Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1. Daire 2003/850 Esas 2004/241 Karar

(926 S. K. m. 118, 119)

Davacı, AYİM’nde 27 Mayıs 2003 tarihinde kayda geçen dava ile 17 Eylül 2003 ve 8 Ekim 2003 tarihli cevaba cevap dilekçelerinde özetle; mesleki görev safahatı içinde uygun kadro görev yerlerinde görev yapar raporu olmasına rağmen idarece Muharip birliklerde görevlendirildiğini, 2001-2003 yılları arasında atama isteğinde bulunmadığı halde, iki kez hukuka aykırı olarak tesis edilen atama işlemlerinin AYİM tarafından iptal edilmiş olmasına rağmen 3 yılda 6 kez ve garnizon hizmet süresi dolmadan atandığını, eski görev yeri olan Foça Dz.Üs K.lığının kadro organizesi sonucunda diğer astsubayların intibak atamalarının yapıldığını, deniz istihkam kadrosunun 1’den 2’ye yükseltilmesine rağmen kendisinin garnizon dışına atandırıldığını, Ik.Kd.Bçvs.T.S.’nin, Mart 2003 ayında Marmaris’ten Mersin’e, Mayıs 2003’de ise Marmaris Garnizonu’na atanmasının idarenin objektif davranmadığının bir örneği olduğunu, dava dilekçesine ekli 23 Mayıs 2003 tarihli sicil amirleri mütalaasındaki amir kanaatlerinin AYİM’nce değerlendirilmesi gerektiğini, OYAK kredisiyle Foça’da ev aldığını, bakımlarını üstlendiği annesinin ve kayınvalidesinin rahatsızlıkları nedeniyle yanında kaldığı, 1989-1991 yılları arasında kurs görmediği halde Ankara Inş.Eml.Bşk.lığında taşınmaz mal saymanı olarak görev yaptığını, diğer yandan FOÇA Garnizonu’nda Dz.Is.Kd.Bsçvş. kadrosu olmadığı gerekçesi ile atamaya tabi tutulduğu ileri sürülmüş ise de; 2000 yılında FOÇA Garnizonu’na atanan ve intibak ataması ile halen burada görevine devam eden Dz.Is.Kd.Bsçvs.S.P’nin bulunduğunu, kendisi hakkında tesis edilen atama işleminin idari bir ceza olduğunu belirterek işlemin iptalini, öncelikle de yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacının yürütmenin durdurulması talebi, AYİM 1nci Dairesi’nin 10 Haziran 2003 gün ve Gensek No:2003/1075-Esas No:2003/850 sayılı Kararı ile savunmadan sonra gözden geçirilmek üzere kabul edilmiş; davalı idarenin itirazı üzerine AYİM Nöbetçi Dairesi’nin 29 Ağustos 2003 gün ve Gensek No:2003/1075-Esas No:2003/155 sayılı Kararı ile istem Kabul edilerek yürütmenin durdurulması Kararı kaldırılmış, ancak davacının yeni deliller ileri sürerek yenilediği yürütmenin durdurulması talebi tekrar AYİM 1nci Dairesi’nin 30 Eylül 2003 gün ve Gensek No:2003/1075-Esas No:2003/850 sayılı Kararı ile kabul edilmiştir.

Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 1980 nasipli astsubayın 1996 yılına kadar FOÇA Deniz birliklerinde görev yaptıktan sonra sırasıyla 1996 - 1998 yılları arasında İZMİR Bak.Onr.ve Is K.lığı, 1998-2000 tarihleri arasında İSTANBUL Boğaz K.lığı ile Heliped K.lığı, ve 2000-2001 yıllarında FOÇA Dz.Üs K.lığı teşkil ve kadrolarında çalıştığı, Dz.K.K.lığının 12 Temmuz 2001 gün ve PER.:4031-313-01 sayılı emriyle AKSAZ Bkm.Onr.ve Is.K.lığı emrine atandığı, işlemin iptali için AYİM.de açtığı iptal davasında AYİM 1nci Dairesinin 02 Ekim 2001 gün ve Gensek No:2001/1440-E.1440-987 sayılı ilamı ile yürütmenin durdurulmasına Karar verildiği, MSB.lığının karar düzeltme talebinin aynı Dairenin 13 Kasım 2001 gün ve Gensek No:2001-E.987 sayılı Kararı ile reddedildiği, davacının yürütmenin durdurulması Kararının uygulanarak tekrar FOÇA Dz.Üs.K.Kh.Des.Kt.K.Hiz.Bl.K.Bk.Onr.ve Isl.A.Bk.Onr.Su Dp./Kuyusu işlt. Ekibi görevine atamasının yapıldığı, ancak aynı kadroya daha önce atanan astsubayın başka bir göreve atamasının yapılmadığı gibi davacının Dz.K.K.lığının 01 Şubat 2002 gün ve PER:4031-55-02/Astsb.Atgm.Kd.S. sayılı emri ile Yolluca/Uzunada Bak.Onr.ve Is.K.lığı İZMİR Alr.Isk.Tes.Bak.Onr.Astsb.lığına atandığı, kendisine 05 Şubat 2002 tarihinde tebliğinden sonra davacının 07 Şubat 2002 tarihinde yürütmenin durdurulması talebiyle işlemin iptali için dava açtığı, AYİM 1nci Dairesinin 27 Şubat 2002 gün ve Gensek No:2002/212-Esas No.:2002/321 sayılı ilamı ile yürütmenin durdurulmasına Karar verildiği, MSB.lığının karar düzeltme talebinin aynı Dairenin 09 Nisan 2002 gün ve Gensek No:2002/212-Esas No.:2002/321 sayılı Kararı ile reddedildiği, davacının yürütmenin durdurulması kararının uygulanarak tekrar FOÇA Dz.Üs.K.Kh.Des.Kt.K.Hiz.Bl.K.Bk.Onr.ve Isl.A.Bk.Onr.Su Dp./Kuyusu işlt. Ekibi görevine atamasının yapıldığı, davacının AKSAZ Bkm.Onr.ve Is.K.lığına ve Yolluca/Uzunada Bak.Onr.ve Is.K.lığı İZMİR Alr.Isk.Tes.Bak.Onr.Astsb.lığına atanması işlemlerinin iptali için açtığı davalarda AYİM 1nci Dairesinin 09 Nisan 2002 gün ve E.2001/987-2002/574 ile AYİM 1nci Dairesinin 4 Haziran 2002 gün ve E.2002/321-2002/905 sayılı ilamları ile işlemlerin iptaline Karar verildiği, son olarak bu kez de davacının İzmir / Mithatpaşa MSB Müsteşar Ted.ve Inş. Yrdl.Ins. Eml. ve NATO Enf.D. Bsk. İzmir Ins. Eml. Bsk. Eml. Su Dz. Is.Astsb. (Taşınmaz Mal Saymanı) olarak Dz.K.K.lığının 20 Mayıs 2003 gün ve PER.: 4031- 200- 03/ Astsb.Atm. ve Kd. S.sayılı Atama Emri ile atandığı, davacının 3ncü kez işlemin iptali için AYİM’nde süresinde iş bu davayı ikame ettiği görülmektedir.

Bilindiği üzere, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 118nci maddesi, Subayların ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile yapılır;

a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,

b) Sağlık durumu,

c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,

d) İstekli bulunduğu yerler. hükmünü içermekte, 119ncu maddesinde de, Yukarıdaki maddede yazılı esaslar dahilinde bölge ve garnizonların tespiti; bölgelerin ve garnizonların değişen şartlara göre yeniden tespiti, buralarda kalma süreleri, atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususlar Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca hazırlanacak yönetmelik ile tespit edilir. hükmüne yer verilmektedir. Kanunun belirtilen bu amir hükmüne istinaden çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 1nci maddesi, Subay ve astsubayların meslek hayatları boyunca değişik bölge ve garnizonlara atanmalarında Silahlı Kuvvetler hizmet ihtiyacı esas alınmak suretiyle vazife görecek şekilde atanma ve yer değiştirme işlemine tabi tutulurlar., 3ncü maddesi, Subay ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri hizmetin aksatılmadan yürütülmesine bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal, iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilen bölge ve garnizonlara, aşağıdaki esaslar dahilinde sıra ile yapılır:

a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,

b) Kıt’a hizmeti zorunluluğu,

c) Terfi durumu,

d) Sınıf ve ihtisasları,

e) Kendisinin, eşinin ve çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumları,

f) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,

g) Atanma istek kartlarında belirttikleri yerler., 12nci maddesinin nci fıkra (g) bendi, İdari, asayiş ve sair zaruri sebepler, 13ncü maddesi, İdari sebeplerle bulunduğu garnizondaki vazifesinden alınmasına zaruret görülenler, aynı derecede diğer bir garnizona verilir, imkan bulunmadığı takdirde evvelki safahatı nazari itibara alınarak başka dereceli bir garnizona atandırılırlar. ve 24ncü maddesi ise, Genel atanma ve yer değiştirmeler her yılın Mayıs ve Ekim (dahil) ayları arasında yapılır. Bu atamalar Kuvvetler ve Jandarma Genel Komutanlığınca önceden yayınlanabilir.

Ayrıca aşağıdaki bentlerde belirtilen durumların varlığı halinde genel atama ve yer değiştirme süresi ile bağlı kalınmaksızın her zaman atama yapılabilir.

a) Bulunduğu yerde hastalanarak o yerde görev yapamayacağı tam kuruluşlu hastane sağlık raporu ile belgelenme,

b) Terfi,

c) İstifa,

d) Emeklilik,

e) Sicil (Sicil notu, sicil tam notunun %60’indan aşağı düşen subay ve astsubaylar, öncelikle bulundukları garnizon dahilinde, bunun mümkün olmaması halinde bulundukları garnizon hizmet süresine bakılmaksızın diğer garnizonlara, sicil üstleri değişecek şekilde atandırılabilirler.)

f) Sıralı sicil üstlerince görevde verimli olunamadığının saptanması,

g) Sınıf değişikliği,

h) Gördüğü kurs veya öğrenimle ilgili olan boş kadrolara atanma,

i) Gördüğü kurs veya öğrenimi bitirme nedeniyle atanma,

i) Eş ve çocuklarının ölümü,

j) Görev ihtiyaçları,

k) Kilit ve diğer kadroların zorunlu boşalması,

l) Konum kuruluş ve kadro değişiklikleri,

m) Diğer idari ve zaruri sebepler.

Genel atanmalarda 2nci bölgeye gidecek personel için hazırlık tebligatı en geç Mart ayı sonuna kadar yapılır. hükümlerini içermektedir.

Aynı Yönetmeliğin Deniz Kuvvetlerine Ait Özel Hükümler başlıklı 2nci bölüm 60ncı maddesinde de; Atanma ve yer değiştirmeler, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi, kadro yerleri ve personelin ihtisası ile hizmet safahatı esas olmak üzere bölge ve garnizonlar arasında sıra ile yapılır. Birinci bölge garnizon hizmetleri, meslek ve sıhhi mecburiyetler olmadıkça her şahsın değişik merkez ve garnizon yerlerinde görev alması göz önünde tutularak planlanır hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin b/2 bendinde de hizmetin karakteri vs. zaruri sebeplerle personelin belirtilen garnizonlarda kalma sürelerinin uzatılması veya kısaltılması nın mümkün olacağı belirtilmektedir.

926 sayılı Kanunun 118/c, TSK’de Görevli Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkında Yönetmeliğin 3/f, 12/g, 13 ve 24/l,m maddeleri konum kuruluş ve kadro değişiklikleri ile idari, asayiş ve sair zaruri sebeplerin varlığı halinde, ilgili subay ya da astsubayın aynı garnizon içinde görev yerinin değiştirilebileceğini, keza garnizon hizmet süresi dolmasa dahi bir başka garnizona atanabileceğini öngörmektedir. Kuskusuz, söz konusu mevzuat hükümlerinde belirtilen kadro değişikliği durumunda yer değişikliğinde idari, asayiş ve zaruri sebeplerin mevcut olup olmadığı, idarece bu konuda kullanılan takdir yetkisinin hukuka uyarlı düşüp düşmediği idari yargı organınca denetime tabi tutulacaktır. Belirtilen atama nedenleri gerçekleşmiş, bu konudaki takdir yetkisi hizmet gerekleri ve kamu yararı dışında bir nedenle kullanılmamışsa; tesis edilen atama işlemi hukuka uygun düşecek, aksi halde hukuki sakatlıkla malul hale gelecektir.

Dava dosyalarında mevcut bilgi ve belgeler incelendiğinde davacının ilk iki atamasında idari zaruretin varlığı konusunda şüphe ortaya çıkmış ve atanması işlemlerinin iptali için açtığı davalarda AYİM 1nci Dairesinin 09 Nisan 2002 gün ve E.2001/987-2002/574 ile AYİM 1nci Dairesinin 4 Haziran 2002 gün ve E.2002/321-2002/905 sayılı ilamları ile işlemlerin iptaline Karar verilmiştir.

Bu kez de davacının görev yaptığı FOÇA Deniz Üs Komutanlığı ve bağlısı birlikler 31 Mart 2003 tarihinde kadro reorganizesine tabi tutulduğu, bu yapılanma nedeniyle deniz istihkam astsubay kadrosunun görev ihtiyaçları paralelinde 1’den 2’ye yükseltildiği, ancak her iki görev kadro rütbesinin başçavuş olduğu, Dz.K.K.’nda 64 kıdemli başçavuş kadrosuna karşılık 6 personel bulunduğu, kadro ihtiyacı karşısında davacının zorunlu olarak atamaya tabi tutularak İzmir / Mithatpaşa MSB Müsteşar Ted.ve Ins. Yrdl.Ins. Eml. ve NATO Enf.D. Bsk. İzmir Ins. Eml. Bsk. Eml. Su Dz. Is.Astsb. (Taşınmaz Mal Saymanı) olarak Dz.K.K.lığının 20 Mayıs 2003 gün ve PER.: 4031- 200- 03/ Astsb.Atm. ve Kd. S.sayılı Atama Emri ile atandığı belirtilmiştir.

Ancak; davacı cevap dilekçelerinde, bazı kıdemli başçavuşların başçavuş kadrolarına intibak ataması yapılarak istihdamına devam edildiğini, bu işlemin sadece kendisine ceza amacıyla uygulandığını belirtmesi üzerine Kurulumuzca 30 Eylül 2003 tarihli Ara Karar ile 1. Davacının 2000 yılında atama gördüğü TMK fotokopinin, 2. 31 Mart 2003 yılında yeniden düzenlenen FOÇA Deniz Üs Komutanlığı ve Bağlısı Birlikler TMK fotokopisinin, 3. Davacının atama gördüğü 2000 yılı ile kadro ve reorganizasyonunun yapıldığı 2003 yılına ait karşılaştırmalı Is.Kd.Bsçvs. TMK dökümünün, 4. Halen savunmada belirtilen ve mevcut olduğu bildirilen 6 Is. Kd. Bsçvş. isim listesi ile görev yerlerinin gönderilmesi davalı MSB’lığından istenmiştir. Ara Kararımız üzerine gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; davacının Kd. Bsvçş olduğu 2000 yılında atandığı kadro görev yerinin bşçvş olduğu, yeni düzenlemede bu kadroda bir değişiklik yapılmadığı, 11 Ocak 2000 tarihli TMK’da 52 olan Kd. Bsvçs., 30 olan Bsçvs. Kadrolarının 27 Ekim 2003 tarihli TMK’da sırasıyla 64 ve 32 olduğu, esasen mevcut personel sayısı az olduğu ileri sürülen Kd. Bsvçs. Kadrolarında bir indirim yapılmadığı, diğer bir deyişle Dz.Is kadroları azalmadığı, aksine kadro miktarında artma olduğu, keza; yine davalı idarece gönderilen 6 Dz.Is. Kd.Bsçvs. isim listesinden Dz.Is. Kd.Bsçvs. S. P.’nin 1984- 1992, 1993-1997 yılları arasında FOÇA Garnizonunda görev yaptıktan sonra 2000 yılında tekrar bu Garnizona atandığı, FOÇA Garnizonu’nda Dz.Is.Kd.Bsçvs. kadro görev yeri olmadığı iddia edilmesine rağmen, davacıya emsal olan bu personelin halen FOÇA’da göreve devam ettiği dikkate alındığında, davacının bu atamasının da ceza mahiyetinde olduğu ve daha önceki iptal kararlarının tamamen tatbikini bertaraf edici nitelikte bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar davalı idare; davacının 23 yıllık meslek safahatının 17 yılını FOÇA Garnizonu’nda geçirdiğini iddia etmiş ise de; davacıyı 14 yıl kaldığı FOÇA’ya 2000 yılında atamakla artik davalı idarece kendiliğinden davacıya yer teminatı kazandırıldığından bu savunmalara itibar edilememiştir.

Açıklanan nedenlerle; sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı bulunan atama İŞLEMİNİN İPTALİNE. (¤¤)


Full & Egal Universal Law Academy