Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1. Daire 2002/993 Esas 2003/415 Karar

(926 S. K. m. 118, 119)

Davacı, 20 Mayıs 2002 tarihinde AYİM’de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 2001 yılı genel atamaları ile atandığı Kr. Hvcl. Ok. Öğretim Başkanlığı görevini başarıyla sürdürürken 2002 yılı atamaları ile bu defa K.K. EDOK Muh.Gls.Dok.ve Yayın Bşk’lığı Askeri Yayın İnceleme ve Sor. İşlem Şubesi İnceleme ve Son İşlem Gr. AYISI Subaylığına atandığını, kendisinden boşalan Öğretim Başkanlığı görevine de Yb. E. K.’ in atandığını, henüz Öğretim Başkanlığında bir yıl görev yapmışken başka bir göreve atanmasının hukuka aykırı olduğunu, atanmasına gerekçe yaratabilmek için Albay B. K. tarafından kendisine ikaz cezası verildiğini, bu cezanın iptali için AYİM’de dava açtığını, cezanın haksız olduğunu, savunması dahi alınmadığını, idari, zaruri, asayiş nedeniyle atanmasını gerektiren bir durum bulunmadığını, Yb. E. K.’in Öğretim Başkanlığına atanması işleminin de hukuka aykırı olduğunu, zira bu kişinin Öğretim Başkanlığı görevi için gerekli koşulları taşımadığını, rütbesinin uygun olmadığını, belirterek kendisinin Kara Havacılık Okulu Öğretim Başkanlığı görevinden alınarak K.K. EDOK Müh.Gls. Dok ve Yay. Bşk’lığı As. Yay. Inc. ve Son. İşl. Sb. Inc. ve Son. İşl.Gr.AYISI Sb’lığına atanması işlemiyle, kendisinden boşalan Öğretim Başkanlığı görevine Yb. E. K.’ in atanması işleminin iptalini, öncelikle de yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacının yasal unsurları taşımayan yürütmenin durdurulması istemi AYİM 1nci D. nin 09 Temmuz 2002 tarih ve Gensek No.: 2002/1209, Esas No.:2002/993 sayılı Kararı ile reddedilmiştir.

926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 118nci maddesinde; Subay ve Astsubayların Atama ve Yer Değiştirmelerinin hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak sosyal, iklim ve ulaşım durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önünde tutularak tespit edilecek bölge ve garnizonlara; a) Meslek programları, meslek içi eğitim ve kadro ihtiyacı, b) Sağlık durumu, c) İdari asayiş ve zaruri sebepler, d) İstekte bulunduğu yerler nazara alınarak sıra ile yapılacağı belirtilmektedir.

Aynı Kanunun 119ncu maddesinde ise, bölge ve garnizonların tespiti, buralarda kalınacak süreler ve atama ve yer değiştirmeler ile ilgili hususların Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği ifade edilmiş olup; buna dayanılarak çıkartılan TSK’ne Mensup Subay ve Astsubayların Atama ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 1nci maddesine göre; Subay ve Astsubayların meslek hayatları boyunca değişik bölge ve garnizonlara atamalarında Silahlı Kuvvetler hizmet ihtiyacı esas alınmak suretiyle vazife görecek şekilde atama ve yer değiştirme işlemine tabi tutulurlar, Yönetmeliğin 3ncü maddesine göre de, Subay ve Astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal-iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla, bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilen bölge ve garnizonlara, aşağıdaki esaslar dahilinde sıra ile yapılır.

a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,

b) Kıta hizmeti zorunluluğu,

c) Terfi durumu,

d) Sınıf ve ihtisasları,

e) Kendisinin, eşinin ve çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumu,

f) İdari asayiş ve zaruri sebepler,

g) Atama istek kartlarında belirttikleri yerler. hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (g) bendi, idarenin, asayiş ve zaruri sebepler ile subay ve astsubayların bulundukları bölge ve garnizonlardaki hizmet süreleri tamamlamadan atanabilecekleri öngörmekte, 13 ncü maddesine göre de, idari sebeplerle bulunduğu garnizondaki vazifesinden alınmasında zaruret görülenlerin ayni derecede diğer bir garnizona verileceği, imkan bulunmadığı takdirde evvelki safahatı nazara alınarak başka bir dereceli garnizona atandırılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Davacının Kara Havacılık Okulu Öğretim Başkanlığı görevinden K.K. EDOK K.lığındaki yeni görevine atanma sebebi olarak davalı idare, idari zaruri nedenlerin varlığını göstermektedir. Dolayısıyla idarenin savunması ekinde gönderilen gizli belgelerle izah edilen zaruri nedenlerin gerçekten mevcut olup olmadıkları ve atanma işlemine dayanak teşkil edip edemeyecekleri incelenmelidir.

Dava dosyası ve davacıya özlük dosyaları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; atama işleminin sebebi olarak kabul edilen idari zaruri sebeplerin gerçekte var olmadıkları, idari zaruri sebep olarak ileri sürülen durumların davacının meslek hayati boyunca hakkında düzenlenen sicil belgeleri ve takdirnameler ile çelişkili oldukları tespit edilmiştir. Zira; davacının tüm mesleki safahatında mükemmel ve mükemmele yakin sicil notları ile taktir edildiği, hakkında 1998 yılı 1nci sicil üstü hariç hep olumlu kanaatler yazıldığı, 2002 yılında yazılı menfi kanaatlerin safahatındaki en düşük teşekkül eden sicil notu ile birlikte K.K.K. Sicil Denetleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 24 Haziran 2002 gün ve 2002/Sb. 22 sayılı Kararı ile K.K.K.’nin 9 Temmuz 2002 tarihli ONAYI ile iptal edildiği anlaşılmıştır.

Atama nedeni olarak kabul edilen ve atama teklifi yazı ekinde yer alan Davacıya 1 nci sicil üstü tarafından verilen ikaz yazısının iptali sebebiyle açılan davada ise AYİM 2 nci Dairesi, 20 Kasım 2002 tarih ve 2002/256-883 E.K. sayılı kararı ile bu ikaz yazısının bir ceza niteliğinde olduğunu değerlendirerek neticede yok hükmünde olduğuna karar vermiştir.

Bu durumda, davacı hakkında sicil üstlerince tanzim edilen Anket’te belirtilen kanaatleri doğrulayacak, bunlara dayanak oluşturabilecek hiçbir belgenin özlük ve sicil dosyalarında bulunmadığı görüldüğü gibi, 2002 yılı sicil işlemi ile ilgili belgeler de söz konusu ankette belirtilen kanaatlerin hakikate uygun olmadıklarını göstermektedir. Davalı idarenin muvazene planları çerçevesinde atama yaptığı savına da davacının albay kadrosundan albay kadrosuna atamasının yapılması nedeniyle itibar edilememiştir.

İdari, asayiş ve zaruri sebeplerin varlığını tespit ve bu sebeplerin neler olduğunu, gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit etmek bakımından idarenin takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak bu takdir yetkisinin hukuksal sınırlar içerisinde kullanılması da zorunludur. Davacının atanma işleminin sebebinin belirlenmesinde idare yukarıda açıklandığı üzere takdir yetkisini hukuka uygun kullanamamıştır. Dava konusu işlem sebep unsuru açısından hukuka aykırılıkla sakatlanmıştır.

Davacı kendisinden boşalan Kara Havacılık Okulu Öğretim Başkanlığı görevine Yb. E.K.’in atanması işleminin de iptalini talep etmiştir. Anılan Yarbay’ın Öğretim Başkanlığı görevine atanmasının sebebi davacının bu görevden alınıp başka göreve atanmasıdır. Davacının ataması ile ilgili işlem sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğundan, bu işlemin hukuka aykırılığının tespiti ayni zamanda Yb. E.K.’in Öğretim Başkanlığına atanması işleminin de sebep unsuru bakımından hukuka aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. Zira Öğretim Başkanlığı kadrosu hukuka aykırı olarak boşaltılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacının Kara Havacılık Okulu K’lığı Öğretim Başkanlığından EDOK Müh.Gls. Dok ve Yay. Bşk’lığı As. Yay. Inc. ve Son. İşl. Sb. Inc. ve Son. İşl.Gr.AYISI Sb’lığına atama işlemi sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğundan İPTALİNE

Yb. ....................’ in Kara Havacılık Okul K’lığı Öğretim Başkanlığına atanması işlemi sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğundan İPTALİNE, (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy