(2709 S. K. m. 125) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 5, 24, 26, 95, 102, 103)
Davacı vekili, 07.11.2003 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesi ile 08.03.2004 tarihinde kayda geçen cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin çok başarılı bir meslek safahatı olduğunu, babasının rahatsızlığı nedeniyle izin isteyince 1 nci sicil üstü olan Tb. K.nin izin vermemesi üzerine müvekkilinin Alay Komutanından izin istemesi ve izne gitmesi nedeniyle 1 nci sicil üstünün müvekkiline olumsuz tavır takındığını ve 2003 yılı sicilinin sicil üstleri tarafından sübjektif bir değerlendirme ile düşük verildiğini ayrıca 01.07.2003 tarihinde tebliği edilen kanaat değişikliğinin hukuka aykırı olduğunu belirterek 2003 yılı sicillerinin ve 01.07.2003 tarihli kanaat değişikliğinin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ile davacının getirtilen özlük ve sicil dosyalarında yer alan bilgi ve belgelerden; 1997 yılından itibaren sicil almaya başlayan davacının genel sicil alma eğiliminin iyi ve çok iyi seviyelerinde olduğu, dava konusu 2003 yılı sicil döneminde 1nci sicil üstü tarafından 02.05.2003 tarihinde çok iyi seviyesinin üst düzeylerinde sicil notuyla takdir edildiği, menfi kanaat sonucunu doğuracak şekilde kıstas işaretlemesi yapılmadığı, 2nci sicil üstünce 26.03.2003 tarihli ayrılış siciliyle iyi seviyesinin üst düzeylerinde sicil notuyla takdir edildiği, menfi kanaat sonucunu doğuracak şekilde kıstas işaretlemesi yapılmadığı, 02.05.2003 tarihinde ise 2nci sicil üstünün henüz kanaat edinemediği, 01.07.2003 tarihinde görevden ayrılan 1nci sicil üstünce kanaat değişikliği nedeniyle yeniden sicil belgesi tanzim edilip fotokopisinin özlük dosyasında muhafaza edilerek aslinin 2nci sicil üstüne gönderildiği ancak J.Gn. K.lığına bu sicil belgesinin ulaşmadığı ve işlem görmediği dolayısıyla tekemmül etmediği, dava konusu 2003 yılında 1 adet olmak üzere meslek hayati boyunca toplam 9 adet takdirle taltif edildiği, 15.11.1999 tarihli uyarı, 23.03.1999 tarihli uyarı; 20.06.2000 tarihli uyarı; 14.06.1999 tarihli Gizli Tebligat; 17.05.2004 tarihli Uyarı disiplin cezalarının bulunduğu görülmektedir.
Subay Sicil Yönetmeliğinin Sicil üstlerinin görev ve sorumluluğu başlıklı 5 nci maddesinde, Sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken; üstlük ve komutanlığın en önemli olan özel yetkilerinden birini kullanırlar. Sicil üstleri bu görevin önemini göz önünde tutarak, sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle değerlendirmekten sorumludurlar. Aksi durum ehliyetli olmayanların, layık olmadıkları rütbe ve makamlara yükselmelerini, dolayısı ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin yetenekten yoksun kişilerin elinde görevini yapamaz duruma düşmesi sonucunu doğurur. Hissi ve aşırı merhamet duygusuyla verilecek sicillerin, hak eden bir başka personelin hakkini ihlal edeceği, daima göz önünde bulundurulur... Düzenledikleri sicillerdeki isabet derecesine göre sicil üstleri hakkında hüküm verilir. denmektedir.
Bilindiği gibi, sicil işlemleri, idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin yoğun olarak kullanıldığı bir işlem grubu olması nedeniyle farklılık arz etmekte olup, bunların denetimi, takdir yetkisinin eşit, adil, objektif ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı, bu yetkinin kullanımında hukuka aykırı bir durumun bulunup bulunmadığı yönünden yapılmak durumundadır. Sicil üstünün astı hakkında sicil tanzim etmesi işleminin, tamamen üstün hareket alanı içinde kaldığını varsaymak mümkün değildir. Zira, Anayasanın 125/4ncü madde ve fıkrasında, takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği belirtilmiş, takdir hakkinin denetlenmesi konusunda bir kısıtlama getirilmemiştir. Buna göre yargı yerince denetlenemeyecek olan husus hukuka uygun kullanıldığı tespit edilen takdir hakki olmakla bu yetkinin kullanılma sürecindeki hukuka aykırılık halleri saptanmak suretiyle denetlenebilecektir.
Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birdenbire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatler belirtilmiş olmasıdır.
Yukarıda getirilen ölçütler ile kanaat değişikliği nedeniyle düzenlenmiş olanı hariç olmak üzere dava konusu sicil işlemi değerlendirildiğinde; 2003 yılında her iki sicil üstünce davacıya takdir olunan sicil notlarının, davacının başarılı sicil safahatı ile uyum içinde olduğu, bariz bir sapma göstermediği, objektif bir değerlendirmeye dayalı sicil olduğu, birkaç puanlık farkların sicil üstlerinin takdir alanına tekabül ettiği, takdir yetkisinin eşit, adil ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığı görülmektedir. 01.07.2003 tarihli kanaat değişikliği sicilinin incelenmesine gelince Subay Sicil Yönetmeliğinin, sicil belgelerinin düzenlenme ve gönderilme zamanları başlıklı 26ncı maddesi;
Sicil belgeleri, sicil üstlerince 2 Mayıs tarihi itibarıyla düzenlenir ve gerekli işlemlerin yapılmasını müteakip, en az tugay ve eşidi birlik ve kurumlar tarafından 30 Mayıs tarihinde, Genelkurmay Başkanlığı, Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlıklarında bulundurulur.
Terfi sırasında bulunan general ve amiraller ile albayların sicilleri, sicil üstlerince ancak, 1 Nisan tarihi itibarıyla düzenlenir, en geç 30 Nisan tarihinde bu Yönetmeliğin 24 ncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde belirtilen personel başkanlıklarında bulundurulur. Ayrıca, Genelkurmay Başkanlığınca uygun görüldüğü takdirde, durum ve ihtiyaca göre sicil belgelerinin düzenlenme tarihleri değiştirilebilir.
Bu tarihlere göre düzenlenen siciller, o yılın 30 Ağustos tarihinde düzenlenmiş kabul edilir. Bu Yönetmeliğin 102 nci maddesine göre sicil üstünün kanaatinin değişmesi veya disiplinsizlik ve ahlaki durumlar nedeniyle düzenlenecek siciller hariç olmak üzere, sicil düzenleme tarihi ile o yılın 30 Ağustos tarihi arasındaki sürede, o yıl için ayrıca sicil belgesi düzenlenmez.
........
Özlük dosyasının ve ikinci sicil üstünce muhafaza edilen sicil belgeleri dosyasının açılması başlıklı 95nci maddesi; Muvazzaf subayların her birine, subaylığa nasıpta ikişer adet özlük dosyası açılır. Birinci sicil üstü, o yıla ait sicil düzenleme zamanında niteliklere ait işaretleri ve kanaatlerini sicil belgesine yazar ve müteakiben sicil belgesini fotokopi veya suret ile çoğaltarak onaylar ve personelin şahsi dosyasına koyar. Belgenin aslini ikinci sicil üstüne gönderir. İkinci sicil üstü, sicil belgesinde değerlendirmesini yaptıktan sonra, sicil belgesinin fotokopisini veya suretini alır, onaylar ve İkinci sicil üstünde muhafaza edilen sicil belgeleri dosyası adı altında bir dosyaya koyar ve sicil belgesinin aslini üçüncü sicil üstüne gönderir. Üçüncü sicil üstleri, sicil düzenlemek istedikleri takdirde, doğrudan doğruya sicil belgesindeki kendilerine ait haneye yazarlar. Sicil belgeleri ile fotokopileri veya suretlerindeki değerlendirme ve kanaatler birbirinden farklı olamaz. Farklılık var ise, sicil belgelerinin aslı geçerli sayılır. Sicil belgelerinin fotokopi veya suretinde, asıllarında bulunmayan menfi veya müspet işaretlemeler ve değerlendirmeler ile kanaatler, personelin lehine veya aleyhine herhangi bir isleme tâbi tutulmaz ve geçerli sayılmaz.
Ayrılma halinde sicil belgelerine yapılacak işlem başlıklı 102 nci maddesi de;
Ayrılma halinde sicil belgelerine aşağıdaki işlem yapılır:
..........
(2) 2 Mayıs - 30 Ağustos tarihleri arasında görevinden ayrılan subayların sicil belgelerine yapılacak işlem aşağıda belirtilmiştir:
2 Mayıs - 30 Ağustos tarihleri arasında görevinden ayrılanlar için sicil düzenlenmez. Ancak sicil üstü kanaatinde bir değişiklik varsa bu Yönetmeliğin 24ncü maddesi esaslarına göre bir sicil belgesi düzenler ve sicil belgesine, kanaatlerindeki değişikliğe neden olan hususları gerekçeleri ile beraber yazarak, sicil belgesini bir üst sicil üstüne gönderir. Bir üst sicil üstü de, bu Yönetmeliğin 24ncü maddesi esaslarına göre kendi hanesini doldurur ve üçüncü sicil üstüne gönderir.
Üçüncü sicil üstü, birinci veya ikinci sicil üstleri tarafından tanzim edilen ayrılış sicil belgesindeki kendi hanesine mutlaka nitelikleri işaretler ve kanaatlerini yazar. Bu şekilde tanzim edilen sicil belgeleri, en az tugay ve eşidi birlik ve kurumlar tarafından toplanarak, kuvvet komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlığına gönderilir.
(3) Haklarında ayrılış sicil belgesi tanzim edilen subayların o yıl ki sicil notu, o yıl için tanzim edilen sicil belgesindeki not ortalaması ile ayrılış sicil belgesindeki not ortalamasının toplamının ortalamasından elde edilen nottur. Ayrılış sicilinin ikinci sicil üstünden başlanarak verilmesi hâlinde, ayrılış sicil belgesindeki not ortalamasının hesaplanmasında, birinci sicil üstünün o yıl için daha önce düzenlediği sicil belgesindeki not esas alınır.
.......... hükümlerine amir bulunmaktadır.
Belirtilen mevzuat uyarınca 01.07.2003 tarihinde 1nci sicil üstünce düzenlenen kanaat değişikliği sicil işleminin; 2 ve 3 ncü sicil üstlerince de sicil düzenlenmesinin zaruri olmasına karşın bu işlemin yapılmayarak sicil belgesinin J.Gn. K.lığına gönderilmemesi neticesinde tekemmül etmemiş işlem olması nedeniyle iptale konu olamayacağı düşünülebilirse de, sicil defterine yazılı olan olumsuz kanaatin J.Gn. K.lığına gönderilmediğini daha sonraki sicil üstlerinin bilemeyeceği ve menfi kanaat sonucunu doğuracak şekilde kıstas işaretlemesi de içeren bu sicil işleminden olumsuz yönde etkilenebileceğinden dolayı iptal davasına konu olabileceği değerlendirilerek, Subay Sicil Yönetmeliğinin 26, 95 ve 103 maddelerinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenmediğinden tekemmül etmemiş sicil işleminin hükümsüz olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1- 1nci sicil üstünce 01.07.2003 tarihinde düzenlenen ve tekemmül etmemiş sicil işleminin hükümsüzlüğünden İPTALİNE,
2- 02.05.2003 tarihli 1nci sicil üstü ile 26.03.2003 tarihli 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptali istemlerinin REDDİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy