(5434 S. K. m. 44, 45, 48)
Davacı vekili, 31.7.2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacıların oğlu Uzm.Çvş ..................'un 61.P.Tug.2.Mknz.P.Tb.2 nci kademesinde görev yaptığı sırada üç aylık bakım için kademeye getirilen 164330 plakalı G.T.T.çeker jeep aracının bakımı yapıldıktan sonra deneme sürüşü sırasında meydana gelen kazada şehit olduğu, olaya ilişkin mahkeme kararından da bunun anlaşıldığı, ancak buna rağmen vazife malullüğü hükümlerinin uygulanması amacıyla davalı kuruma yapılan başvurunun reddedildiği, bunun ise hukuka aykırı olduğu, zira olayda şehidin bir kusuru olsa bile bunun vazife malulü addedilmesini engellemeyeceği ifade edilerek, şehidin anne ve babasına vazife malullüğü aylığı ve diğer maddi hakların verilmemesi işleminin iptali talebiyle bu davanın açıldığı görülmektedir.
Dava dosyası ile tahsis dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacıların oğlu olan Uzm.Çvş ....................'un 19.11.1993
tarihinde imzaladığı Uzman Erbaş Sözleşmesi ile 61.P.Tug.2.Mknz.P.Tb.K.lığı emrinde göreve başladığı, Bölük Komutanı Üsteğmenin (ifadesinden) şifai emri ile 2.kademede tırtırlı araç teknisyen yardımcılığı ve deponerlik görevine verildiği, bu sebeple garaja giriş-çıkış yapan araçlara göz kulak olmakla görevlendirildiği, 7200-18-94-121 sayılı Ayrıntılı Kaza Raporunun 8 nci maddesindeki açıklamaya göre de; Ölüme neden olan kazanın olduğu 20.1.1994 tarihinde; 6 nci Mknz.P.Bl.'ne Kurtaracı Operatörü olarak alınan müteveffa P.Uzm.Çvş .................'un, daha önceki günlerde olduğu gibi, Bl.araç Makinisti Tek.Astsb.T.D.'nin talimatıyla bakımda bulunan Bl.'e ait aracın başında şoförü ve bakım personeli ile birlikte bulunup bakıma nezaret ettiği ve o gün üzerinde 106 mm.m.T.T.taşıyan aracın motor bakımına geçildiği ve saat 15.00'a kadar bakımın sürdüğü, bu saatlerde henüz bakım sonra ermediği halde, müteveffa Uzm.Çvş.'un yağlanması yapılan aracın bazı arızalarını bakım personelinden P.Onb.M.K.'ye göstermek amacıyla, yağlamacı ere faaliyetlerine ara vermesi, kendilerine 5-10 dakika izin vermesini isteyip, aracın kendi şoförünü kademede bırakıp bakım personeli Onb.M.K.'nin direksiyon hakimiyeti ile yola çıktıkları ve araçla kademeden çöplük bölgesine gidildiği, dönüşte yol, kavşağında bilinmeyen bir nedenle aracın devrildiği, davacıların yakının öldüğü, aynı kaza raporun 9 ncu maddesinde kazan nedenleri arasında, aracın bakım sonra ermediği halde, izinsiz olarak kademeden çıkarılması, aracın kendi şoförü dışında birisi tarafından kullanılmış olmasının gösterildiği, keza yine kaza sonucu tutulan ilk kaza mesajında da;
P.Uzm.Çvş ........................'un kademede tamirci olarak görev yapan P.Onb.M.K.ile birlikte görevsiz ve yetkisiz olarak kademeye o gün bakım maksadıyla gelen 1/2 tonluk G.T.T.taşıyıcısı jeep aracını denemeye götürdüğünün ifade edildiği görülmektedir.
Bu arada olay esnasında aracı kullanan P.Onb.M.K.'nın Çorlu 5 nci Kor.JC.lığı Askeri Mahkemesinde yapılan yargılaması sonucu 6.7.1994 tarih ve 1994/316-271 E.K.sayılı kararla dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu ölüme sebebiyetten mahkum edildiği görülmektedir.
5434 sayılı Kanunun 44 ncü madde 1 nci fıkrasına göre; Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya duçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma gelen iştirakçiler (malul) denir ve haklarında bu Kanunun malullüğü ait hükümleri uygulanır.
Aynı Kanunun 45 nci maddesi ise;
44 ncü maddede yazılı malullük;
a) İştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa,
b) Vazifeleri dışında Kurumların verdiği herhangi bir Kuruma ait başka işleri yaparken bu işlerden doğmuş olursa,
c) Kurumların menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken o işten doğmuş olursa (maksadın ilgili Kurumca kabul edilmesi suretiyle),
ç) Fabrika, atölye ve benzeri iş yerlerinde işe başlamadan evvel, iş sırasında veya işi bitirdikten sonra, o iş yerinde husule gelen yine o işyerinin mahiyetinden veya çalışma konusundan ileri gelen kazadan doğmuş olursa;
Buna vazife malullüğü ve bunlara uğrayanlara da vazife malulü denir hükmünü amir bulunmaktadır.
Aynı Kanunun 48 nci maddesi ise;
Vazife malullükleri;
a) Keyif verici iç ve her çeşit maddeler bulunmaktan,
b) Kanun, tüzük ve emir dışında hareket etmiş olmaktan,
c) Yasak fiilleri yapmaktan,
ç) İntihara teşebbüsten,
d) Her ne suretle olursa olsun kendisine veya başkalarına menfaat sağlamak veya zarar yapmak maksadından,
Doğmuş olursa bunlara uğrayanlar hakkında adi malullük hükümleri uygulanır. hükmünü amir bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen olayın oluş tarzı ve mevzuat hükümleri dikkate alındığında; davacıların oğlu müteveffa P.Uzm.Çvş ..........'un vazife malullüğü koşulları içinde öldüğünü kabule imkan bulunmadığı açıktır. Zira bakımı yapılan aracın deneme sürüşünü yapmak ve yaptırmakla görevli olmadığı gibi, bakımı yarıda bıraktırarak ve aracı kendi şoförü yerine bakım yapan askere kullandırmakla da emir ve talimatlara aykırı hareket etmesi şüphe götürmeyecek bir şekilde ortaya çıkmış durumdadır. Bu nedenle de davacıların oğlunun ölümü her ne kadar askeri hizmet esnasında vuku bulmuşsa da; ölümün 5434 sayılı Kanunun 48 nci madde (b) fıkrası kapsamına giren bir fiilin icrası sırasında oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; müteveffa Uzm.Çvş ...............'u vazife malulü saymaya hukuken imkan olmadığından, vazife maluliyetinden yetim aylığı bağlanması talebinin reddine ilişkin işlemin iptaline yönelik DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy