(3269 S. K. m. 10, 12, 16) (2709 S. K. m. 129) (1602 S. K. m. 21) (1632 S. K. m. 170)
Davacı vekili 15.4.2003 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Tabur Komutanı hakkında J.Gn.K.lığına şikayet dilekçesi verdiğini aynı olay sebebiyle müvekkilinin eşinin de şikayet dilekçesi ile Komutanlığa başvurduğunu ve daha önce hiç ceza almayan müvekkiline 16.5.2002 tarihinden itibaren disiplin cezası verilmeye başlandığını 1 aylık bir sürede beş defa toplam 34 gün disiplin cezası verilerek sözleşmenin feshi için gerekçe hazırlandığını ve bilahare bir yıl içinde 30 gün ve daha fazla hürriyet bağlayıcı ceza aldığı, ayrıca aşırı borçlanmaya düşkün olduğu gerekçesi ile sözleşmesinin feshedildigini, fesih işleminin hukuka aykırı olduğunu, 3,5 yıl başarı ile görev yapan, olumlu siciller ve takdirler alan müvekkiline kısa sürede 34 gün disiplin cezası verilmek suretiyle idarenin kötü niyetle hareket ettiğini, aşırı borçlanma iddiasının ise asılsız olduğunu, müvekkilinin sadece kredi kartı borcunu birkaç defa geç ödediğini belirterek sözleşmesinin feshi işleminin iptali istemiyle bu davayı açtığı görülmektedir.
Dava ve şahsi dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının 16.6.1999 tarihinde Uzman Onbaşı rütbesi ile Türk Silahlı Kuvvetlerine nasbedildigi Bingöl Jandarma Komando Özel Harekat Tabur K.lığında görev yaparken 2001 yılı Temmuz ayında Çanakkale 2/116 nci Jandarma Er Eğitim Tabur 6 nci Bölük K.lığına atamasının yapıldığı ve Tabur Komutanının 5.6.2002 günü kendisine hakaret ettiğini ileri sürerek Jandarma Genel K.lığına şikayet dilekçesi gönderdiği, davacının eşinin de aynı sebeple Jandarma Genel K.lığına şikayet dilekçesi gönderdiği, davacının 116 nci J.Er Eğt. Alay K. lığı emrinde görevli iken 04.02.2001 tarihinde sabah içtimasına katılmadığı sebebiyle 3 gün göz hapsi cezası, 17.05.2002 tarihinde sabah içtimasına katılmadığı sebebiyle 3 gün göz hapsi cezası, 11.11.2002 tarihinde eğitime hazırlıksız çıkması sebebiyle 7 gün oda hapsi cezası, 22.11.2002 tarihinde usulsüz sirayette bulunması sebebiyle 14 gün oda hapsi cezası, 25.11.2002 tarihinde sabah içtimasına geç gelmesi sebebiyle 3 gün oda hapsi cezası, 7.1.2003 tarihinde acemi erlerin eğitimine hazırlıksız çıkması sebebiyle 7 gün oda hapsi cezası ile cezalandırıldığı, 4.10.2001 ile 10.06.2002 tarihleri arası 7 ayrı kez icra takibine uğraması sebebiyle değişik tarihlerde düzenlenen 5 ayrı yazı uyarıldığı ve ayrıca 21.10.2002 tarihinde ise gizli tebligat ile uyarıldığı, meslek yaşam süresince 3 kez takdir yazısı aldığı ve 4.2.2003 tarihinde Tugay Komutanınca onaylanan sözleşme feshi işlemi ile davacının bir yıl içinde toplam otuz günden fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası ile cezalandırıldığı ve aşırı derecede borçlanmaya düşkün olduğu gerekçesi ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16/4 maddesi ile Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13/3 maddesi ve J.Gn.K.lığı Uzman Erbaş Yönergesinin 16 nci maddesi b fıkrası 5 nci bendi gereğince sözleşmesinin feshedildiği ve bu işlemin davacıya 15.2.2003 tarihinde tebliği üzerine davacının vekili vasıtasıyla süresinde bu davayı açtığı görülmektedir.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 12 nci maddesi; Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk iki aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlarla kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.
Görevde başarısız olma, göreve intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir hükmünü amir bulunmaktadır.
Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13 ncü maddesinde; Sözleşmenin imzalanmasından sonra, ilk iki aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlar ile kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.
Ayrıca;
Almış oldukları sicile göre kademe terfi yapamayanların,
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 10 ncu maddesinde belirtildiği şekilde sağlık nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanların,
3) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa veya zamanaşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş veya ertelenmiş ve adli sicilden çıkarılmış olsa dahi, bir cürümden hükümlü bulunanlar ile soruşturma altında olanlar veya yargılananların, (18.3.2003 tarihli AYİM 1.Daire kararı ile soruşturma altında olanlar veya yargılananlar ilavesi iptal edilmiştir.)
4) Disiplin mahkemeleri ve disiplin amirlerinden bir yıl içinde toplam 30 gün ve daha fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası alanların,
5) Atandıkları kadro görevleri ile ilgili olarak kurs ve eğitime gönderilenlerden kurs ve eğitimden başarısız olanların,
6) Yabancı uyruklu kişilerle evlenenlerden; bu evlilikleri, Yabancı Uyruklu Kişilerle Evlenen Subay ve Astsubaylar Hakkında Yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülmeyenleri,
7) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin ve Türk vatandaşlığından çıkartılanların, Bağımsız tugay, tümen (deniz ve havada eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; ordu, kolordu (deniz ve havada eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirleri için kurmay başkanlarınca; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Gel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir. Sözleşmenin feshedildiği, ilgili Kuvvet Komutanlığına veya Jandarma Genel Komutanlığına yahut Sahil Güvenlik Komutanlığına ve ilgili amirine bir yazı ile bildirir. Kendisine tebliği müteakip, yapılacak devir-teslim ve diğer işlemlerin sonunda ilişik kesme ile fesih tamamlanır.
Uzman erbaş olarak göreve başlayanlardan, daha sonra bu Yönetmelikte belirtilen şartlara sahip olmadığı anlaşılanlar hakkında da fesih işlemi yapılır hükmünü taşımaktadır.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16 nci maddesinin 4 ncü fıkrası sağlık nedenleri hariç disiplinsizlik ve ahlaki nedenlerle sonradan Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun görülmeyenlerin sözleşmeleri feshedilir... hükmünü içermektedir.
Davacının sözleşmesinin feshi işlemi iki ayrı hukuki sebebe dayandırılmıştır. Bunlardan ilki davacının bir yıl içinde toplam otuz gün ve daha fazla hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası almasıdır. Diğer sebep ise Uzman Erbaş Kanunun 16/4 maddesinde belirtilen disiplinsizlik ve ahlaki nedenler kapsamında değerlendirilen aşırı derecede borçlanmaya düşkün olmasıdır.
Anayasanın 129/4 ve 1602 sayılı AYİM Kanunun 21/3 ncü maddesine göre disiplin suç ve tecavüzlerinden ötürü disiplin amirlerince verilen cezaların yargı denetimi dışında olduğu belirtilmişse de; bu durum disiplin cezalarına dayanılarak tesis edilen idari işlemlerin yargısal denetimi sırasında bu disiplin cezalarının yokluk ile sakat olup olmadıkları ile sınırlı olmak üzere yargısal denetime tabi tutulmasına engel değildir. Bu yönü ile davacının sözleşmesinin feshi işlemine dayanak teşkil eden disiplin cezaları incelendiğinde, davacıya verilen 22.11.2002 tarihli 14 gün oda hapsi cezası dışında tüm disiplin cezalarında yazılı savunmasının mevcut olduğu, 22.11.2002 tarihli ve Alay Komutanınca verilen 14 gün oda hapsi ceza yazısında ise savunma özeti yazıldığı ve buradan da davacının savunmasının alındığı sonucuna varıldığı, ayrıca davacı ve vekilince de disiplin cezalarında yazılı savunma alınmadığına ilişkin bir iddia ortaya atılmadığı, davacı vekilince 22.11.2002 tarihli disiplin cezasının davacının en yakın disiplin amiri olmayan Alay Komutanınca verildiği ve bunun yasaya aykırı olduğunu belirtmişse de davacının usulsüz şikayet dilekçesi ile Jandarma Genel Komutanlığına doğrudan müracaatı Alay Komutanının resmi vakar ve makamına karşı yapılmış bir fiil olduğundan davacıya Alay Komutanınca doğrudan disiplin cezası verilmesinin As. CK. 170 nci maddesine aykırılık teşkil etmediği, böylelikle davacıya verilen tüm disiplin cezalarının yasaya uygun şekilde verildiği ve bu cezaların yok hükmünde sayılmasını gerektirecek bir hukuka aykırılığın bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davacı vekili, davacıya verilen cezaların Tabur Komutanının şikayet etmesinin bir neticesi olduğunu, daha önce hiçbir ceza almadığını ve bu cezaların davacının sözleşme feshine gerekçe olması amacıyla verildiğini ileri sürmektedir.
Davacının, Tabur Komutanını Jandarma Genel Komutanlığına kendisine hakaret ettiği gerekçesi ile şikayet ettiği ve bu nedenle idari tahkikat başlatıldığı maddi bir olgudur. Davacıya verilen disiplin cezalarının gerekçeleri ve davacının yaptığı savunmalar incelendiğinde; 11.11.2002 ile 7.1.2003 tarihli disiplin cezalarının Tabur Komutanınca ve eğitime hazırlıksız çıkması nedeni ile verildiği davacının yazılı savunmasında suçlamaları kabul ettiği, 22.11.2002 tarihli 14 gün oda hapsi cezasının usulsüz şikayette bulunması nedeniyle verildiği, diğer cezaların ise sabah içtimasina geç katılmak veya mazeretsiz katılmamak sebebiyle verildiği ve böylelikle davacıya verilen cezaların önyargılı olarak ve davacının sözleşmesini feshine uydurma gerekçeler hazırlamak amacı ile verildiğinin söylenemeyeceği, zira disiplin cezalarına esas olan davacının disipline aykırı fiillerinin vuku bulduğu hususunda şüphe bulunmadığı ve davacının bu disiplin tecavüzü oluşturan eylemlerine karşılık disiplin amirlerince usul ve yasaya uygun verilen cezaların hafif ya da ağır şekilde takdir edilmesinin yargı denetimi dışında olduğu değerlendirilmiştir.
4.2.2003 tarihli sözleşme feshi onay belgesinde, davacının sözleşme feshinin diğer sebebi olarak aşırı borçlanma gösterilmektedir. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16 ncı maddesinin 4 ncü fıkrasında disiplinsizlik ve ahlaki sebepler ile Uzman Erbaş Sözleşmesinin feshedilebileceği hüküm altına alınmış iken bu sebeplerin nelerden oluştuğu Uzman Erbaş Kanununda ve Uzman Erbaş Yönetmeliğinde gösterilmemiştir. Subay ve Astsubay Sicil Yönetmeliğinde disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ayırma sebepleri arasında sayılan aşırı derecede borçlanmaya düşkün olma halinin uzman erbaşlar için de kıyasen uygulanabileceği değerlendirilmektedir. Buna göre davacının yapılan ikazlara rağmen yüksek miktarda (Yapı Kredi Bankası A.Ş. ye 9.990.000.000 TL., ...... isimli şahıs 5.235.690.000 TL. gibi) borçlanmaya devam etmesi ve bu borçları sebebiyle yedi ayrı icra takibi neticesinde maaşında kesinti yapılması, davacının harcamalarını ve sosyal yaşamını gelir düzeyine göre ayarlayamamasından dolayı yaptığı aşırı borçlanma neticesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarinin zedeleyen bir durum yarattığı ve bunun da davacının aşırı borçlanmaya düşkün olması nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceği karşısında sözleşmesinin feshi için yeterli ve hukuki bir sebep oluşturduğu değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy