(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21, 71) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 5)
DAVANIN KONUSU: 1999 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptali istemi.
SAVUNMANIN ÖZÜ: Davacının dava konusu olan 1999 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemlerinin; sicil dönemi içerisinde, kuruluş bağlantısına uygun ve yetkili sicil üstlerince tanzim edildiği, sicil üstünün sicil verilen şahıs ile üç aylık birlikte çalışma şartını sağladıkları ve sicil üstünün Subay Sicil Yönetmeliğinde belirtilen hususlara sadık kalarak tam bir vicdani kanaatle sicil notu takdir ettiklerini belirtilerek, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE karar verilmesini savunmuştur.
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Yasal dayanaktan yoksun bulunan 1999 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptaline ilişkin istemin REDDİNE karar verilmesi yönünde düşünce bildirmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesince Üye Hv. Kur. Alb. O. Güngör KARAKUZU' nun açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı 17.3.2004 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinde özetle, çok başarılı bir meslek safahatı olduğunu, ancak kıdem sıralamasında geri sıralarda yer aldığını bu durumun 1998 yılı sicil döneminde sınıf okulundaki öğrenimi esnasında birlikte görev yaptığı sicil üstlerinin kendisini objektif olarak değerlendirememelerinden kaynaklandığını belirterek 1998 yılı sicil dönemi 1 ve 2 nci sicil üstü sicil notlarının iptalini talep etmiş ise de, dava dilekçesinin içeriğinden ve davacının ilk sicilinin 1999 yılı sicil dönemine ait olmasından bu talebinin 1999 yılı sicil dönemine ilişkin olduğu değerlendirilmiş olup, davacı, 1999 yılı sicilinin iptali istemiyle dava açmıştır.
Dava dosyası, davacıya ait Kuvvet Komutanlığı ve Kıta Özlük dosyaları ile sicil belge ve defterlerinin incelenmesi neticesinde; 1998 tarihinde Teğmen nasbedilen davacının; 1999 yılından itibarin sicil almaya başladığı, genelde yükselen ortalamaları yüksek seviyede olan bir sicil safahatı sergilediği, dava konusu 1999 yılı sicil döneminde; 1 ve 2 nci sicil üstlerinin işaretlediği kıstasların nota dönüştürülmesi sonucu oluşan sicil notunun; mükemmel seviyeye yakın çok iyi seviyesinde olduğu, anılan dönemde sicil üstlerinin niteliklerin belge eklenmesi gereken kıstaslarında işaretleme yapmadıkları, ayrıca nitelik işaretlemesi dışında kanaat belirtmedikleri, bu dönemde takdirlerinin bulunduğu, herhangi bir ikaz ya da cezasının bulunmadığı, davacının meslek safahatı boyunca ise; 2003 yılı sicil dönemi dahil toplam 10 adet takdirinin bulunduğu, 2001 yılı sicil döneminde 17.11.2000 tarihli Yazılı ikazı nın bulunduğu, başka herhangi bir ikaz ya da cezasının bulunmadığı görülmektedir.
Yürürlükte olan Subay Sicil Yönetmeliğinin Sicil üstlerinin görev ve sorumluluğu başlıklı 5 nci maddesinde, Sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken; üstlük ve komutanlığın en önemli özelliği olan özel yetkilerinden birini kullanır. Sicil üstleri bu görevin önemini göz önünde tutarak, emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatte not takdir etmelidir... denilmektedir.
Bilindiği üzere, askerlik müessesesinde her türlü yükselme, taltif, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personelin sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil üstleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken mutlaka objektif olmak durumundadırlar. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre tekdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C. Anayasasının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2 nci maddelerinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da, burada denetlenemeyecek olan husus hukuka uygun kullanıldığı tespit edilen takdir hakkı olup, bu hakkın hukuka aykırı ve yanlış kullanıldığının anlaşılması halinde, idarenin sicil tanzimi konusundaki takdir yetkisi de denetlenebilecektir.
Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatlerin belirtilmiş olmasıdır.
Sicillerin değerlendirilmesiyle ilgili yukarıda belirtilen ölçütler ile dava konusu edilen 1999 yılı sicil döneminde 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemleri değerlendirildiğinde; davacının yüksek seviyede olan genel sicil eğilimine uygun olduğu, ani ve açık bir düşüş göstermediği, düzenlenen sicil işlemlerinin takdir yetkisi içinde kalınarak düzenlendiği, iptale konu yıl ve sicil üstlerinin düzenlediği sicil notlarına yakın ve benzer başka sicil notlarının da bulunduğu, anılan dönemde sicil üstlerinin kıstaslar dışında ayrıca kanaat belirtmediği, söz konusu sicil işleminde takdir yetkisinin objektif kullanıldığı, her sicilin ayrı bir işlem olması, bir sicil dönemi içinde olumlu veya yüksek sicil almış olmanın müteakip yıllarda da sicil üstlerinin yüksek vermelerini zorunlu kılmaması her sicil üstünün diğerlerinden bağımsız olması sicil düzenlemesi çok iyi derecede gerçekleşen bir sicilin ardından daha düşük sicil verilmeyeceği veya düşük gerçekleşen sicilden bir sonraki dönem daha yüksek sicil verilemeyeceğine ilişkin bir kuralın bulunmadığı, davacının söz konusu sicilinin sübjektif düzenlendiğini kanıtlayan herhangi bir delilin mevcut olmadığı, sicil işleminin Subay Sicil Yönetmeliği esaslarına göre hukuka uygun ve objektif kriterlere uygun düzenlenmiş olduğu, sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,
1. Yasal dayanaktan yoksun bulunan, 1999 yılı sicil döneminde 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptali isteminin REDDİNE,
2. 1602 Sayılı Kanunun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Özlük ve sicil dosyaları ile gizli belgelerin iadesine,
26 EKİM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy