(926 S.K. m. 118, 119) (1602 S.K. m. 52) (Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay Ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmelik m. 3, 5, 41, 46, 47)
Davacı vekili 25.06.2003 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle;müvekkili Hak.Kd.Alb ...........ın Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcılığı görevini yürütürken 2003 yılı genel atamalarıyla Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı Adli Müşavirliğine atandığını, Kara Kuvvetleri Atanma ve Yer Değiştirme Esasları Yönergesinde belirtilen azami iki yıllık erteleme süresini 2,5 kat aşan ve beş kez erteleme gören kişilerin bulunduğu, 2nci bölgeye giriş sırasına göre bu kişilerin öncelikle 2 nci Bölge hizmetine atanmasının gerektiğini belirterek atama işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında ve davacıya ait özlük dosyasında bulunan belgelerin incelenmesinden; davacının 2nci bölge hizmetini 1988-1992 tarihleri arasında yaptığı ve müteakiben Ankara garnizonuna atandığı, emsal gösterdiği Hak.Alb. .............nun ise 1984-1987 yılları arasında 2nci bölge hizmetini yapmasına müteakip Ankara garnizonunda Gn.Kur.Ad.Müş. Ceza Huk.ve Mütalaalar Ş. Md.lüğüne atandığı ve halen bu göreve devam ettiği, diğer emsal Hak. Alb. ............nun da 2nci bölge hizmetini 1984-1987 tarihleri arasında yaptığı , 1993 yılında Ankara garnizonuna atandığı ve halen MSB Baş Hukuk Müş. ve Dav.D.Bşk. nı olarak görevine devam ettiği, emsal gösterilen askeri hakimlere 2003 yılı atamaları için kati ,davacıya ise muhtemel tebligatı yapıldığı, emsal gösterilen askeri hakimlerin 2nci bölge hizmetlerinin Önemli Görevlerde Çalışan Kilit Personelin Atamalarını Erteleme Yönergesi uyarınca ertelenmesi üzerine davacının muhtemel olan tebligatının katiçevrilerek tebliğ edildiği ,2003 yılı atamaları ile de Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı Adli Müşavirliğine atandığı, Hak. Alb. ............. ve Hak.Alb. .............. hakkındaki erteleme gerekçelerinin 1602 Sayılı Kanunun 52/son fıkrası uyarınca gönderildiği görülmektedir.
Yukarıda açıklamalar neticesinde davacının 2nci bölge hizmetine başlama tarihinin emsal gösterdiği askeri hakimlerden önce olduğu için 2nci bölge hizmetine 2nci kez gidişlerde de emsal gösterdiği askeri hakimlerin önceliğinin bulunduğu anlaşıldığından dava da uyuşmazlık noktasını Kara Kuvvetleri Atanma ve Yer Değiştirme Esasları Yönergesinin 19 ncu maddesinde yer alan ve ertelemelere süre sınırlamasına istisna getiren zorunlu durumlar hariç halinin, Hak. Alb. ............ ve Hak.Alb. ........... hakkında yapılan erteleme gerekçelerinde mevcut olup olmadığının tespiti oluşturmaktadır.
TSK. Personel Kanununun 118 nci maddesinde Subayların ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile yapılır: - a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları kadro ihtiyacı, - b) Sağlık durumu, -c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler, - d) İstekli bulunduğu yerler. denmektedir.
Aynı Kanunun 119 ncu maddesi de Yukarıdaki maddede yazılı esaslar dahilinde bölge ve garnizonların tespiti, bölgelerin ve garnizonların değişen şartlara göre yeniden tespiti, buralarda kalma süreleri, atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususlar Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca hazırlanacak yönetmelik ile tespit edilir. hükmünü amirdir.
926 sayılı Kanunun 119 ncu maddesine göre çıkartılan Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 3 ncü maddesinde aynı ilkeler doğrultusunda uygulamaya ilişkin detay hususlar düzenlenmiştir.5 nci madde de personelin ...asgari derecede yer değiştirmesi için atamalar birkaç yıl sonraki durumu hesap edilerek yapılır. hükmünü içermektedir.
Yönetmeliğin 41 nci maddesinin 2 nci fıkrası, Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı Karargâhlarında önemli görevlerde çalışan kilit personelden bu yönetmeliğin 46, 60, 67 ve 79 ncu maddelerinde belirtilen 2 nci Bölge hizmetlerini en az bir defa yapmış olanlar bulundukları garnizonlarda azami kalma süresini doldurmuş olsalar dahi, Milli Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığının teklifi ve Genelkurmay Başkanının onayı ile bundukları garnizonlardaki görevleri devam ettirebilirler. Önemli görev yerleri Milli Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığının teklifleri alınarak Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanacak Yönergeyle saptanır. hükmünü taşımaktadır.
Söz konusu Yönetmeliğin 46 ncı maddesinde subay ve astsubayların bölge ve garnizonlarda hizmet sürelerinin ne kadar olduğu düzenlenmiş, 47 nci maddesinde de 2 nci bölgeye atanacaklarda göz önünde tutulacak hususlar açıkça belirtilmiştir. Buna göre 2 nci bölgeye ilk defa atamanın kura yoluyla yapılacağı, 2 nci ve 3 ncü defa atamaların ise 2 nci bölgeye önceki gidiş yıllarına göre ve bunlardan bu bölgedeki önceki süreleri az olanlar baş alınmak üzere sıra ile yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan Yönetmelik hükmü gereğince hazırlanan Önemli Görevlerde Çalışan Kilit Personelin Atamalarını Erteleme Yönergesinin (MY:52-6) 3/f maddesinde, Genelkurmay Karargahındaki Şube Müdürlüklerinden J.Başkanlıklarınca o yıl teklif edilen ve Genelkurmay II.Başkanınca onananlar ın yine 5 nci maddesinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı Karargahındaki önemli görev unvanları; Kara Kuvvetleri Komutanlığınca o yıl teklif edilecek ve Genelkurmay Başkanlığınca onanacak görev yerlerinin kilit personel sayılacağı belirtilmiştir.
Kara Kuvvetleri Atanma ve Yer Değiştirme Esasları Yönergesinin 19 ncu maddesi ise Önemli görevlerde çalışan kilit personelin atanma ve yer değiştirme işlemleri TSK.nde Önemli Görevlerde Çalışan Kilit Personelin Atanmalarını Erteleme Yönergesi (MY 52-6) esaslarına göre yapılır. Ancak zorunlu durumlar hariç İkinci Bölgeye gidecekler 2 yıldan, garnizon hizmetini tamamladığından atanma durumuna girenler ise 4 yıldan fazla ertelenemez. hükmünü taşımaktadır.
Bu açıklamalardan sonra dava konusu atama işlemi değerlendirildiğinde; 1602 Sayılı Kanunun 52/son fıkrası uyarınca gönderilen Hak. Alb. ............... ve Hak.Alb. .............. hakkındaki erteleme gerekçelerinin incelenmesinde görev yerlerinin kritik durumu,mesleki nitelikleri ve özellikli takip konularına hakimiyetleri nedeniyle 2nci bölgeye atamalarının ertelenmesinde takdir yetkisinin yerinde kullanıldığı,bunun sonucunda anılan personelden sonra 2nci bölge hizmet sırasında bulunan davacının atama işlemine tabi tutulmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle DAVANIN REDDİNE
Gizli belgelerin iadesine,
24 Şubat 2004 tarihinde Hv.Hâk.Kd.Alb Adnan ALTINın karşı oyu ve oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY GEREKÇESİ
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerden emsal gösterilen iki askeri hakimin davacıdan önce olacak şekilde 1999 yılından itibaren 2 nci bölge hizmet sırasında bulundukları ancak son olarak 2003 yılı için Önemli görevlerde Çalışan Personelin Atanmaları Erteleme Yönergesi Uyarınca atamalarının ertelendiği, Kara Kuvvetleri Atama ve Yer Değiştirme Esasları Yönergesinin 19 ncu maddesinde yer alan 2 nci bölgeye gidecekler 2 yıldan fazla ertelenmez hükmüne istisna getiren zorunlu durumlar hali hariç ibaresinin ertelemeye dayanak yapıldığı görülmektedir.
Zorunluluk halinin mevcudiyetini kabul için ikamesi mümkün olmayan bir halin varlığı söz konusu olmalıdır. 1602 Sayılı Kanunun 52/son maddesi kapsamında gönderilen erteleme gerekçeleri incelendiğinde; belirtilen görevlerin, aranan niteliklere haiz diğer askeri hakimlerce de ifa edilebilecek görevler olduğu anlaşılmaktadır. Mesleki niteliğe ve görevin özelliğine göre atamanın ertelenmesi hali çok özel durumları, örneğin, özel bir silah sistem kursunu gören yahut hayati öneme haiz olup devam eden bir projede görev yapma hallerini, kapsamaktadır. Süreklilik arz eden ve kadro açıklaması ve görev tanımı genel çerçevesinde rutin olarak sürdürülen hizmetlerinde bu çerçevede takdiri halinde ertelemenin her bir yıl için sonsuza dek geçerli bir gerekçeye dayanıyormuş gibi bir durumun ortaya çıkacağı, oysaki bu konuya ilişkin düzenleme getiren yönergede garnizon kalış süresinin tamamlanmasından ve ayrıca 2 nci bölge hizmet sırasına girilme tarihinden itibaren ertelemenin belirli yıl ile sınırlanmış olduğu ve davalı idare uygulamasının ertelemenin sınırlılık ilkesi içerisinde yapılması gerektiği şeklindeki ilke ile de çeliştiği açıktır.
Kimi kadro görev yerleri, o kadro hizmetinin özellikleri nedeniyle yalnızca o hizmetin gerektirdiği özel eğitim ve uygulama sürecinden geçen personel tarafından yürütülebilen nitelikte olabilir. Bu eğitim ve deneyimi olmayan bir personelin yürütmesinin mümkün olmadığı hal ve görevler için yönergede istisna olarak öngörülen zorunluluktan söz edilebilir.
Bu nedenlerle davacının 2 nci bölgeye atanmasına ilişkin hukuka aykırı düştüğü ve iptalinin gerektiği görüşünde olduğumdan davanın reddine ilişkin çoğunluk kararına katılamadım.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy