(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21, 71) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 5)
DAVANIN KONUSU: 1999, 2001 yılları birinci ve ikinci sicil üstleri sicil notları ve olumsuz kanaatlerin iptali istemi
SAVUNMANIN ÖZÜ: Davacının dava konusu yıllara ait sicil işlemlerinin, sicil dönemi içerisinde kuruluş bağlantısına uygun olarak yetkili sicil üstlerince tanzim edildiği, sicil üstlerinin sicil verilen personel ile üç aylık birlikte çalışma şartını sağladıkları, davacının somut bir neden ve kanıt göstermeksizin sübjektif değerlendirmelerle sicil iptali isteminde bulunduğu sicil üstlerinin davacıya objektif davranarak sicil verdikleri belirtilerek yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİ gerektiği savunulmuştur.
BAŞSAVCILIĞIN DÜŞÜNCESİ: Davacının 1999, 2001 yılları birinci ve ikinci sicil üstleri sicil notlarının yüksek seviyede olduğu, bu sicil notlarının davacının genel sicil eğiliminde ani ve açık bir düşüşe neden olmadığı, iptale konu sicil işlemlerinin sübjektif bir değerlendirme ile düzenlendiğine dair somut bir kanıt bulunmadığı gerekçesi ile 1999, 2001 yılları birinci ve ikinci sicil üstleri sicil notları iptaline ilişkin istemin REDDİNE karar verilmesi gerektiği yönünde düşünce bildirmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesince, Raportör Hak. Bnb. Şahin POLAT'ın açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı 15.04.2004 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1999 yılı sicil döneminden sonra kıdem sıralamasında bariz bir biçimde geriye düştüğünü fark ettiğini, bunun sebebinin ise bu dönemde birinci sicil üstünün eşi ile kendi eşi arasında meydana gelmiş bulunan anlaşmazlıktan kaynaklandığını düşündüğünü, 2001 yılı sicil döneminde ise mesleği ile ilgili hazırlamış olduğu tıbbi bir yayında 1 nci sicil üstünün isminin kendisinin elinde olmayan sebeplerle ali sıralara yazılmış olduğunu, 1 nci sicil üstünün ise bu sıralamayı kendisinin yaptığını düşünerek düşük sicil verdiğini, bu nedenlerle 1999 yılı ve 2001 yılı birinci ve ikinci sicil üstleri sicil işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası, davacıya ait Kuvvet Komutanlığı ve Kıt'a özlük dosyaları ile sicil belge ve 1 nci ve 2 nci sicil üstü defterlerinin incelenmesi sonucunda; 30.8.1993 tarihinde Tabip Teğmen rütbesi ile Türk Silahlı Kuvvetlerinde göreve başlayan davacının sicil almaya başladığı 1994 yılından itibaren genelde mükemmele yakın çok iyi derecede siciller aldığı, dava konusu yapılan 1999 yılında iptali istenen 1 nci sicil üstü sicil notunun çok iyi şevkte olduğu, olumsuz bir kanaat belirtilmediği, 2 nci sicil üstünün bu sicile katıldığı; davacının 31.12.1998 tarihinde 2 nci sicil üstünce görevindeki başarılan nedeni ile taktir edildiği; dava konusu yapılan 2001 yılında iptali istenen 1 nci sicil üstü sicil notunun ve 2 nci sicil üstü sicil notunun çok iyi sevide oldukları, olumsuz bir kanaat belirtilmediği, davacının 31.12.1998 tarihinde 2 nci sicil üstünce görevindeki başarılan nedeni ile taktir edildiği; bu nedenle iptali gereken hukuka aykırı bir işlem bulunmadığı anlaşılmıştır. İptali istenen 2001 yılı 1 nci sicil üstü sicil notunun çok iyi sevide olduğu, olumsuz bir kanaat belirtilmediği, 2 nci sicil üstünün de bu sicile katıldığı; davacının bu dönemde takdirinin bulunmadığı; bu nedenlerle iptali gereken Subay Sicil Yönetmeliğine dolayısıyla hukuka aykırı bir işlem bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacının sicil safahatı boyunca herhangi bir ceza almadığı, buna karşın toplam 12 adet takdir ile taltif edildiği görülmektedir.
Subay Sicil Yönetmeliğinin 5 nci maddesindeki Sicil üstlerinin görev ve sorumluluğu başlıklı düzenlemelerinde; Sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken; üstlük ve komutanlığın en önemli özelliği olan özel yetkilerinden birini kullanır. Sicil üstleri bu görevin önemini göz önünde tutarak, emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle not takdir etmelidir... denilmektedir.
Bilindiği üzere; askerlik müessesesinde her türlü yükselme, taltif, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personelin sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil üstleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken mutlaka objektif olmak durumundadırlar. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C. Anayasasının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2 nci maddelerinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da, burada denetlenemeyecek olan husus hukuka uygun kullanıldığı tespit edilen takdir hakkı olup, bu hakkın hukuka aykırı ve yanlış kullanıldığının anlaşılması halinde, idarenin sicil tanzimi konusundaki takdir yetkisi de denetlenebilecektir.
Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatlerin belirtilmiş olmasıdır.
Bu hukuki açıklamalar çerçevesinde dava konusuna dönüldüğünde; iptali istenen 1999 yılı ve 2001 yılı 1 nci ve 2 nci sicil üstü notlarının çok iyi seviyede ve genel sicil eğimi ile uyumlu oldukları, her iki sicil yılında da davacı hakkında herhangi bir menfi kanaat işaretlemesi yapılmamış olduğu, 1999 yılında 2 nci sicil üstü tarafından 31.12.1998 tarihlide verilmiş bir takdirin bulunduğu, iptali istenen 1999 yılı ve 2001 yılı 1 nci ve 2 nci sicil üstü notlarının sicil üstlerinin takdir alanı içerisinde kalan bir nota tekabül ettikleri, söz konusu sicillerin açıkça objektiflikten uzak olarak düzenlendiğine dair hiçbir somut bilgi ve belgenin mevcut olmaması nedenleri ile 2001 yılı 1 nci ve 2 nci sicil üstü notlarının hukuka uygun olarak düzenlenmiş oldukları kararına ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,
1. Yasal dayanaktan yoksun bulunan 1999 yılı 1 nci ve 2 nci sicil üstü sicillerinin iptali isteminin REDDİNE,
2. Yasal dayanaktan yoksun bulunan 2001 yılı 1 nci ve 2 nci sicil üstü sicillerinin iptali isteminin REDDİNE,
3.1602 sayılı Kanunun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Özlük ve sicil dosyaları ile gizli belgelerin iadesine,
12 EKİM 2004 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy