(1602 S. K. m. 35, 40) (926 S. K. m. 137)
Davacı, 30.10.2002 tarihinde İzmir Bölge İdaresi, 6.11.2002 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; 30.8.2002 tarihinde II.Kad.Kd.Bşçvş.luğa yükseltilmesine rağmen 1 nci derece 4 ncü kademeye yükseltilmediğini, 30.6.1992 tarihinde üniversiteden mezun olup intibakının yapıldığını, 23.5.1997 tarihinde lisansüstü öğrenimini tamamladığını, intibakının yapılması için yaptığı müracaatın yasada bununla ilgili hüküm bulunmadığı gerekçesiyle 12.9.1997 tarihli yazıyla reddedildiğini, 12.9.1997 tarihinden bu tarafa Astsubaylara yüksek lisans kıdemi verilmesi konusunda bir yasal çalışma yapılmadığını, 926 sayılı Kanunun 137 nci maddesinde değişiklik yapıldığını, ancak bu hususun düzeltilmediğini, Devlet Memurlarına yüksek lisans yapmaları halinde 1 nci derece son kademeye kadar yükselmeleri konusunda olanak sağlandığını, bu açıdan Astsubaylarla Devlet Memurları arasında eşitsizlik olduğunu, Silahlı Kuvvetlerde görevli subayların, yüksek okul mezunu Devlet Memurlarının yüksek lisans yaptığında 1 nci derece son kademeye yükselebildikleri halde bir Astsubay olarak kendisinin bundan mahrum kaldığını, hukuka aykırı olan yüksek lisans kıdemi verilmemesi, 1 nci derece son kademeye yükseltilmeme işleminin ve bunun karşılığı olan gösterge ve ek göstergelerin verilmemesi işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasından yapılan incelemede, davacının 30.6.1992 tarihinde Anadolu Ün.İş İdaresi Bölümünden mezun olduğu, müracaatı sonucunda Hv.K.K.lığının 4.8.1992 tarihli onayıyla 5 nci derece 2 nci kademeden, 4 ncü derece 2 nci kademeye intibakının yapıldığı, 23.5.1997 tarihinde Gazi Ün.Sos.Bil.Enst.İşletme ABD.Kooperatifçilik Bilim Dalı Yüksek Lisans Programından mezun olduğu, 2.9.1997 tarihinde Hv.K.K.lığına müracaat ederek, tamamladığı lisansüstü öğrenim nedeniyle intibakının yapılmasını talep ettiği, Hv.K.K.lığının 12.9.1997 tarihli cevabıyla yasal imkansızlık bulunduğu gerekçesiyle bu istemi reddettiği, bu cevabın davacıya tebliğ edildiğine dair tebellüğ belgesi olmadığı, ancak bu red cevabını davacının dilekçesine eklemiş olduğu, buradan da red cevabının kendisine tebliğ edilmiş olduğunun anlaşıldığı, davacının 30.8.2002 tarihinde 1 nci derece 4 ncü kademeye intibakı yapılmadığı için bu davayı açmış olduğu görülmektedir.
Davacının taleplerini iki grupta incelemek mümkündür, birinci talebi, lisansüstü öğrenim kıdemi verilmesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptali istemi, ikinci talebi de 1 nci derece 4 ncü kademeye intibakının yapılmaması ve buna bağlı olarak bu derece ve kademenin karşılığı olan gösterge ve ek göstergelerin verilmemesi işleminin iptali istemidir. İdare hukukunda süre kamu düzenine ilişkin olup hak düşürücü niteliktedir ve davanın her aşamasında resen dikkate alınmak durumundadır.
1602 sayılı Kanunun 35 nci maddesinde a) Kesin işlem yapmaya yetkili makamlarca tesis edilen idari işlemlerin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması, üst makamdan yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açmak için belli olan süre içinde istenebilir. Bu müracaat işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde cevap verilmez ise istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddi üzerine dava açma süresi başlar ve müracaat tarihine kadar geçmiş olan sürede hesaba katılır. Aynı Kanunun 40 ncı maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açma süresi her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gündür denilmektedir.
Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ışığında davacının birinci talebini değerlendirdiğimizde, davacının 2.9.1997 tarihinde yaptığı müracaatın Hv.K.K.lığınca 12.9.1997 tarihinde reddedildiği, red cevabının davacıya hangi tarihte tebliğ edildiğinin belli olmadığı, bu durumda davacının lehine olarak 60 gün içinde red cevabının tebliğ edilmediği kabul edilse bile 1602 sayılı Kanunun 35 nci madde (a) fıkrası uyarınca müracaat tarihi olan 2.9.1997 tarihinden itibaren kendisine 60 gün içinde cevap verilmemesi durumunda bundan sonraki 60 gün içinde davasını açması gerekmekte iken, bu süreyi beş yıl kadar bir süre aştıktan sonra idari dava açma süresi dışında açmış olduğu, böylece lisansüstü öğrenim kıdemi verilmesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptali isteminin idari dava açma süresi dışında yapılmış olduğu anlaşılmıştır.
926 Sayılı TSK. Personel Kanununun 137/c maddesinde; Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları EK-VIII sayılı cetvelde gösterilmiştir. Yüksek öğrenim yapmış olan Astsubayların intibakları; 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun Genel İdare Hizmetleri sınıfında aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilerek yapılır. Bu intibaklar personelin fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine, 2 yıl sürekli yüksek öğrenim için 1 kademe, 3 yıl süreli yüksek öğrenim için 2 kademe, 4 yıl yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır. 2 ve 3 yıl süreli yüksek öğrenimi tamamlayarak intibakları yapılmış olanların, daha sonra lisans öğrenimini tamamlamaları halinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır. Yapılan intibak işlemleri toplamı 1 dereceden fazla olamaz, 5 yıl ve üzerindeki öğrenimlerin 4 yıldan fazlası için kademe verilmez... hükmü bulunmaktadır.
926 Sayılı TSK. Personel Kanununun 137/c maddesinde Astsubayların 2, 3 ve 4 yıl süreli gördükleri yüksek öğrenim nedeniyle ne kadar kademe ve derece verileceği açık olarak düzenlenmiştir. Aynı maddede yüksek öğrenim nedeniyle bir defadan fazla yapılacak intibak işlemleri toplamının 1 dereceden fazla olmayacağı belirtilmiştir. Bu maddede Astsubaylara uygulanacak kıdem ilerlemesinin toplamının bir dereceden fazla olmayacağı açık olarak belirtilmektedir. Ayrıca 926 Sayılı Kanunda yüksek lisans eğitimini tamamlayan Astsubaylara rütbe kıdemi verileceği veya kademe ilerlemesi yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme de mevcut değildir.
Belirtilen mevzuat hükümleri ışığında davacının durumunu ve ikinci talebini değerlendirdiğimizde, Astsubay statüsünde bulunan davacının tabi olduğu kanunun 926 Sayılı TSK. Personel Kanunu olduğu, 926 Sayılı Kanunun 137/c maddesinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa yapılan atfın, Astsubay statüsünde bulunan personelin hizmete başlaması bağlamında esas alınacak bir kıyaslama ve ölçüt getirilmesine yönelik olduğu, aksi düşünceyle statü değişikliğine yol açacak bir atıf olmadığı, nitekim hizmet başlangıcı açısından 657 Sayılı Devlet Memurları Kanuna tabi Genel İdare Hizmetleri sınıfından aynı yüksek öğrenimi görmüş olanların tespit edilmiş olan derece ve kademelerinin, Astsubaylar için de gördüğü yüksek öğrenime bağlı olarak esas alınacağı, ancak sonraki aşamalarda derece ve kademe ilerlemelerinin Astsubay statüsüne göre 926 Sayılı Kanun kapsamında yapılacağı, Astsubayların en fazla yükselecekleri derece ve kademenin, 926 Sayılı Kanunun 137/c maddesinde EK- VIII Sayılı cetvele bağlanmış olduğu, anılan cetvelde Astsubayların en çok 1 nci derece 3 ncü kademeye kadar yükselebileceği ve göstergelerinin buna göre tespit edilebileceği anlaşılmaktadır. Buna göre davalı idarece davacı hakkında tesis edilen 1 nci derece 4 ncü kademeye intibakının yapılmaması işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının 1 nci derece 4 ncü kademeye intibakının yapılmasına ve bu derece ve kademenin karşılığı olan gösterge ve ek göstergelerin verilmesine yasal olanak bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı Devlet Memurları ile Astsubaylar arasındaki farklı uygulamanın Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia etmişse de, Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere, kanun önünde eşitliğin aynı statüde ve benzer durumda olan kişilerin aynı hukuk kurallarına tabi tutulmaları demek olduğu, kanun önünde eşitlik ilkesinin herkesin mutlaka her yönden her zaman aynı kurallara bağlı tutulmasını gerektirmeyeceği gibi aynı statüde olanlara farklı kural ve hükümlerin uygulanmasına da engel teşkil edeceği, Astsubay olan ve 926 sayılı Kanuna tabi olan davacının 657 sayılı Kanuna tabi Devlet Memurları ile aynı statü ve hukuksal durumda olmadığı, bu bağlamda eşitlik ilkesine aykırılıktan söz etmek mümkün olmadığından, davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacı hakkında tesis edilen;
1. Lisansüstü öğrenim kıdemi verilmesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptali isteminin süre aşımı nedeniyle REDDİNE,
2. 1 nci derece 4 ncü kademeye intibakının yapılmaması ve bu kademe karşılığı gösterge ve ek göstergelerin verilmemesi işleminin iptali isteminin REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy