(1602 S. K. m. 71)
DAVA KONUSU: 2000, 2001 ve 2002 yıllarında 1 nci ve 2 nci sicil üstlerince verilen sicil not ve olumsuz kanaatlerin iptali istemi.
SAVUNMANIN ÖZÜ: Davacının iptalini talep ettiği sicillerin Subay Sicil Yönetmeliğinde açıklanan kuruluş bağlantısına uygun olarak, sıralı ve yetkili sicil üstleri tarafından süresi içinde düzenlenmiş objektif siciller olduğu ve her sicil döneminin ayrı ayrı değerlendirildiği, daha önceki safahatın ileri sürülerek somut bir neden gösterilmeksizin sübjektif değerlendirmelerle sicil iptalinde bulunmanın hukuki dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi doğrultusunda savunma yapılmıştır.
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Davacı hakkında dava konusu yıllarda verilen sicil notlarının hukuka aykırı olduğunu gösteren davacının soyut iddiasından başka herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı işlemde hukuka aykırılığın mevcut olmadığı belirtilerek, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın REDDİNE karar verilmesinin uygun olacağı yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesince Raportör Üye Hak. Alb. Abdullah ARSLANın açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı 15.04.2004 tarihinde AYİMde kayda giren dava dilekçesinde özetle; 2000, 2001 ve 2002 yıllarında 1 nci ve 2 nci sicil üstlerince çeşitli olaylar nedeniyle kendisine haksız, sübjektif ve hukuka aykırı olarak düşük sicil verildiğini değerlendirdiğini, belirterek bu sicil işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı idare savunmasında özetle; dava konusu sicil işlemlerinin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Sicil üstleri emri altındakiler hakkında her sicil döneminde önceki sicillerden tamamen bağımsız surette, üstlük ve komutanlığın en önemli olan özel yetkilerini kullanılmak suretiyle sicil düzenlerler. Türk Silahlı Kuvvetlerinin görevini en iyi şekilde yapabilmesi için sicil üstlerinin hakkında sicil düzenlenecek personeli çok iyi tanıması, her türlü tavır ve hareketlerini, disiplin ve itaatini, yeteneklerini tam ve doğru bir şekilde tespit etmesi gerekmektedir.
Sicil üstleri, önceki sicillerle bağımlı olmaksızın astlarını değerlendirir ve sicil notunu yükseltebileceği gibi daha aşağıya da indirebilir. Ne var ki sicil üstleri sicil verme görevinin yerine getirilmesinde, takdir yetkisine sahip olmakla birlikte tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle değerlendirme yapmakla yükümlüdürler.
Subay Sicil Yönetmeliğinde belirtildiği gibi sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken, üstlük ve komutanlığın en önemli ve özel yetkilerinden birini kullandıklarının ayırdında olarak sicil belgesindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle değerlendirmekten sorumludurlar.
Sicil üstelerinin kabul edilebilir nedenlere dayanmaksızın astlarının istikrarlı olan ve yüksek seviyede gerçekleşen sicil eğiliminden ani ve açık bir sapmaya yol açacak ve safahatıyla çelişecek bir şekilde not ve kanaat belirtmeleri durumunda takdir yetkisinin hukuka aykırı kullanıldığından söz edilebilir.
Diğer taraftan, sicil üstleri sicil düzenledikleri astları hakkında her sicil döneminde, önceki yıllara ait sicil notları ve kanaatten ile bağlı olmaksızın, personelin görevinde gösterdiği çalışma düzeyini bağımsız surette takdir etmek ve değerlendirmek, objektif ve yansız surette sicil düzenlemek görev ve yetkisiyle donatılmıştır. Aksi görüşe itibar edilirse o zaman sicil üstünün sicil verdiği personelin o sicil dönemindeki çalışma seviyesini gerçeklere uygun surette değerlendirmesi Yanağı kalmamış olur ki bu durum sicil müessesine ait kamu yararı ilkesine aykırı olur.
Komutanlığın en belli başlı görevlerinden biri olan sicil düzenleme yetki ve görevindeki takdir yetkisinin yerinde ve doğru kullanılmadığına ilişkin davacı iddialarının yine davacı tarafından somut kanıtlarla ortaya konması gerekir. Zira sicil üstünün bu değerlendirmesinin yerinde olup olmadığını kanıtlayacak taraf davacı olup ispat külfeti davacıya aittir. Yargı erkince sırf o sicilin önceki yıllar sicilleriyle uyumlu olmadığı gerekçesi kullanılarak iptaline olanak bulunmamaktadır. Esasen Subay/Astsubay Sicil Yönetmeliklerinde de verilen sicillerin önceki yıllara ait siciller ile uyumlu olacağına, önceki yıllarda, örneğin 90 küsur ya da yüz not sicil alanların sicillerinin daha aşağıya düşürülemeyeceğine, düşürülecekse sicil üstünün bunun belge sini sicil belgesine ekleyeceğine ilişkin Yönetmelikte herhangi bir hüküm mevcut değildir. Yönetmelikte belge ekleme yükümlülüğü sadece bazı olumsuz sicil notu haliyle sınırlıdır.
Bununla beraber, sicili üstünün yazdığı olumsuz kanaatlerinin dayanağının sicil üstünce somut surette belgelendirilmesi zorunluluğu vardır. Örneğin aşın menfaatine düşkündür, verilen görevleri yapmaz, alkoliktir, sosyal değildir gibi kanaatlerin somut kanıtlarının sicil üstünce sicil belgesine eklenmesi hukukun gereğidir. Olumsuz kanaatlerin kanıtlanmasında ispat külfeti sicili düzenleyen sicil üstüne arttır. Bilindiği üzere, çoğu kez bir tek olumsuz kanaat bile o personelin tüm mesleki geleceğini ve yükselmesini olumsuz surette etkileyebilir. O nedenle sicil üstlerinin bu tür sicilleri yazarken son derece duyarlı olması ve objektiflikten ayrılmaması hukuken zorunludur.
Yukarıdaki ölçütler ile dava konusu sicil işlemleri değerlendirildiğinde; 2000, 2001 ve 2002 yılı 1 nci ve 2 nci sicil üstü sicil notlarının hukuka aykırılığı konusunda geçerli ve yeterli değer bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Zira bu sicil notları çok iyi seviyede ve olumsuz kanaat içermemekte olup, davacının genel sicil safahatıyla uyum içerisindedir. Söz konusu sicil notlarına yakın başka sicil notları bulunmaktadır. Davacı bu sicil notlarının sübjektif değerlendirme sonucu düşük düzenlendiği ve hukuka aykırılığı yönünde soyut iddialar dışında somut delilleri ortaya koymadığı gibi mevcut bilgi ve belgelerde yapılan inceleme sonucunda da böyle bir husus tespit edilememiştir. 2000, 2001 ve 2002 yılı 1 nci ve 2 nci sicil üstü sicil notlarının sübjektif düşüncelerle verilmeyip objektif kriterlere göre verilmiş siciller olduğu herhangi bir hukuka aykırılık içermediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Yasal dayanaktan yoksun bulunan 2000, 2001 ve 2002 yıllarındaki sicil işlemlerinin iptaline yönelik davanın REDDİNE;
2- 1602 Sayılı Kanunun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3- Özlük ve sicil dosyaları ile gizli gizlilik dereceli belgelerin iadesine,
26 EKİM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy