(926 S. K. m. 118, 119)
Davacı vekili 11.6.2003 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile cevaba cevap dilekçesinde; 1989 yılında GATA Tıp Fakültesinden mezun olan davacının bir yıllık stajyer tabiplik dönemini GATAda tamamladıktan sonra kendi isteği ile K.K.K.lığı Lojistik K.lığı emrine atandığını, 1992 yılında TUS sınavını kazanarak GATA Üroloji Anabilim dalında uzmanlık eğitimine başlayıp 1986 yılında 2 ay süre ile J.Gn.K.lığı Van Askeri Hastanesinde görevlendirildiğini, Ekim 1996da uzmanlık eğitimini tamamlayıp Ankara 600 Yataklı Mevki Hastanesi Üroloji Uzmanlığı görevine atandığını ancak 2003 yılı genel atamalarında Diyarbakır Askeri Hastanesine atandığını ancak bu atama işleminin hukuka aykırı olduğunun zira davacının Ankara Garnizonunda 8 yıllık hizmet süresini doldurmadığını, eşinin sağlık ve iş durumunun dikkate alınmadığını, davacıdan önce şarka gitmesi gereken ihtisasını tamamlayan 3 uzmanlık öğrencisi varken 2 ay süreyle OHAL Bölgesinde çalışmış davacının bu hizmeti dikkate alınmadan 2nci Bölge hizmetine atandığını ifade ederek Ankara Garnizonundan Diyarbakır Garnizonuna atanma işleminin iptali istemiyle bu davayı açtığı görülmektedir.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulması yönündeki talebi Dairemizin 24.6.2003 tarih ve 2003/936 Esas Nolu kararı ile kabul edilerek idarenin savunması alındıktan sonra gözden geçirilmek üzere yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş idarenin savunması geldikten sonra yapılan inceleme neticesi Nöbetçi Dairenin 29.8.2003 tarih ve 2003/199 Esas Nolu kararı ile yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bilindiği üzere, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 118 nci maddesi, Subayların ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları gözönüne alınarak tesbit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile yapılır;
a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b) Sağlık durumu,
c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
d) İstekli bulunduğu yerler. hükmünü içermekte, 119 ncu maddesinde de, Yukarıdaki maddede yazılı esaslar dahilinde bölge ve garnizonların tesbiti; bölgelerin ve garnizonların değişen şartlara göre yeniden tesbiti, buralarda kalma süreleri, atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususlar Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca hazırlanacak yönetmelik ile tesbit edilir. hükmüne yer verilmektedir. Kanunun belirtilen bu amir hükmüne istinaden çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 1 nci maddesi, Subay ve astsubayların meslek hayatları boyunca değişik bölge ve garnizonlara atanmalarında Silahlı Kuvvetler hizmet ihtiyacı esas alınmak suretiyle vazife görecek şekilde atanma ve yer değiştirme işlemine tabi tutulurlar., 3 ncü maddesi, Subay astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri hizmetin aksatılmadan yürütülmesine bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal, iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla bunlara benzer yer ve bölge şartları gözönüne alınarak tesbit edilen bölge ve garnizonlara, aşağıdaki esaslar dahilinde sıra ile yapılır:
a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b) Kıta hizmeti zorunluluğu,
c) Terfi durumu,
d) Sınıf ve ihtisasları,
e) Kendisinin, eşinin ve çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumları,
f) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,
g) Atanma istek kartlarında belirttikleri yerler. hükmünü amirdir.
Keza Yönetmeliğin 5 nci maddesi; Personelin bir garnizondaki hizmet süresini bitirmeden atanma durumuna düşmemesi ve asgari derecede yer değiştirmesi için, atanmaların birkaç yıl sonraki durumu hesap edilerek yapılır. Subayların (Tğm.Ütğm.Yzb) Astsubayların (Çvs. Kd.Çvs. Üçvs, Kd.Üçvs) rütbesinde (A) Garnizonlarında yaptıkları hizmetler ayrı, diğer rütbelerde yaptıkları hizmetler ayrı olmak üzere hesaplanır ve bu süreler birbirine ilave edilmezler hükmü, Yönetmeliğin 16 ncı maddesi 2 nci fıkrasında; Eşleri devlet kuruluşlarında görevli subay ve astsubayların atanmalarında, eşlerinin memuriyet görevi göz önünde tutulur. Talep ettikleri garnizonlara atanmaları; muvazene, kadro ve ihtiyaç durumu ile bölge hizmet sırası dikkate alınarak öncelikle yapılabilir. hükmü yer almaktadır.
Yönetmeliğin 34 ncü maddesi ise; yurtdışında veya yurtiçinde bir veya birden fazla öğrenim, kurs, staj veya geçici görev için gönderilenlerin, buralarda geçirdikleri sürenin yüz yirmi günü bağlı bulundukları garnizon hizmetinden sayılır. Bu müddetin fazlası yurt dışında ise yirmi dokuzuncu maddedeki bölge ve garnizon, yurt içinde ise geçici olarak bulunulan garnizon hizmetinden sayılır.
Geçici olarak ikinci bölgede kıta ile her defasında devamlı şekilde otuz günden fazla bulunan personelin, burada kalış süreleri o bölge ve garnizon hizmetinden sayılır.
(Ek Fıkra: 14.4.1990 tarih ve 20492 sayılı R.G.) Ancak her defasında 15 gün ve daha fazla süreyle İç Güvenlik Harekat Bölgesinde (Olağanüstü Hal Bölgesinde) bulunan personelin de burada geçen süreleri toplamı o bölge garnizon hizmetinden sayılır. hükmünü içermekte yine, yönetmeliğin 39 ncu maddesi; Subay ve Astsubaylardan, bölge veya garnizon değiştirme sırası gelenlerin atanmalarının hangi hallerde ertelenebileceği belirtilmekte, 46 ncı madde Garnizon hizmet sürelerini, 47 nci madde ise 2 nci bölgeye ve atanacaklar için göz önüne alınacak hususları düzenlemiş durumdadır.
Belirtilen bu mevzuat hükümleri çerçevesinde dava konusu atama işleminin değerlendirilmesinde; dava dosyasında bulunan ve davalı idarenin gönderdiği belgelerin incelenmesi neticesinde; Davacının 1989 yılında GATA Tıp Fakültesinden mezun olduktan sonra 1 yıl süre ile aynı yerde stajyerlik yaptığı ve derece ile mezun olması nedeni ile 1990 yılında kendi isteği ile Ankara K.K.Loj.K.lığı Sag.Vet.S.Md. Vekilliğine atandığı burada 2 yıl görev yaptıktan sonra TUS imtihanları sonucu 1992-1996 yılları arası Ankara GATA K.lığı Üroloji ABD. Başkanlığı bünyesinde uzman öğrencilik eğitimini tamamladığı ve bu sırada 2 ay süre ile Van Askeri Hastanesinde görevlendirildiği 1996 yılı Ekim ayı ataması ile de Ankara K.K.K.lığı 600 Yt.Mvk.As.Hst. Üroloji Servisine Üroloji Uzmanı olarak atandığı, 2003 yılı genel atamalarından önce kendisine 2 nci bölge hizmet sırası gelmesi nedeniyle Kati hazırlık tebligatı yapıldığı ve 2003 yılı genel atamalarında da Diyarbakır 600 Yt.As.Hst. Üroloji Servisi Üroloji Uzmanlığına atandığı görülmektedir.
Yukarıda belirtilen görev yerleri safahatında görüleceği üzere davacı 1989 yılında GATA Tıp Fakültesinden mezun olduktan sonra tüm görevlerini 14 yıl süre ile Ankara garnizonunda tamamlamıştır ve Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 46 ncı maddesinde belirlenen 1 nci derece (Ankara) garnizonunda 8 yıllık süresini tamamladıktan sonra yine bu yönetmeliğin 47 nci maddesi (a) fıkrasında belirlenen kıstaslara göre zamanında 2 nci bölge kati hazırlık tebligatı da yapılarak Diyarbakıra atanmıştır. Bu yönüyle davacının tabi tutulduğu söz konusu atama işleminde ilgili yasal düzenlemelere ve hukuka aykırı bir husus bulunmamaktadır.
Davacı vekili bir yerde Tıpta Uzmanlık eğitiminde geçen sürenin garnizon hizmet süresi hesabında dikkate alınmayacağını ifade etmiş ise de, yönetmeliğin yukarıda ifade edilen 34 ncü maddesi karşısında bu iddiaya da itibar etme imkanı olmamıştır. Davacı vekili davacının 30.8.2003 tarihinde Binbaşılığa terfi ettiğini ve bu nedenle Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 5 nci maddesine göre binbaşılığa kadar olan hizmetleri dikkate alınmaması gerekeceğinden Ankara Garnizonunda 8 yıllık hizmet süresinin 30.8.2008 de dolacağını iddia etmiş ise de bu iddiaya da itibar etme imkanı bulunmamaktadır. Zira Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği bir bütün olarak değerlendirilip, yorumlandığında burada kastedilenin bir personelin Binbaşı rütbesine kadar değişik garnizonlarda çalışmış olmasının dikkate alındığı anlaşılmaktadır. Dikkat edilirse 5 nci maddenin 2 nci fıkrası ......(A) Garnizonlarında yaptıkları hizmetler ayrı ..... derken birden fazla garnizonda çalışılmış olmanın kastedildiği görülmektedir, aksi halde davacıda olduğu gibi davacı vekilinin yaptığı yorumla, davacının 19 yıl süreyle Ankaradan atanamayacağı gibi hiçte hukuki olmayan bir yorum ve sonuç doğuracaktır. Kaldı ki 2 nci bölge hizmet süresi gelmiş bir personelin garnizon hizmet süresi açısından durumunun olayımıza has hukuki değerlendirilmesinde; 357 Sayılı Askeri Hakimler Kanununun Yer Değiştirme Ve Esasları başlıklı 16 ncı madde 2 nci fıkrasına bakıldığında; Askeri Hâkim ve askeri savcılar ile yardımcı askeri savcılar muvafakatları alınmadıkça 2 nci bölgede hizmet sürelerini tamamlamadan, 1 nci bölgede dört yıldan önce başka bir yere ve göreve atanamazlar. Ancak bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması, teşkilatında mahkeme bulunan birliğin yer değiştirmesi veya yükselme sebebiyle aynı kadroda kalmalarına imkan olmayanların yahut 2 nci bölgeye atanma sırası gelenlerle, devlet güvenlik mahkemelerine veya sıkıyönetim halinde sıkıyönetim mahkemelerine atanmalarda muvafakat şartı aranmaz. Görüleceği üzere atanma işlemi statü ve görevi gereği kanun ile teminat altına alınan askeri hakimlerde dahi 2 nci bölge hizmet sırası geldiğinde bu teminat kaldırılmış ve 2 nci bölge hizmet sırasına öncelik verilmiştir. Bu nedenle garnizon hizmet süresinin bir an için dolmadığını kabul etsek bile 2 nci bölge hizmet sırasının gelmiş olması davacının atanmaya tabi tutulması işleminde geçerli bir hukuki sebep olarak kabul edilmiştir.
Davacı vekili davacıdan önce atanması gereken 3 adet tabip subay bulunduğunu ifade etmiş ise de, bunlardan Tbp.Yzb. .....nin ikinci bölge hizmetini tamamlamış olması, Tbp.Yzb. ...... ile Tbp.Ügtm. ..... nin ise 2003 yılı Ekim ayında 2nci bölge planlamasına dahil olmaları nedeniyle davacıya emsal olamayacakları sonucuna ulaşılmıştır.
Davacı vekili davacının eşinin Türkiye Kalkınma Bankasında görev yaptığını ve bu Bankanın Ankara dışında hiçbir yerde şubesinin bulunmadığını ve yüksek ücret aldığını ifade etmiş ise de, bu iddia ve gerçekler dikkate alındığında davacının Ankara dışında başka bir yere atanmaması gibi, ne diğer kamu kurumları ne de Silahlı Kuvvetler için kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi açısından kabulü mümkün olmayacak bir sonucun kabullenilmesi anlamı doğacaktır. Kaldı ki Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 16ncı maddesinin 2nci fıkrasına tekrar dönüldüğünde bu madde ile getirilen ana unsurun, daha doğrusu idareyi bağlayıcı hususun, muvazene, kadro ve ihtiyaç durumu ile bölge hizmet sırası dikkate alınmak koşuluyla eşi Devlet Memuru olması zorunluluğudur.
Yukarıda da ifade edildiği gibi davacının eşinin çalıştığı Bankanın 2 nci bölge de bir şubesi olsa ve davacının buraya atanma imkanı olmasına rağmen atanmasa idi bu madde hükmüne aykırı hareket edilmiş olunabilecekti, ama dava konusu olayda böyle bir durum söz konusu değildir. Davacının eşi ile ilgili diğer bir iddia da sistemik kalp hastalığının bulunması olup, Diyarbakır da bulunan Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Askeri Hastanelerde söz konusu hastalığın rahatlıkla tedavi edilebileceği de ayrı bir gerçektir. Bunlar dışında davacının kendi namına doktora eğitimini yapması, Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre atanmanın ertelenmesine vesile olacak sebepler arasında bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy