(926 S. K. m. 137) (2709 S. K. m. 157) (1602 S. K. m. 20)
Davacı, 17.8.2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 16 Aralık 1999 tarihinde resen emekli olduğunu, daha önce 9.10.1999 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesini bitirmekle beraber diplomayı zamanında alamadığı için nasıp düzeltme için müracaatta geciktiğini, dolayısıyla nasıp düzeltilmesinin 16.11.1999 tarihi itibariyle yapıldığını, bu sebeple Emekli Sandığının eski derece ve kıdemden aylık verdiğini, oysa TSK Personel Kanunun 147-148 nci maddeleri gereği müracaat tarihini takip eden 1 Aralık 1999 tarihinden, hak ediş tarihine göre 1 Kasım 1999'da yeni derece ve kademeden maaş verilmesinin gerektiğini beyanla, intibak tarihinin 4.10.1999 olarak düzeltilmesini ve son derece ve kademeye göre emekli aylığının düzenlenmesini, aksi yönde tesis edilen işlemlerin iptalini, lehine tahakkuk edecek aylık farklarının hükmen tazminini talep ve dava etmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; davacının Gökçeada S.Komd.A.K.lığı emrinde P.Astsb.Kd.Bşçvş.rütbesiyle görev yapmaktayken 4.10.1999 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olduğu ve 16.11.1999 tarihli dilekçesiyle davalı idareye başvurarak yükseköğrenim nedeniyle intibakının yapılması isteminde bulunduğu, bu istemi konusunda bir işlem tesis edilmeden Yüksek Askeri Şura kararıyla 26.11.1999 tarihinde davacı hakkında disiplinsizlik nedeniyle ayırma işlemi tesis edildiği ve 14.12.1999 tarihinde TSK.ile ilişiğinin kesildiği, Em.Snd.Gn.Md.lüğünün 14.2.2000 tarihli işlemiyle davacıya 15.12.1999 tarihi esas alınarak 25 yıl 7 ay 21 gün hizmetine karşılık 3 ncü derece 2 nci kademe+2200 ek gösterge üzerinden emekli aylığı bağlandığı, davacı emekli statüsündeyken KKK.lığının 28.9.2000 tarihli işlemi ile 926 sayılı Kanunun 137/c maddesi uyarınca yüksek öğrenim intibakının yapıldığı ve 16.11.1999 tarihi itibariyle 3 ncü derece 2 nci kademeden 2 nci derece 2 nci kademeye intibak ettirildiği, davacının bu intibak işleminin KKK.Ilgınca aynı tarihte Em.Snd.Gn.Md.lüğüne ve davacıya bildirildiği, durumu inceleyen Emekli Sandığı Tahsisler Daire Başkanlığının 15.012000 tarih ve 65-460-023 sayılı yazısıyla 15.12.1999 tarihinden itibaren tam aylığa hak kazanan davacıya bundan önce 14.12.1999'da re'sen emekli edilmesi sebebiyle yeni intibakı üzerinden emekli aylığı bağlanmasının mümkün olmadığını ileri sürerek işlem makamı olan KKK.lığından kararın düzeltilmesini istediği, ancak KKK.lığının da 16.11.1999 tarihinden geçerli olarak 2 nci derecenin 2 nci kademesine intibak onayı işleminin hukuka uygun olduğundan bahisle düzeltilecek bir işlem olmadığını 01.03.2001 tarihinde davalı Emekli Sandığına bildirdiği, Emekli Sandığının 15.01.2001 tarih ve 61-460-023 sayılı yazısıyla intibak tarihinin nasıp tarihine götürüldüğünün bildirilmesi üzerine davacının 26.01.2001 tarihli bir dilekçeyle KKK.Per.D-Bşk.lığından derece ve kademe intibakının diploma tarihi olan 4.10.1999 tarihi itibariyle yapılmasını istediği, cevap alamayınca 08.06.2001 tarihinde dilekçesinin akıbetini sorduğu, bu müracaata KKK.lığının 21 Haziran 2001 tarih ve PER:4184-526-01 sayılı yazısı ile daha önceki müracaata Komutanlığın 6.6.1996, 28.9.2000 ve 7.2.2000 tarihli yazıları ile intibakının 2 nci derecenin 2 nci kademesi olarak belirlendiğinin davacıya ve ilgili Emekli Sandığı Genel müdürlüğüne bildirildiği şeklinde cevap verildiği, davacının bu son cevabi yazıdan sonra yükseköğrenim intibakının diploma tarihi yerine müracaat tarihi esas alınarak yapılması işlemi ile buna dayalı emekli aylığı intibakının yapılmaması (2/2 derece ve kademeden emekli aylığı ödenmemesi) işleminin iptali istemiyle 17.8.2001 tarihinde AYİM'de bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu iki ayrı idari işlemin iptaline yönelik olduğundan, bunları sırasıyla ele almak gerekli bulunmaktadır.
I. YÜKSEK ÖĞRENİM İNTİBAKININ HATALI ŞEKİLDE YAPILDIĞINA İLİŞKİN DAVACI İDDİALARININ İRDELENMESİ:
926 sayılı Personel Kanununun aylık gösterge tablolarını düzenleyen 137 nci maddesinin (09.08.1993 tarih ve 499 S.KHK. ile değişik) c bendine göre; "Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları EK-VIII sayılı cetvelde gösterilmiştir. Yükseköğrenim yapmış olan astsubayların intibakı; 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun Genel idare Hizmetleri Sınıfında aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilerek yapılır. Bu intibaklar bir defa ve personelin Fakülte, Yüksekokul veya Meslek Yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelere, 2 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 kademe, 3 yıl süreli yüksek öğrenim için 2 kademe, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır. 5 yıl ve üzerindeki öğrenimlerin 4 yıldan fazlası için kademe verilmez."
Davacı da 4.10.1999 olan mezuniyet tarihinden sonra 16.11.1999 tarihli dilekçesiyle davalılardan MSB.'lığına başvurarak yükseköğrenim intibakının yapılmasını talep ettiğinden; bu tarih (16.11.1999) esas alınarak 3/2 derece ve kademeden 2/2 derece ve kademeye intibak ettirilmesine ilişkin 28.9.2000 tarihli işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ve işlemin tamamen mevzuata uygun düştüğü açıkça görülmektedir. Davacının, birliğinin Gökçeada'da olması nedeniyle diplomasını geç aldığına, bu nedenle mezuniyet tarihine itibar edilmesi suretiyle intibakının yapılması gerektiğine ilişkin beyanlarının ise hiçbir hukuki dayanağı bulunmamaktadır ve bu nedenle bunlara itibar edilememiştir.
Dolayısıyla davanın bu başlık altındaki kısmında hukuki haklılık mevcut olmadığından, reddi yoluna gidilmiştir.
II. EMEKLİ AYLIĞININ HATALI ŞEKİLDE ÖDENDİĞİNE İLİŞKİN DAVACI İDDİALARININ İRDELENMESİ:
Davacı, emekli aylığının 2/2 derece ve kademe üzerinden ödenmesi gerekirken, 3/2 derece ve kademe üzerinden ödenmesi işleminin de hukuka aykırı olduğunu öne sürerek, iptali isteminde bulunmaktadır.
Başsavcılık Düşüncesinde, Dairemizin benzer konulardaki önceki içtihatlarına atıfta bulunularak, aybaşı tabirinin ayın Tinden ayın 15'ine alınması nedeniyle, 16.11.1999 olarak saptanan yeni intibak tarihi ve derece kademesi üzerinden (2/2) davacının, re'sen ayırma işlemine tabi tutularak ilişiğinin kesildiği 14.12.1999 tarihine kadar müstahak olacağı yeni derece kademe aylığı tutarı üzerinden emeklilik kesintisi yapılması ve buna göre emekli aylığının 2/2 derece kademe üzerinden ödenmesi gerektiği ileri sürülmekle ve Dairemizin önceki uygulamaları da bu doğrultuda olmakla beraber; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin son kararlan doğrultusunda, emeklilik aylık intibaklarının yapılmasına ilişkin ihtilafların askeri hizmete ilişkin bir yönünün bulunmadığı, bir asker kişi ile herhangi bir kamu görevlisinin aylık intibakları konusunda farklı değerlendirmenin ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin uzmanlığını gerektirecek bir durumun söz konusu olmadığı, dolayısıyla bu konulardaki uyuşmazlıkların genel idari yargının görev alanına dahil bulunduğu değerlendirilerek, davanın bu kısmı bakımından görev yönünden ret kararı verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1.. Yüksek öğrenim intibakı ile ilgili işlemde hukuka aykırı bir yön görülmemekle, yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE,
2. Emekli aylığının hatalı ödendiğine ilişkin işlemin askeri açıdan değerlendirilebilecek bir yönü, dolayısıyla askeri hizmete ilişkinlik unsuru koşulunu taşımadığı anlaşıldığından; Anayasanın 157 ve 1602 sayılı Kanunun 20 nci maddeleri uyarınca, genel idari yargının görev alanına dahil söz konusu DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Dairemizin 17.6.1997 tarih ve E. 1996/633, K. 1997/488; 7.7.1998 tarih ve E.1997/1005, K.1998/694; 25.1.2000 tarih ve E. 1999/192, K.2000/88 sayılı kararlarında, davacıyla aynı konumdaki diğer davacıların davaları sonuçlandırılmış ve işlemlerin iptali yoluna gidilmiş, herhangi bir görev sorunu bu davalarda irdelenmemiştir. 1602 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca "aylık"tan doğan ihtilafların AYİM'nin görev alanına dahil bulunduğu, aynı Kanunun 20 nci maddesinde hizmetten ayrılmış ordu mensuplarının asker kişi statüsünde sayıldıkları da maddi bir gerçektir. Dolayısıyla davada asker kişileri ilgilendirme ve askeri hizmete ilişkin olma koşulları birlikte gerçekleşmiştir.
Bu nedenle, emekli aylığına dair dava konusunun Dairemizin görevinde bulunduğu ve esas incelemesinin yapılarak, önceki kararlarımız doğrultusunda işlemin iptali yoluna gidilmesi kanaatinde olduğumdan; davanın görev yönünden reddine dair sayın çoğunluğun kararına katılamıyorum. 27.2.2002
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy