(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21, 71) (492 S. K. m. 13) (Astsubay Sicil Yönetmeliği m. 5)
DAVANIN KONUSU: 1996 ve 1997 yılları 1 ve 2 nci sicil üstünce verilen sicil notları ve olumsuz kanaatlerin iptali istemi.
SAVUNMANIN ÖZÜ: Davacının sicillerinin kuruluş bağlantısına uygun yetkili sicil üstlerince süresi içinde verildiği, sicil üstünün davacı ile en az üç ay birlikte çalışma şartını sağladığı, sicil üstünün Astsubay Sicil Yönetmeliğinin 5 nci maddesinde belirlenen görev ve sorumluluklarının bilincinde olduğu, davacı ile ilgili temas ve gözlemleri sonucu elde ettikleri bilgi ve izlenimlerle objektif olarak değerlendirme yaptıktan, her sicil döneminin bir öncekinden ve sonrakinden bağımsız olup her sicilin ayrı bir hukuki işlem olduğu, iyi derecede gerçekleşen bir sicilin ardından daha düşük sicil verilemeyeceği veya bir sonraki sicil döneminde daha iyi sicil düzenlenemeyeceğine dair kural olmadığı, dava konusu sicilin tamamen objektif kriterlere ve mevzuata uygun olarak düzenlendiği, sicilin sübjektif değerlendirmelerle düzenlendiğine dair bir emare bulunmadığı, davacının da bu yönde somut bir neden gösteremediği, dava konusu sicillerin hukuka uygun olup, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNİN gerektiği savunulmuştur.
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Davacıya, 1996 ve 1997 yılları sicil dönemlerinde 1 ve 2 nci sicil üstlerince verilen sicil notlarının İPTALİNE, Davacıya, 1996 yılı sicil döneminde 1 ve 2 nci sicil üstlerince, 1997 yılı sicil döneminde ise 2 nci sicil üstünce verilen olumsuz kanaatlerin İPTALİNE, karar verilmesi yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesince Raportör Üye Hv. Kur. Alb. O. Güngör KARAKUZU'nun açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı, 06.02.2004 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; çok başarılı bir meslek safahatı olduğunu, 1995 yılı kıdem sıralamasında üst sıralarda iken 1998 yılında kıdem sıralamasında çok gerilediğini bu durumu 1996 ve 1997 yılı sicil dönemlerinde başarı ve özveri ile görev yapmasına ve hiçbir olumsuzluğu olmamasına karşın, 1 nci sicil üstlerinin gerekli araştırma ve incelemeyi yapmadan ve somut gerekçe göstermeden kendisine haksız olarak düşük sicil vermeleri ve olumsuz kanaat belirtmeleri ile 2 nci sicil üstlerinin 1 nci sicil üstlerinden olumsuz etkilenmelerinden kaynaklandığını iddia ederek; 1996 ve 1997 yıllarına ait 1 nci sicil üstü sicil notları ve olumsuz kanaatlerinin ve ayrıca aynı sicil dönemlerinde 2 nci sicil üstünce verilen olumsuz kanaatlerin iptali istemi ile dava açmıştır.
Dava dosyası ile getirtilen özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinde; 1993 yılında Astsubay Çavuş nasbedilen davacının 1994 yılından itibaren sicil almaya başladığı, genelde yükselen zaman zaman düşüş gösteren bir sicil safahatı sergilediği, dava konusu sicil işlemleri değerlendirildiğinde; 1996 yılı sicil döneminde; 1 ve 2 nci sicil üstü sicil notunun, iyi seviyesinde olduğu, hakkında kanaatler belirtildiği, bu dönem içerisinde; herhangi bir takdirinin bulunmadığı, bu sicil döneminde; 02.10.1995 tarihli Şiddetli Tevbih, 26.03.1996 tarihli 2 Gün Göz Hapsi cezalarının bulunduğu, 1997 yılı sicil döneminde; 1 nci sicil üstü sicil notunun, çok iyi seviyesine yakın iyi seviyesinde olduğu, hakkında kanaat belirtilmediği, 2 nci sicil üstü sicil notunun ise, iyi seviyesinde olduğu, hakkında kanaatler belirtildiği, bu dönem içerisinde; herhangi bir takdirinin bulunmadığı, mesleki safahatı boyunca ise; 2003 yılı sicil dönemi dahil toplam; 36 adet Takdirle taltif edildiği, ayrıca; 19.07.1994 tarihli 3 Gün Oda Hapsi cezasının, 14.11.1994 tarihli 2 Gün Oda Hapsi cezasının, 15.02.1999 tarihli Yazılı İkaz cezasının ve 13.02.1999 tarihli 3 Gün İzinsizlik cezalarının bulunduğu, başka herhangi bir ceza ve ikazının bulunmadığı görülmektedir.
Astsubay sicillerinin hangi esas ve şekillere göre düzenleneceğini belirleyen Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin 5 nci maddesine göre özetle; sicil üstlerinin emri altındakilere sicil düzenlerken, sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle not takdir etmeleri gereklidir. Zira Türk Silahlı Kuvvetlerinde bir üst rütbeye yükselme, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personel sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil amirleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken, mutlaka objektif olmaları gereklidir. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C. Anayasasının 125/4 ve 1602 Sayılı Kanunun 21/2 nci maddesinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da kamu yararına açıkça aykırı düşen ya da takdir yetkisinin bariz bir biçimde yanlış kullanıldığının anlaşılması halinde idarenin sicil düzenleme konusundaki takdir yetkisi de denetlenebilecektir.
Sicil işlemlerinde takdir yetkisinin kullanılmasındaki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek şekilde göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü izah eden makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notlan ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatler belirtilmesi halidir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında dava konusu işlemin değerlendirilmesinde; dava konusu, 1996 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemi ile 1997 yılı 1 nci sicil üstü sicil işleminin; davacının genel sicil eğilimine uygun olduğu, ani ve açık bir düşüş göstermediği, düzenlenen sicil notunun takdir yetkisi içinde kalınarak düzenlendiği, iptale konu yıl ve sicil üstünün düzenlendiği sicil notuna yakın ve benzer başka sicil notlarının da bulunduğu, söz konusu sicil işlemlerinde takdir yetkisinin objektif kullanıldığı, her sicilin ayrı bir işlem olması, bir sicil dönemi içinde olumlu veya yüksek sicil almış olmanın müteakip yıllarda da sicil üstelerinin yüksek vermelerini zorunlu kılmaması her sicil üstünün diğerlerinden bağımsız olması sicil düzenlemesi çok iyi derecede gerçekleşen bir sicilin ardından daha düşük sicil verilmeyeceği veya düşük gerçekleşen sicilden bir sonraki dönem daha yüksek sicil verilemeyeceğine ilişkin bir kuralın bulunmadığı, davacının söz konusu sicil işlemlerinin sübjektif düzenlendiğini kanıtlayan herhangi bir delilin mevcut olmadığı, sicil işleminin Astsubay Sicil Yönetmeliği esaslarına göre hukuka uygun ve objektif kriterlere uygun düzenlenmiş olduğu, 1997 yılı 2 nci sicil üstü sicil işleminin ise; davacının genel sicil eğilim ve safahatı ile uyarlı olmadığı, takdir yetkisinin objektif kullanılma sınırlarını aştığı, davacı hakkında bu seviyedeki sicil notunu açıklayabilecek herhangi bir somut olay, belge, ceza ve ikazın bulunmadığı, bu seviyede düzenlenen sicil notunun objektif ölçütler gözetilerek düzenlenmediği ve takdir yetkisinin hukuka aykırı olarak kullanıldığı, sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Yasal dayanaktan yoksun bulunan, 1998 yılı 1 ve 2 nci sicil üstü sicil işlemi ile 1997 yılı 1 nci sicil üstü sicil işleminin iptali isteminin REDDİNE,
2. Hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan 1997 yılı 2 nci sicil üstü sicil işleminin İPTALİNE,
3. Davanın kısmen kabul kısmen de redle sonuçlanmış olması nedeniyle, 1602 sayılı Kanunun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin 1/3'ünun davalı idareye yüklenmesine, geriye kalan 2/3'ünün ise davacı üzerinde bırakılmasına, buna göre sarf edilen 16.500.000.-TL (On altı milyon beş yüz bin lira) posta gideri ücretinin 2/3'ü olan 11.000.000.-TL (On bir milyon lira) ile davacının peşin yatırmış olduğu 35.900.000.-TL (Otuz beş milyon dokuz yüz bin lira) harcın 2/3'ü olan 24.000.000.-TL (Yirmi dört milyon lira)'nın davacı üzerinde bırakılmasına, genel bütçeye dahil davalı idare 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan ayrıca harca hükmedilmesine yer olmadığına, 1/3'e tekabül eden 12.000.000.-TL (On iki milyon lira) harcın istemi halinde davacıya iadesine, sarf edilen posta giderinin geriye kalan 1/3'ü olan 5.500.000-TL(Beş milyon beş yüz bin lira)'nın davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Özlük ve sicil dosyaları ile gizli belgelerin iadesine,
02 KASIM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy