(5434 S. K. m. 44, 45, 72, 108)
Davacı vekili, 28.2.2001 tarihinde Adana İdare Mahkemesine verdiği ve 13.3.2001 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının oğlu ..........................'nün Kayseri 1.P.Kom.Tug.K.lığı emrinde P.Uzm.Çvş.olarak görevli iken Eğridir Dağ ve Komando Okulunda görevlendirildiği kursa katılmak üzere giderken 31.1.2000 günü sabaha karşı Aksu-Antalya yolunda bindiği otobüsün kaza yapması sonucu öldüğünü, davalı kuruma vazife maluliyeti nedeniyle yetim aylığı bağlanması amacıyla müracaat ettiğini, ancak talebinin reddedildiğini belirterek, vazife malullüğünden dolayı yetim aylığı bağlanmaması işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı TC. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü ise savunmasında; uyuşmazlığın askeri hizmete ilişkin olmadığını ileri sürerek, davanın genel idare mahkemesinde görülmesi gerektiği iddiasıyla görev itirazında bulunmuştur.
Davalı Kurumun görev itirazı AYİM 1 nci Dairesinin 12 Haziran 2001 tarih ve Gensek:2001/412, Esas:2001/539 nolu kararıyla reddedilmiştir.
Dava dosyasında ve tahsis dosyasında mevcut belgelerin incelenmesinden; davacının oğlu..............nın Kayseri 1.P.Kom.Tug.K.lığı emrinde P.Uzm.Çvş.olarak görevli olduğu, davacının oğluna tebliğ edilen kursa katılma belgesinde 31.1.2000 tarihinde Eğridir Dağ Komd.Ok.K.Iığına katılması gerektiğinin belirtilmiş olduğu, davacının oğlu ..........................'nun şehirlerarası otobüsle Eğridir'e gitmekte iken 31.1.2000 tarihinde saat 06.00 sıralarında otobüsün kaza yapması sonucu vefat ettiği, davacının vazife malullüğü aylığı bağlanması için yaptığı başvurunun Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 23.11.2000 gün ve 1393 sayılı kararı ile davacının oğlunun ölümünde görevinin neden ve etkisi bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 5434 sayılı Kanunun 44 ncü maddesinde, malullük her ne sebeple olursa olsun kişilerin vücutlarında hasıl olan arızalar veya duçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazife yapamayacak duruma gelmeleri olarak tanımlanmış, aynı Kanunun 45 nci maddesinde ise, malullüğün vazife sırasında ve vazifenin etkisiyle meydana gelmesi hallerinde vazife malulü sayılacağı hükmü getirilmiştir.
Yine 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 72 nci madde 1 nci fıkrası; Ölen iştirakçilerin, iştirakçi bulunmayan dul ve muhtaç anaları ile iştirakçi olmayan ve ölüm tarihinde muhtaç ve (65) yaşını doldurmuş bulunan babalarına Sandığa müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanır. Muhtaç babalardan çalışarak geçimini sağlayamayacak derecede malul olanlar için yaş kaydı aranmaz! hükmünü, Muhtaçlık başlığı taşıyan 108 nci maddesi ise, Kendisine ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre bakmaya mecbur olduğu ailesi fertlerini geçindirmeye yetecek geliri, malı (para veya o mahiyetteki kıymetler dahil) veya kazancı bulunmayanlara bu kanun hükümlerinin uygulanmasında (muhtaç) denir.
Muhtaçlık, dul ve yetimler tarafından tanzim ve imzaları ihtiyar heyetlerince tasdik edilecek beyan kağıtları üzerine daimi olarak oturdukları yerlerin bağlı bulundukları il veya ilçe idare heyetleri tarafından muhtaçlık sebepleri açıkça gösterilmek suretiyle verilecek mazbatalarla belirtilir. hükmünü amirdir.
Açıklanan bu yasal düzenlemeler karşısında, dava konusu olayı değerlendirdiğimizde; davacının P.Uzm.Çvş.olarak görevli olan oğlu ..........................'nün kursa katılmak için kurs mahalline seyahat ettiği sırada içinde bulunduğu yolcu otobüsünün kaza yapması sonucu vefat ettiği, dolayısıyla meydana gelen ölümün askeri görevin neden ve etkisiyle oluştuğu, dolayısıyla vazife malulü sayılma için yasalarda aranan koşulların oluştuğu, vazife malulü sayılmama işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılmıştır.
Vazife malullüğünün kabulü aşamasından sonra ise malullükten dolayı yetim aylığı bağlanıp bağlanmaması hususunun değerlendirmesi yapılmış olup, davacı vekilinin Mahkememizin 2 Ekim 2001 tarih ve 2001/539 Esas sayılı ara kararına verdiği 17.10.2001 tarihli cevabi yazısında; davacı ..........................'nün Emekli Sandığı iştirakçisi olduğuna, emekli maaşı yanında az da olsa tarımsal geliri bulunduğuna ilişkin verdiği bilgiler karşısında, maluliyetten dolayı yetim aylığı bağlanması için 5434 sayılı Yasanın 72 nci maddesinde aranan iştirakçi bulunmama, 65 yaşını doldurmuş olma, muhtaç olma gibi koşullan davacının taşımadığı, dolayısıyla kendisine oğlunun vazife malullüğünden dolayı yetim aylığı bağlanmasının yasal dayanağı olmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanağı bulunmayan davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy