(926 S. K. m. 118)
Davacı, 28.5.2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile 23.8.2001 tarihli cevaba cevap dilekçesi ve 1.10.2001 tarihli ek dilekçesinde özetle; Mart 2001 tarihinde KKK. lığına gittiğinde ziyaret ettiği emir subayı olan kişinin kendisini Tayin Dairesindeki tayin subayına götürdüğünü ve Çankaya Lojmanları Bakım Onarım Kısmında yaptığı hizmetleri övdüğünü, bu subay oradan ayrıldığında tayin subayının kendisini azarladığını ve bir başkasıyla yanına geldiği için öfkelenerek Seni istediğin bir yere verecektim ama sen tayinin çıkınca neye uğradığını o zaman görürsün diye bağırdığını, durumu izaha çalıştıysa da dinletemediğini, atamalar çıkınca da l/D garnizonu olan Süleoğlu/EDİRNE'ye tayininin yapıldığını gördüğünü, kendisinden önce burada görev yapan astsubayın kur'a ile Sınıf Okulundan buraya atanmış genç bir astsubay olduğunu, Edirne garnizonuna ise kendisinden çok daha kıdemsiz (16 yıl) bir astsubayın atandığını, emsal gösterdiği astsubayların son atamaları dikkate alındığında da, yapılan atamanın sübjektif nedenlere dayalı şekilde tesis edildiğinin görülebileceğini, ilk önce düzenlediği atama istek formunda üç garnizon yazmakla beraber, 8.3.2001 tarihinde elden götürdüğü yeni Atama İstek Formunda 11 tercih yapmasına karşın bunun da dikkate alınmadığını, bu formu elden teslim ettiğine ve Tayin subayının sözlü emriyle buradaki adını verdiği bir astsubayın formu teslim aldığına dair ismen belirttiği tanıklarının olduğunu, dolayısıyla safahatına ve gösterdiği emsallere nazaran uygun olmayan bir garnizona (Süleoğlu/EDİRNE) yapılan atama işleminin hukuka aykırılıkla sakatlandığını belirterek; iptalini ve öncelikle yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi Dairimizin 12.6.2001 tarihli kararı ile kabul edilmiş; davalı idarenin bu kararın kaldırılmasına yönelik itirazı da AYİM. Nöbetçi Dairesinin 25.7.2001 tarihli kararı ile reddedilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; İs.Tek. sınıfında olan davacı astsubayın, sırasıyla Isparta (l/B garnizonu - 7 yıl), Sarıkamış (2/C garnizonu - 3 yıl) ve Ankara (l/A garnizonu - 8 yıl) garnizonlarında görev yaptığı, son olarak MSB.İnş.Eml.D.Bşk.lığı bağlısı olan Çankaya Loj.Bak.Onr.İşlt.Ks.K.(Çankaya/ANKARA) olarak görev yapmaktayken, KKK.lığının 10.5.2001 tarihli genel atamaları ile 55.Mknz.P.Tug.Dst.Kt.Süleoğlu garnizonu Kışla Hiz.Brl.Tes.İnş.Bkm./Onr.ve İşl.Tk.Shh.Tes.Onr.ve İşl.Ekb.Shh.Tes.Tek.liğine (l/D garnizonu Süleoğlu/EDİRNE) atandığı, davacının safahatına uygun olmadığını değerlendirdiği söz konusu atama işleminin iptali için 28.5.2001 tarihinde AYİM'de bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
926 sayılı TSK. Personel Kanununun 118 nci maddesinde, Subay ve Astsubayların atanma ve yer değiştirmelerinin hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaşım durumları ile kültür ve sağlık durumları ve buna benzer yer ve bölge şartlan göz önünde tutularak bölge ve garnizonlara;
a. Meslek programlan, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b. Sağlık durumu,
c. İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
d. İstekte bulunduğu yerler,
nazara alınarak sıra ile yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 119 ncu maddesinde ise; bölge ve garnizonların tespiti, buralarda kalınacak süreler ve atama ve yer değiştirme ile ilgili sair hususların MSB. ve İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak Yönetmelikle düzenleneceği ifade edilmiş olup, buna dayanılarak çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atama ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmelik yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu Yönetmeliğin 3 ncü maddesinde, Subay ve Astsubayların atama ve yer değiştirmeleri hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal, iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla bunlara benzer yer ve bölge şartlan göz önüne alınarak tespit edilecek bölge ve garnizonlara, aşağıdaki esaslar dahilinde sıra ile yapılır.
a. Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b. Kıt'a hizmeti zorunluluğu,
c. Terfi durumu,
d. Sınıf ve ihtisasları,
e. Kendisinin, eşinin ve çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumları,
f. İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
g. Atanma istek kartlarında belirttikleri yerler hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen 926 sayılı Yasanın 118 nci ve ilgili Yönetmeliğin 3 ncü maddesinde, özellikle diğer sebepler de göz önünde bulundurulduktan sonra, atamaların memleketin ekonomik, sosyal, ikimi, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla, bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilen bölge ve garnizonlara sıra ile yapılacağı hususu vurgulanmıştır.
Temas edilen mevzuat hükümlerinden Atanma İstek Kartlarında Belirtilen Yerlerin de atamada gözetilecek kriterler arasında yer aldığı görülmektedir. Atanma isteklerine ilişkin kapsamlı düzenlemenin ise KKK. lığı Atanma Ve Yer Değiştirme Esasları Yönergesinde (KKY 52-3) yapıldığı anlaşılmaktadır. Anılan Yönergenin (2.26) maddesinde, Personelin Atanma İstek Formundaki istekleri, hizmet ihtiyacı esas alınmak ve safahatı göz önünde bulundurulmak şartıyla mümkün olduğu nispette yerine getirilir. denilmekte; aynı Yönergenin (7.1.c) maddesinde, atanma konusundaki her türlü müracaatın ilk amirden başlayarak silsileler yoluyla yapılacağı belirtilmekte; (7.2.a) maddesinde, Atanma İstek Formlarının en geç 31 Aralık tarihine kadar KKK. Tayin D.Bşk.lığında bulundurulacağı ifade edilmekte, ancak (7.2.c) maddesinde Atanma İstek Formu gönderildikten sonra personelin durumunda meydana gelen değişiklikler, dilekçe ve gerekli belgelerin eklenmesi suretiyle genel atamalar için 15 Mart' a, EYLÜL atamaları için 15 Ağustos'a kadar komuta kanalı takip edilerek gönderilir. denilmekte ve nihayet (7.2.d) maddesinde, Personelin dosyasında mevcut Atanma İstek Formundan sonraki tarihli bir atanma isteğini belirtilen dilekçesi varsa, bu dilekçedeki yerler, eski formdaki isteklerinin en üstüne yazılmış gibi işleme tabi tutulur. hükmü yer almaktadır.
Davacının dosyadaki cevaba cevap layihası ekindeki Atanma İstek Formu sureti ile davalı idarenin 2.savunmasındaki kabul beyanından, davacının sadece üç istek yaptığı ilk Atanma İstek Formundan sonra, (11) isteği havi ikinci bir Atanma İstek Formunu 8.3.2001 tarihinde KKK. lığı Tayin Dairesinde kendi sınıfı ile ilgili birime elden teslim ettiği, ancak savunma beyanına göre birinci sicil amirinin onayı ve mütalaası bulunmadığı için ve gayri resmi yoldan verildiği için, bu forma herhangi bir işlem yapılmadığı ve atama değerlendirmesinin (bilgisayar değerlendirmesi dahil) üç isteği içeren ilk forma göre yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının ibraz ettiği KKK. lığının 1.11.2000 tarihli emrinin 5 nci maddesinde de, Birlik Komutanlıklarınca, Atanma İstek Formları 4 Aralık 2000 tarihine kadar, bu tarihten sonra personelin durumunda meydana gelen değişiklikleri kapsayan yenilenmiş Atanma İstek Formları ise en geç 12 Mart 2001 tarihine kadar KKK. lığına gönderilecektir. denilmektedir.
Belirtilen Yönerge ve emir uygulama esaslarından, davacının 12.3.2001 tarihine kadar, ilk verdiği Atanma İstek Formundaki tercihleri ve/veya gelişen durum ve nedenleri, yeni bir Atanma İstek Formuyla birlikte bildirmesi ve atama değerlendirilmesinin buna göre yapılmasını isteme hakkı olduğunda kuşku yoktur. Ne var ki, bu formun yukarıdaki Yönerge esaslarına uygun olması, diğer bir deyişle hem yetkili ilk sicil üstünün onayını taşıması, hem de silsile yoluyla değerlendirme makamına ulaştırılması gerekli bulunmaktadır. Gerek ibraz edilen 8.3.2001 tarihli 2.Atanma İstek Formunun incelenmesinden, gerekse davalı idarenin bu konudaki beyanlarından, bu formun yetkili amirce onaylanmadığı ve silsile yoluyla değil, elden davacı tarafından Tayin subayına verilmek istendiği, onun sözlü talimatı ile de o birimde görevli bir astsubayın bu formu teslim aldığı da maddi bir vakıadır.
Bu durumda çözümü gereken sorun, bu formun işleme konulup konulmayacağıdır. Müdebbir ve düzenli idare, idareye güven ve kişi yararı-kamu yararının dengelenmesi ilkeleri, idarenin sonradan yapılacak şekli incelemede gördüğü bu noksanlıkların ikmali için, ilgiliyi ve Komutanlığını uyarmasını zorunlu ve gerekli kılmaktadır. Atanma gibi kişiyi ve ailesini sıkı sıkıya ilgilendiren bir konuda, kayıtsız kalınması ve telefon, fax, mesaj, internet gibi hiç vakit kaybına yol açmayacak teknolojik imkanlar varken ve çağımızda idareye aynı zamanda hizmet fonksiyonu yüklenmişken, davacının 8.3.2001 tarihli ikinci Atama İstek Formundaki şekli noksanlıkların giderilmesi yoluna gidilmeyerek, bu formun atamada değerlendirme dışında bırakılması hukuka aykırı görülmüştür. Eğer bu formun değerlendirilmesi yoluna gidilseydi, davacının belirttiği 11 tercihten safahatına uygun bir garnizona atanabilmesi ve bilgisayar değerlendirmesinin de buna göre yapılabilmesi mümkün olabilecekti.
Davacının ilk amirinin onayını almaksızın ve silsile esasına uymaksızın 2.Atama İstek Formunu Tayin Dairesi yetkililerine elden teslim etmesi ise ancak bir disiplin tecavüzüne yol açabilir ve salt bu davranış, onun yukarıda temas edilen mevzuatla (Kanun, Yönetmelik, Yönerge) tanınan ve korunan bir hakkının (isteklerinin atamada dikkate alınmasının) ortadan kaldırılmasına yol açacak bir hukuki neden olarak kabul edilemez. Çünkü, yukarıda belirtildiği üzere, bu şekli noksanlıkların Ankara gibi bir garnizonda, atama tarihi olan 10.5.2001'den önce, hatta bir-iki gün içerisinde tamamlanarak davacının son iradesinin dikkate alınmasının sağlanması; temas edilen idare hukuku ilkelerinin doğal bir gereğidir.
Öte yandan, davacının gösterdiği emsallerden İs.Tek.Astsb.Kd.Bşçvş. .........................., davacıya nazaran çok daha iyi bir safahata sahip olmasına karşın, salt 20 tercih yaptığı ve atandığı Lüleburgaz garnizonunun da bu istekler arasında yer aldığı gerekçesiyle (B) garnizonu mesabesindeki Lüleburgaz'a atanması karşısında; işleme konulmayan ikinci Atanma İstek Formu'nda yer alan bu garnizona (Lüleburgaz'a) davacının adı geçenden önce atanmaya hak kazanacağı hususu maddi bir gerçek olduğundan; salt 2.Formun değerlendirmeye alınmamasının davacı bakımından hukukça benimsenmeyen sonuca yol açtığı ve adı geçen astsubay (B) garnizonuna atanırken, davacının (D) garnizonu olan Süleoğlu'na atanmasına sebep olduğu görülmektedir.
Ayrıca, davacının 5.10.2001 tarihli dilekçesi ekinde ibraz ettiği subayın yazılı beyanı, dava dilekçesinde temas edilen olayın cereyanı hakkında kuvvetli bir karine olarak değerlendirilmiş; bu olayın akabinde davacının atanma tercihlerinde değişiklik yapmak isteğiyle elden teslim ettiği ikinci Atanma İstek Formuna hiçbir işlem yapılmaması, şekli noksanlıkların giderilmesi yoluna gidilmesi imkanı ve yeterli zaman varken bu lazımeye hiç uyulmaması hususu da, davacının ilk iddialarının doğruluğu yolunda kuvvetli bir saptama olarak ortaya çıkmış bulunmaktadır. Oysa atamanın bir cezalandırma aracı olarak kullanılamayacağı, idare ajanlarının tam bir tarafsızlık ve hakkaniyet çerçevesinde işlem tesisiyle yükümlü oldukları, işlem tesisinde kişi yararı-kamu yararı dengesi dışında başkaca bir saikle hareket edemeyecekleri idare hukuku ve kökleşmiş idari yargı kararlarının doğal bir gereğidir. Bu bakımdan, objektif kriter ve ölçütler dışında tesis edildiği izlenimi ve görünümü veren işlemin, aynı zamanda maksat unsuru bakımından da hukuka aykırılıkla sakatlandığı kanaatine ulaşılmıştır.
Mevcut bu saptamalar karşısında, davacının gösterdiği diğer emsallerin durumunun irdelenmesine gerek görülmemiş ve bunlara yönelik savunma beyanları da değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının elden teslim ettiği ikinci Atanma İstek Formundaki tercihleri hiç dikkate alınmadan tesis edilen atama işlemi sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı görüldüğünden, işlemin İPTALİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
K.K. Atanma ve Yer Değiştirme Yönergesi (KKY: 52-3 );
2 nci Bölüm Genel Prensipler başlığı altında 26 ncı maddesi Personelin Atanma İstek Formundaki istekleri, hizmet ihtiyacı esas alınmak ve safahatı göz önünde bulundurulmak şartıyla mümkün olduğu nispette yerine getirilir.
27 nci maddesi Aynı garnizona atandırılmak isteyen fazla personelin bulunması halinde, görev yerinin özelliğine uygun nitelikleri taşıyan (rütbe, neşet, kurs, ehliyet v.b.) istekliler 7 nci bölüm Atanma İstekleri başlığı altında l nci madde a fıkrası Atamalarda personelin garnizon safahatı, hizmet ihtiyacı, rütbe ve kıdem durumu, fiziki ve fikri yapısı, nitelik ve yetenekleri görmüş olduğu kurs ve ihtisası, şahsi ve ailevi sorunları, sağlık durumu göz önünde bulundurularak, atanma istekleri mümkün olduğu nispette yerine getirilir
l nci madde d fıkrası Atama ve benzeri isteklerini gerçekleştirmek için usulsüz müracaat ve aracı kullanma gibi prensipleri zedeleyici girişimlerde bulunan personelin, Kuvvet Komutanlığındaki tanıtma kartlarına Aracı kullanır ve usulsüz müracaatta bulunur şeklinde not yazılır ve bu olumsuz kayıt personelin tüm hizmet safahatında dikkate alınır.
3 ncü madde Temdit İstekleri başlığı altında a fıkrası Subay ve astsubaylardan istekli olanlar, şartların uygun olması halinde, KIBRIS ve 1 nci Bölge A Garnizonu hariç, bölgelerin bütün garnizonlarında belirtilen sürelerden fazla kalabilirler. 3 ncü madde b fıkrası Temdit istekleri, garnizon hizmet süresinin sonuncu yılında yapılır. Bu konudaki dilekçeler, sıralı üstlerinin mütalaalarıyla birlikte asgari Tugay ve eşidi birlik komutanının onayını müteakip o yılın ARALIK ayının sonuna kadar Kara Kuvvetleri Komutanlığında bulundurulur.
Temdit isteklerinde EK-B'deki dilekçe örneği kullanılır.
3 ncü madde c fıkrası (3) ncü bendi Temdit isteklerinin kabulünde: Sıralı sicil üstleri ve en az Tugay seviyesinde birlik komutanının onayının bulunması dikkate alınır.
3 ncü madde d fıkrasında Temdit istekleri, sıralı sicil amirlerince uygun görülmek safahat, kadro görevi yönünden tetkik sonucu, K.K.K.lığınca uygun görüldüğü takdirde kabul edilir. hükümlerini amirdir.
1- Davacı, 17 Mayıs 2001 tarihli dilekçesinde K.K. Kur. Bşk. Emir Sb. İle tayin subayının yanına gidişi nedeniyle tayin subayının kasıtlı olarak Süleoğlu garnizonuna atamasının yapıldığını iddia etmektedir.
Davalı idare, 17 Temmuz 2001 tarihli savunmasında davacı ile tayin subayı arasındaki konuşmaları inkar etmeyerek (Şahit olmadığı için inkar etme imkanı olmasına rağmen) davacı ile K.K.Atanma ve Yer Değiştirme Yönergesi (K.K.Y: 52-3) 7 nci bölüm 1 nci madde (d) fıkrası (Atama ve benzeri isteklerini gerçekleştirmek için usulsüz müracaat ve aracı kullanma gibi prensipleri zedeleyici girişimlerde bulunan personelin, Kuvvet Komutanlığındaki tanıtma kartlarına Aracı kullanır ve usulsüz müracaatta bulunur şeklinde not yazılır ve bu olumsuz kayıt personelin tüm hizmet safahatında dikkate alınır.) esasları dahilinde konuşma yapıldığı açık olarak belirtilmiştir.
2- Davacının başlangıçta emsal olarak gösterdiği 8 personelin atama gerekçeleri davalı idare tarafından gerekçeleri ile açıklanmış ve davacının Kd.Bçvş. rütbesi ile atamaya tabi tutulduğu belirtilmiştir.
3- Davacı 23 Ağustos 2001 tarihli dilekçesinde 8 Mart 2001 tarihli Atama İstek Formundaki tayin istediği yerlerin dikkate alınmadığını, İs.Kd.Bçvş.
4- (1982-43)'ın görev safahatının kendi safahatı ile aynı olmasına rağmen memleketi olan Lüleburgaz'a, genç rütbedeki bekar bir Astsb. olan İs.Tek.Astsb.Çvş .......................... (1999-49)'ın Edirne merkeze alınmasını kabul edemediğini dolaylı olarak beyan etmektedir.
Davacı adeta en iyi atama yerlerini kendisine layık görmektedir. Kendisinden küçük rütbeli olan ve 2 (E) garnizonundan Edirne merkeze atanan bekar Astsb.m, kendisince kötü dediği Süleoğlu'na kendisinin ise Edirne merkeze atanmasını yada kendisinden kıdemli olan Astsb.in KKY:52-3 Atanma ve Yer değiştirme Yönergesi 2 nci bölüm 27 nci madde esasına göre atandığı Lüleburgaz'a atanmayı kendisine hak görmektedir.
Davacı vermiş olduğu dilekçelerinde herhangi bir mağduriyetini veya hukuksuz bir işlemin yapıldığını beyan etmemektedir. Sadece tayin subayı ile aralarında geçen konuşmayı ön plana çıkararak haksız bir atama yapıldığını ispat etmeye çalışmaktadır.
Sonuç olarak, davacının;
1- Ankara garnizonunda hizmet süresini tamamlaması nedeniyle KKY:52-3 Yönergesi esaslarına göre atamaya tabii tutulması,
2- Atama yapıldığı görev yeri kadrosunun rütbesine uygun olması,
3- Çocuklarının kesintisiz eğitimlerinin devamına olanak veren bir garnizona atamasının yapılmış olması,
4- Farklı bir garnizona atanmasını gerektirecek herhangi bir mazeretinin (Eş durumu, sağlık durumu vs.) bulunmaması,
5- Atanma istemiyorum (Temdit) talepli Atama İstek Formunun Kara Kuvvetleri Atanma ve Yer Değiştirme Yönergesi 7 nci bölüm 3 ncü madde c (3) fıkrasına uygun olarak sıralı sicil üstleri ve en az Tugay seviyesinde birlik komutanının onayının bulunmaması nedeniyle işleme konulmaması, işlemlerinin hukuka olması nedeniyle, atama işleminin iptali yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne katılamadım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy