(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21) (492 S. K. m. 13) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 5)
DAVANIN KONUSU: 2003 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil notları ve varsa olumsuz kanaatlerinin iptali istemi.
SAVUNMANIN ÖZÜ: Davacının dava konusu olan 2003 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemlerinin; sicil dönemi içerisinde, kuruluş bağlantısına uygun ve yetkili sicil üstlerince tanzim edildiği, sicil üstünün sicil verilen şahıs ile üç ay birlikte çalışma şartını sağladıktan ve sicil üstünün Subay Sicil Yönetmeliğinde belirtilen hususlara sadık kalarak tam bir vicdani kanaatle sicil notu takdir ettiklerini belirtilerek, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE karar verilmesini savunmuştur.
Hukuka aykırılığı geçerli delillerle kanıtlanamayan 2003 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil notlarının iptali isteminin REDDİNE, 2003 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü tarafından 42 nolu nitelikte işaretlenen olumsuz kanaatin hukuka aykırı olması nedeniyle İPTALİNE, karar verilmesi yönünde düşünce bildirmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesince Raportör Üye Hv. Kur. Alb. O. Güngör KARAKUZU'nun açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı, 08.07.2004 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle; 2003 yılı sicillerinin geçmiş askeri safahatına uymayacak şekilde sübjektif olarak düşük verildiğini, özveriyle çalışmasına rağmen 1 nci sicil üstünün kendisine haksız olarak düşük sicil verdiğini, 2nd sicil üstünün de bu sicilden etkilendiğini iddia ederek, 2003 yılı 1 ve 2 nd sicil üstü sicil notlan ve varsa olumsuz kanaatlerinin iptali istemiyle dava açmıştır.
Dava dosyası, davacıya ait Kuvvet Komutanlığı ve Kıta Özlük dosyaları ile sicil belge ve defterlerinin incelenmesi neticesinde; 30.08.1986 tarihinde Teğmen nasbedilen davacının; 1987 yılından itibaren sicil almaya başladığı, genelde yükselen ortalamaları yüksek seviyede olan bir sicil safahatı sergilediği, dava konusu 2003 yılı sicil döneminde; 1 ve 2 nci sicil üstünün işaretlediği Kıstasların nota dönüştürülmesi sonucu oluşan sicil notunun; çok iyi seviyesine yakın iyi seviyesinde olduğu, anılan dönemde sicil üstlerinin niteliklerin belge eklenmesi gereken kıstaslarında işaretleme yapmadıkları, ayrıca nitelik işaretlemesi dışında kanaat belirtmedikleri, bu dönemde takdirinin bulunmadığı, 06.01.2003 ve 05.4.2003 tarihli 2 adet Tevbih cezasının bulunduğu, her iki sicil üstü tarafından sicil belgesinde alt kıstaslara yapılan işaretlemelerde 42 nci maddeye yapılan işaretlemelerin sonucunun menfi kanaat niteliğinde değerlendirildiği, davacının meslek safahatı boyunca ise; 2003 yılı sicil dönemi dahil toplam 3 Şerit Rozet ve 21 adet Takdir ile taltif edildiği, ayrıca, 1990 yılı sicil döneminde 05.12.1989 tarihli 2 Gün Göz Hapsi cezasının bulunduğu, başka herhangi bir ikaz ya da cezasının bulunmadığı görülmektedir.
Yürürlükte olan Subay Sicil Yönetmeliğinin Sicil üstlerinin görev ve sorumluluğu başlıklı 5 nci maddesinde, Sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken; üstlük ve komutanlığın en önemli özelliği olan özel yetkilerinden birini kullanır. Sicil üstleri bu görevin önemini göz önünde tutarak, emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle not takdir etmelidir... denilmektedir.
Bilindiği üzere, askerlik müessesesinde her türlü yükselme, taltif, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personelin sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil üstleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken mutlaka objektif olmak durumundadırlar. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C. Anayasasının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2 nci maddelerinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da, burada denetlenemeyecek olan husus hukuka uygun kullanıldığı tespit edilen takdir hakkı olup, bu hakkın hukuka aykırı ve yanlış kullanıldığının anlaşılması halinde, idarenin sicil tanzimi konusundaki takdir yetkisi de denetlenebilecektir.
Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatlerin belirtilmiş olmasıdır.
Sicillerin değerlendirilmesiyle ilgili yukarıda belirtilen ölçütler ile dava konusu edilen 2003 yılı sicil döneminde 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemleri değerlendirildiğinde; davacının genel sicil eğilimine uygun olduğu, ani ve açık bir düşüş göstermediği, düzenlenen sicil işleminin takdir yetkisi içinde kalınarak düzenlendiği, anılan dönemde sicil üstlerinin kıstaslar dışında ayrıca kanaat belirtmediği, söz konusu sicil işleminde takdir yetkisinin objektif kullanıldığı, her sicilin ayrı bir işlem olması, bir sicil dönemi içinde olumlu veya yüksek sicil almış olmanın müteakip yıllarda da sicil üstlerinin yüksek vermelerini zorunlu kılmaması her sicil üstünün diğerlerinden bağımsız olması sicil düzenlemesi çok iyi derecede gerçekleşen bir sicilin ardından daha düşük sicil verilmeyeceği veya düşük gerçekleşen sicilden bir sonraki dönem daha yüksek sicil verilemeyeceğine ilişkin bir kuralın bulunmadığı, davacının söz konusu sicilinin sübjektif düzenlendiğini kanıtlayan herhangi bir delilin mevcut olmadığı, sicil işleminin Subay Sicil Yönetmeliği esaslarına göre hukuka uygun ve objektif kriterlere uygun düzenlenmiş olduğu, ancak, 42 nci maddeye yapılan ve menfi nitelik neticesini doğurduğu görülen işaretlemenin ise; davacının sicil not ve kanaat safahatı ile uyuşmadığı, bu şekilde işaretlemeyi gerektirecek bilgi ve belgelerin olmadığı, dönem içerisinde sicil üstlerince verilen takdirler ile uyuşmadığı, bu nedenlerle 42 nci maddeye yapılan işaretlemenin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,
1. Yasal dayanaktan yoksun bulunan, 2003 yılı sicil döneminde 1 ve 2 nci sicil üstü sicil notlarının iptali isteminin REDDİNE,
2. Hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan, 2003 yılı sicil döneminde 42 nci maddeye yapılan işaretlemenin İPTALİNE,
3. Davanın kısmen kabul kısmen de redle sonuçlanmış olması nedeniyle 1602 Sayılı Kanunun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin taraflar arasında 1/2 oranında paylaştırmasına, buna göre sarf edilen 7.500.000. TL (Yedi milyon beş yüz bin lira) posta gideri ücretinin 1/2 'si olan 3.750.000. TL (Üç milyon yedi yüz elli bin lira) ile davacının peşin yatırmış olduğu 36.000.000. TL (Otuz altı milyon lira) harcın 1/2 'si olan 18.000.000. TL (On sekiz milyon lira)'nın davacı üzerinde bırakılmasına, genel bütçeye dahil davalı idare 492 Sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan ayrıca harca hükmedilmesine yer olmadığına, 1/2'ye tekabül eden 18.000.000. TL (On sekiz milyon lira) harcın istemi halinde davacıya iadesine, sarf edilen posta giderinin geriye kalan 1/2 'si olan 3.750.000 TL (Üç milyon yedi yüz elli bin lira)'nın davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Özlük ve sicil dosyalarının iadesine,
02 KASIM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy