(211 S. K. m. 74) (Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği m. 359) (Subay Meslek Programları Yönetmeliği m. 14)
Davacı 06 Haziran 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 15 Mayıs 1999da MSB. (Diyarbakır) İç Tedarik Bölge Başkanlığı Kimyaevi Müdürlüğüne atandığını, burada 2001 yılı Mayıs ayı genel atamalarına kadar 7 nci Kor.K.lığının da personel ve malzeme destekleri ile başarıyla görev yaptıktan sonra 2001 yılı Mayıs ayı genel atamalarıyla MSB. (Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığı görevine atandığını, bu görevine 20 Ağustos 2001 tarihinde başladığını, TMK.ya göre olması gereken 32 personele karşılık 13 personel ile başarılı bir şekilde görev yaptıklarını, Ocak 2002 ayının ortalarına doğru MSB. (Ankara) Kalite Yönetim Bölge Başkanının tutuklanması ile teknik sınıfa karşı bir tepki oluşmaya başladığını, bu tepkiler nedeniyle KKK.lığının 13 Şubat 2002 gün ve HRK.: 0931-4302/ Pl.Hrk.ve Tsk.D.Kdr.S. (Müs.) (45) 72219 sayılı emri ile Kalite Yönetim Bölge Başkanlığı Başkanlık kadrolarının teknik sınıftan alındığını ve yerlerine uzmanlık alanı farklı olan sınıfların alındığını, bu uygulama ile mühendis sınıfının cezalandırıldığını ve bu suretle cezaların şahsiliği ilkesinin ihlal edildiğini, bu arada MSB. (İstanbul) Kalite Yönetim Bölge Başkanının da tutuklandığını, 2002 yılı Mart ayı içerisinde MSB. Kalite Yönetim Daire Başkanlığında yapılan toplantıda kendisine görevi başaramamış gibi, bir alt görev olan laboratuar Müdürlüğünün teklif edildiğini, geçmişteki başarılı çalışma safahatı karşısında bu teklifi kendisine bir tür hakaret olarak değerlendirdiğini, atanma istek forma doldurarak 2 nci bölgede hizmet süresinin 2/3ünü tamamladığını, 1 nci bölgede belirttiği illerde uygun bir kadroya atanmak istediğini, bu isteği dikkate alınmayarak Mayıs 2002 genel atamaları ile 7 nci Kor.K.lığı emrine atandığını, atama işleminin hiçbir yasal dayanağı olmadığı için hukuka aykırı olduğunu, 7 nci Kor.K.lığı kadroları arasında kimya mühendisi veya kimyager kadrosu bulunmadığı gibi yüksek kimyager kadrosu da bulunmadığını, kendisinden boşalan MSB. (Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığına Ord.Alb. ....................in atandığını, bu kişinin MSB.(Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığı personel kadrosunun düşünceler hanesinde yazılı olan özellikleri taşımadığını belirterek kendisinin 2002 yılı genel atamalarında MSB. (Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığı görevinden 7 nci Kor.K.lığı emrine atanma işleminin, Ord.Alb. ....................in KK.Loj.K.Ted.D.Bsk. Atese Akreditifli ve Anlaşmalı Alımlar Şb.Md.lüğü (Ankara) görevinden MSB. (Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığına atama işleminin; KKK.lığının 13 Şubat 2002 gün ve HRK: 0931-4302/Pl.Hrk. ve Tsk.D.Kdr.S.(Müs.) (45) 72219 sayılı emri ile TMK.larda değişiklik yapılan bölümlerin; MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlıklarına Başkan olarak yapılan tüm atamaların iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacının ilk talebi KKK. lığının 13 Şubat 2002 gün ve HRK.:0931-4302/Pl.Hrk. ve Tsk.D.Kdr.S. (Müs.) (45) 72219 sayılı emrin MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlıkları TMK.sinin 01 paragraf 01 satır numaralarında değişiklik yapan bölümlerinin iptalini istemiştir. Davalı idare bu değişikliğin yapılması ile ilgili olarak yapmış olduğu savunmasında değişiklik gerekçesi olarak, Kalite Yönetim Bölge Başkanlıklarının hayati öneme haiz unsuru olan Laboratuar Müdürlüğü görevlerinde Kimya Mühendisi subayların istihdam edilmelerinin, Bölge Başkanlığı görevlerinde ise kıta komutanlıklarında başarılı olmuş, yönetim konusunda gerekli bilgi ve tecrübe birikimine sahip, daha önce muayene ve satın alma konularında görev yapmış muharip sınıf albayların görevlendirmelerinin daha uygun olacağı değerlendirildiğinden söz konusu kadro değişikliklerinin yapılmasına ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştir.
Bu durumda idarenin takdir hakkını kullandığı ortadadır. Şöyle ki; idare belli şartlar içinde bir karar almak zorunda değilse, yani hukuk kuralları ile idarenin hareket tarzı daha önceden tespit edilmemişse idarenin takdir yetkisi vardır denilmektedir. İdare kanunun yasaklamadığı hallerde işin icaplarına göre, hizmetin daha iyi islemesi için çeşitli çözüm yollarından birisini seçme yetkisine sahiptir ve mevcut uyuşmazlıkta davalı idare hizmetin daha iyi işlemesi hususunda mevcut çözüm yollarından uygun gördüğünü seçmiş ve takdir hakkını kullanmıştır. Davalı idare takdir hakkını kullanırken bu hakkını kötüye kullanmamış olduğu gibi takdir yetkisini hizmetin gerektirdiği amacın dışındaki bir maksat için de kullanmamıştır. Bu nedenlerle söz konusu kadro değişikliği hukuka uygun olarak tesis edilmiştir.
Davacının ikinci talebi, 17 Mayıs 2002 Genel Atamaları ile MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlıklarına yapılan Bölge Başkanları atamalarının iptalini istemiştir.
Bölge Başkanlıklarına yapılan atamalar, davalı idare tarafından değiştirilen TMK.ya uygun olarak yapılmıştır. TMK.nin değiştirilme gerekçesi de davalı idare tarafından yapılan savunma ile anlaşıldığından ve TMK.ların değiştirilmesi hukuka uygun olduğundan, bu değişikliğe uygun olarak yapılan Bölge Başkanı atamalarının bu yönüyle hukuka aykırı olmadığı açıktır.
Davacının üçüncü talebi kendisinden boşalan MSB. (Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığına Ord.Alb. .................... in atanması işleminin iptalidir. Diyarbakır MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlığının TMK sında hukuka uygun olarak yapılan değişiklikle Bölge Başkanı kadrosu Ord.Alb. .................... in Diyarbakır MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlığına atanması işleminde hukuka aykırı bir yön tespit edilememiştir.
Davacının dördüncü ve son talebi olarak kendisinin MSB. (Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığı görevinden 7 nci Kor. K. lığı emrine atanması işleminin iptalini istemektedir.
Davacının MSB. (Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığı görevinden alınarak atama işlemine tabi tutulması, yukarıda açıklandığı üzere TMK,da yapılan değişiklikten kaynaklanmıştır ve kadro ihtiyacı göz önüne alınarak kadroya uygun niteliklere sahip personel atayabilmek için gerçekleştirilmiş olup davalı idarece tesis edilen bu atama işleminde hukuka aykırı bir yön mevcut değildir. Atama işlemi hukuka aykırı olmasa da, atanma işleminde kadro ihtiyacının göz önünde bulundurulacağı ve kadrosuz memur çalıştırılamayacağı ilkeleri davacının 7 nci Kor. K.lığı emrine atanması işlemi esnasında gözardı edildiğinden tesis edilen atama işlemi hukuka aykırı nitelik taşımaktadır.
Davalı idare, atama işlemi tesis ederken TSK.lerine Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmelikin 6 ncı maddesinde yer alan (Değişik:12.05.1994 -21932 sayılı R.G. ile) Kıta veya karargah ile kurum kadrolarına yapılacak atamalarda: Kıta hizmeti mecburiyeti olmayan subayların (Bnb.Alb) kıta komutanlığına atanmaları, rütbesindeki hizmet süresi dikkate alınmaksızın ilk yılında dahi ehliyet esasına, diğer kadro yerlerine atanmaları ise kadro açıklaması ve görev tanımında belirtilen nitelik ve yeteneklere göre seçilerek yapılır. şeklindeki düzenlemeye uygun olarak personeli atadığı yerdeki kadro açıklaması ve görev tanımında belirtilen nitelik ve yeteneklere uygun atama yapmak zorundadır.
Davacı Yüksek Kimyager Binbaşı rütbesini haizdir ve 7 nci Kor.K.lığı emrine atanmıştır. Bu durumda hangi kadroda görev yapacağı ise belli değildir. İdarece tesis edilen bu atama işlemi TSK.lerine Mensup Sb. ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmelik hükmüne aykırıdır.
Atanma koşulları oluşmuş ve tamamen yasal ve yönetsel düzenlemelere uygundur. Ancak kadro - görev unvanı bölünmez bir bütünlük arz eden ve ayrılamaz yapı ve nitelikteki uyumu gözönüne alınarak ve Kadrosuz memur çalıştırılamaz ilkesi gereğince davacının atanacağı yerde öncelikle kadrosunun olması gerekmektedir. Atama işlemi, bir görevden alınma ve bir başka göreve verilme şeklinde iki farklı sonuç doğuran özellikte bir idari işlem olduğundan, davacının hali hazırdaki görev yerinden alınmasının hukuka uyarlı olup olmadığı ile birlikte atanmış olduğu kadro görev yerinden alınmasının hukuka uyarlı olup olmadığı ile birlikte atanmış olduğu kadro görev yerinin de hukuka uyarlı olup olmadığının denetlenmesi gerekli bulunmaktadır.
211 sayılı TSK. İç Hizmet Kanununun 74 nci maddesi ile İç Hizmet Yönetmeliğinin 359 ncu maddesinde, hangi rütbe sahibinin hangi birlik ve askeri kurumda ne gibi vazife alacağının standart kadrolarda gösterileceği belirtilmektedir. Subay Meslek Programları Yönetmeliğinin 14 ncü maddesinde de, subayların atanmalarının, Atanma ve Yer Değiştirme Yönetmeliği esaslarına ve meslek programlarının maksadını tahakkuk ettirecek şekilde hazırlanmış sınıf/branş gelişme planları ile şahsi gelişme kartlarına uygun olarak, atanmadığı planlı değişimi sağlayacak şekilde yapılması gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Bu açıklamalar çerçevesinde davacının Kimyager veya Yüksek Kimyager kadrosu olmayan 7 nci Kolordu Komutanlığı emrine atanma işleminin değerlendirilmesinde; davacının görev yaptığı kadroda yapılan değişiklikle Başkanlık görevinin Mühendis sınıftan alınarak Muharip sınıfı subaylara (Albaylara) verilmesi karşısında, davacının bulunduğu görevden alınarak bir atama işlemine tabi tutulmasında hukuka aykırı bir husus bulunmasa da her subayın sınıf/branşına uygun bir kadro görevine atanması gerektiği İç Hzm.Kanununun 74, İç Hzm.Yönetmeliğinin 359 ve Subay Meslek Programları Yönetmeliğinin 14 ncü maddesi gereği zorunluluk olduğundan ve davacının istemi olmasa bile Diyarbakır Kalite Yönetim Bölge Başkanlığı Laboratuar Müdürlüğü kadrosuna atanma imkanı da varken Kolordu Komutanlığı emrine atanma işlemi hukuka aykırılıkla sakatlanmış olduğundan atama işleminin bu kısmı ve yönüyle hukuka aykırı olduğuna karar verilmiştir.
Bütün bu açıklanan nedenlerle;
1) Davacının 7 nci Kor.K.lığı emrine atanması işlemi hukuka aykırı olduğundan atama işleminin İPTALİNE; Üye Top.Kur.Alb. Refik KUNT ile Üye Hv.Kur.Yb. O.Güngör KARAKUZUnun Karşıoyları ve OYÇOKLUĞU ile,
2) Ord.Alb. ....................in KK.Loj.K.Ted.D.Bsk. Ateşe Akreditifli ve Anlaşmalı Alımlar Sb.Md.lüğü - Ankaradan MSB.(Diyarbakır) Kalite Yönetim Bölge Başkanlığına atama işleminin iptali isteminin REDDİNE, Başkan Hv.Hak.Kd.Alb. Adnan ALTINın Karşıoyu ve OYÇOKLUĞU ile,
3) KKK.lığının 13 Şubat 2002 gün ve HRK:0931-43-01/Pl.Hrk.ve Tsk.D.Kdr.S.(Müs) (45) 72219 sayılı ilgi emrin MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlıkları TMK.sinin (60 -788,60-789, 60-790, numaralarında değişiklik yapılan bölümlerin iptali istemi)nin REDDİNE, Başkan Hv.Hak.Kd.Alb. Adnan ALTINın Karşıoyu ve OYÇOKLUĞU ile,
4) MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlıklarına Başkan olarak yapılan tüm atamaların iptali isteminin REDDİNE, Hv.Hak.Kd.Alb. Adnan ALTINın Karşıoyu ve OYÇOKLUĞU ile,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Milli Savunma Bakanlığının 31 Ocak 2002 gün ve Gn.P.P.:0930-18-02/Pl.Isth.S.(2) sayılı teklifi ile MSB. Kalite Yönetim Bölge Başkanlıklarına ait kadrolarda K.K.K.lığının 13 Şubat 2002 gün ve HRK: 0931-4302/Pl. Hrk. TSK. D.Kd.S.(Müs.)(45) 72219 sayılı emri ile TMK.larda gerekli değişiklikler yayımlanmış ve MSB.lığı ile yapılan koordineler neticesinde kadro değişiklikleri doğrultusunda atamalar yapılmıştır.
Davacının, 08 Mart 2002 tarihli Atanma İstek Formunda boş olan ve 2002 yılı genel atamalarında atama yapılacak olan Diyarbakır Klt.Ynt.Bölge Bşk.lığı Laboratuar Md.lüğü kadrosuna atanma istenmediğini belirterek birinci bölgede başka bir kadro görev yerine atama isteğinde bulunduğu, ikinci bölgede Diyarbakır Klt.Ynt.Böl.Lab.Md.lüğü haricinde atanabileceği başka kadro görev yeri olmadığını bilerek bu kadro görev yerine atanmayı kabul etmemesi durumunda birinci bölgeye atanacağını düşündüğü, davacının bulunduğu garnizonda atanabileceği kadro olmasına rağmen bu kadroya atanmayı kabul etmediğini beyan etmesi, ayrıca bulunduğu garnizonda atanabileceği başka kadro yeri olmaması ve garnizon hizmet süresini tamamlamasından ve emsal teşkil etmemesinden dolayı, 7 nci Kor.K.lığı emrine atanmasının yapıldığı, gerek 926 sayılı Kanun ve gerekse bu kanuna istinaden çıkarılan Atama Yönetmelik ve Yönerge esaslarına göre hizmet ihtiyacı ve kamu yararı dikkate alınarak yapılan atamada hukuka uyarlı olmayan bir husus görülmediğinden, işlemin iptali yönünde oy kullanan sayın çoğunluğun görüşüne katılamadık.
KARŞI OY GEREKÇESİ
Birel (Öznel) ve kural işlemler ayırdı olmaksızın idari işlemlerin ortak amacın kamu yararı olduğu, idare hukukunun temel esaslarındandır. Öğreti ve uygulamada bu konuda tam bir birlik mevcuttur.
Davacının görev kadrosunun hizmet nitelikleri yönünden meslek subaylığı yerine diğer sınıf subaylığına dönüştürülmesinin ve buna bağlı olarak yapılan dava konusu atamaların amaç öğesiyle hukuka uyarlı olmadığı kanaatinde olduğumdan aksi görüşle oluşan çoğunluk kararına katılamadım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy