan başka birliklere atananların olduğu ve bir astsubayın da açıkta bulunması nedeniyle görev zafiyetinin oluşacağı ve yeni gelen personelin de EYLÜL-2001 ayında katılacak olması nedeniyle davacının 13.7.2001 tarihinde atanmasının yapılarak ilişiğinin kesildiği, davacının kendi isteği dışında atamasının yapıldığı iddiasının dayanağı olmadığı, zira davacının 28.11.2000 tarihinde dilekçe ile başvurarak bazı özel nedenlerle Antalya İl J.K.lığı karargahında uygun bir göreve atanmak istediği, ayrıca davacının sürekli olarak gazino ve bar gibi eğlence yerlerinde görüldüğü duyumunun alınması üzerine 9-10 Haziran 2001 günü gecesi Antalya İl J.K.Ilgınca oluşturulan ekibin yaptığı kontrolde, davacının Finike İlçe J.K.lığı sorumluluk bölgesinde Hasyurt Beldesi sahilinde bulunan bir pavyonda bazı kişilerle beraber olduğu, alkol aldığı, kendi sorumluluk bölgesinde Jandarmanın disiplin ve itibarını zedelediği bir tutanakla tespit edilerek kayıt altına alındığı, tüm bu olaylar sonucunda İl J.K.lığı nezdinde davacının şahsında TSK.'nin itibarının zedelenmemesi ve suç işlenmesine uygun zeminin ortadan kaldırılması amacıyla davacının daha önceki atama isteği de göz önüne alınarak Gündoğmuş İlçe J.K.lığı Mrk.Krk.K.lığına atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Davalı idarenin savunmasına ekli belgelerden davacının bizzat görevli olduğu Finike ilçe Jandarma K.Çığının sorumluluk sahasında bulunan bölgelerde tespit edilen durumu karşısında atama işleminin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde tesis edildiği ve takdir yetkisinin sebep ve amaç öğeler yönünden de hukuka uygun kullanıldığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, her yönden hukuka uygun bulunan atama işleminin iptaline yönelik talebin REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy