(926 S. K. m. 118, 119)
Davacı 25.06.2004 tarihinde Amasya Asliye Hukuk Mahkemesinde, 29.06.2004 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 2001 yılı genel atamaları ile Amasya İl J.K.lığı İdari Kısım Amirliği görevine atandığını, 2003 yılı genel atamalarında TMKda kadrosu bulunmamasına rağmen kasıtlı olarak kendisinin yerine J.Per. K.Bçvş. .....in atandığını, kendisinin de Personel S.Md.ne atamasının yapıldığını, 2001 yılından beri Amasya İl J.K.nın kendisine karşı kin ve nefret beslediğini, İl J.K.nının 2004 yılı genel atamaları ile Bitlis İl J.K.lığına atandığını, ilişiğini kesmeden önce de kendisini Gümüşhacıköy İlçe J.K.Per.Loj. Astsb. olarak tayin ettirdiğini ailesi yanında olmadığı için Amasyada misafirhanede kaldığını, Gümüşhacıköy ilçesinde bekar olarak kalabileceği bir yeri olmadığını belirterek atamasında kin ve kasıt olduğunu, atama onayının da usul ve esasa aykırı olduğunu belirterek Gümüşhacıköy İlçe J.K.Per Loj. Astsb. lığına atama işleminin iptaline ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı idare savunmalarında özetle; davacının Amasya İl J.K.lığı emrinde görev yaptığı süre içerisinde işlediği disiplin tecavüzleri nedeniyle 2 kez uyarı, 1 kez 5 gün göz hapsi, 1 kez de 1/16 maaş kati cezası aldığını, bu cezalara rağmen olumsuz disiplin safahatını düzeltemediğini yoğun şube islerini gereği gibi yerine getiremediğini ve verilen görevlerde kontrol ve takibinin gerektiğini, iş yoğunluğu daha az olan Gümüşhacıköy İlçe J.K.Per. Loj. Astsb. lığı görevine atandığını, işlemin personelin uyumsuz ve verimsiz çalışmasını önlemek ve görevinde etkinliğini artırmak amacıyla tesis edildiğini, objektif kriterlere uygun olarak tesis edildiğini belirterek davanın ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebinin AYİM Nöb. D.nin 25.8.2004 gün ve Gn. Sek. No:2004/2004 E.No:2004/38 sayılı kararı ile reddine karar verilmiştir.
Dava ve özlük dosyalarının incelenmesinden, 2001 yılı genel atamaları ile J.Gn. K.lığınca Amasya İl J.K.lığı emrine atanan davacının Amasya İl J.K.lığınca 24.5.2001 tarihli valilik onayı ile İl J.K.lığı İdari Ks. A.liğine atandığı, 2003 yılına kadar bu görevi yürüten davacının, 27.5.2003 tarihli Valilik onayı ile İl J.K.lığı Per. S.Md. lüğüne atandığı, davacının atanma teklifi üzerine 27.5.2004 tarihli Valilik onayı ve Tokat J.Bl. K.lığının 31.5.2004 gün ve PER:4031-51-04/1159 sayılı emri ile Amasya İl J.K.lığı Personel Şube Md. lüğünden, Gümüşhacıköy İlçe J.K.lığı Per. ve Loj. Isl. Ks. Per. ve Loj. Astsb. lığına atandığı anlaşılmaktadır.
TSK. de görevli Subay ve Astsubayların atanmasında dikkate alınacak hususlar 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Kanununun 118 nci maddesinde söyle sıralanmıştır.
a. Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı, b. Sağlık durumu, c. İdari, asayiş ve zaruri sebepler, d. İstekli bulunduğu yerler,
Atama sırasında dikkate alınacak faktörler bu şekilde belirlendikten sonra, aynı Kanunun 119 ncu maddesi ile de, bölge ve garnizonların tespiti, bölge ve garnizonlarda personelin kalma süreleri, atama ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususların Milli Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının müştereken çıkarılacakları Yönetmelikte belirleneceği öngörülmüştür. 926 Sayılı Kanunun 119 ncu maddesine dayanılarak da Türk Silahlı Kuvvetlerine Mensup Subay ve Astsubayların Atama ve Yer Değiştirme Hakkında Yönetmelik çıkarılmış olup, atama ve yer değiştirme esasları ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır.
Söz konusu Yönetmeliğin 3 ncü maddesinde; Subay ve Astsubayların atama ve yer değiştirmeleri hizmetin aksatılmadan yürütülmesine bağlı olarak, memleketin ekonomik, sosyal, iklim, ulaştırma, kültür ve sağlık durumlarıyla bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilen bölge ve garnizonlara aşağıdaki esaslar dahilinde sıra ile yapılır.
a) Mesleki programları, meslek içi, eğitim esasları ve kadro ihtiyacı, b) Kıta hizmeti zorunluluğu, c) Terfi durumu, d) Sınıf ve ihtisasları, e) Kendisinin, eşinin ve çocuklarını hayati önemi haiz sağlık durumları, f) İdari, asayiş ve zaruri sebepler, g). Atama istek kartlarında belirttikleri yerler hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (g) bendi, idari, asayiş ve sair zaruri sebepler ile subay ve astsubayların bulundukları, bölge ve garnizonlardaki hizmet sürelerini tamamlamadan atanabileceklerini öngörmektedir. Aynı Yönetmeliğin 24 ncü maddesinde ise genel atama ve yer değiştirme süresi ile bağlı kalınmaksızın her zaman atama yapılabilecek haller tek tek belirtilmiş diğer idari ve zaruri sebepler de bu hallerden sayılmıştır.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davalı idarenin savunmasına göre dava konusu atama işlemi idari zaruret nedenine dayandırılmıştır. Bilindiği gibi idari, asayiş ve zaruri sebepler (hizmetin zorunlu kıldığı durumlar), 926 sayılı TSK. Personel Kanununun 118/c maddesi ile bu kanunun 119 ncu maddesine dayanılarak çıkarılmış olan Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 12/g maddesinde bir atama nedeni olarak kabul edilmiştir. Eğer hizmetin zorunlu kıldığı durumlar söz konusu ise, Atama Yönetmeliğindeki düzenlemeye göre böyle durumlarda subay ve astsubaylar bulundukları bölge ve garnizonlarda hizmet sürelerini bitirmeseler bile (m.12/g) her zaman gerek diğer bölge ve garnizona atamalarının gerekse aynı garnizonda yer değiştirmelerinin yapılması mümkün bulunmaktadır. Hizmetin zorunlu kıldığı durumların (idari, asayiş ve zaruri sebepler) neler olduğu, açıklanan bu yasal ve yönetsel düzenlemede belirtilmediğinden, bu sebeplerin hukuki ve maddi vakıa olarak ne zaman gerçekleşmiş sayılacağı ve böylece atamanın gerekli olup olmadığı konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Ancak bu durum, idarenin dilediği zaman dilediği gibi atama yapabileceği anlamına gelmemektedir. Çünkü, diğer bütün kamusal yetkiler gibi idari takdir yetkisi de kamu yararı amacıyla ve hizmet gerekleriyle sınırlı bulunmaktadır. Bu bakımdan idari takdir yetkisinin de hizmet gereklerine göre ve kamu yararına yönelik olarak kullanılması gerekmektedir.
Herhangi bir olayda takdir yetkisinin bu şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusunda, işlemin dayandırıldığı somut olgu ve nedenleri bilmeden bir sonuca varmaya olanak yoktur. Bu nedenle, yerleşik yargı kararlarında vurgulandığı üzere idare, takdir yetkisini hangi somut olgu ve nedenlere dayanarak kullandığını; başka bir deyişle, kendisini somut olaydaki işlemi yapmaya yönelten nedenleri yargı organı önünde açıklamak ve kanıtlamak durumundadır. Aksine bir kabul, bizi hem idarenin takdir yetkisini dilediği gibi kullanabileceği sonucuna götürür; hem de işlem üzerinde yargı denetimini olanaksız kılar. Böyle bir durumun ise, idarenin bütün işlemlerinin hukuka uygun olmasını zorunlu kılan hukuk devleti ilkesiyle bağdaştırılamayacağı açıktır.
Davacının atama işleminin sebebi, disiplin cezalarına rağmen uyarılara kayıtsız kalarak yoğun şube işlerini gereği gibi yerine getiremediği ve verilen görevlerde kontrol ve takibinin gerektiği, görevin etkinliğini artırmak olduğu, iş yoğunluğu daha az olan Gümüşhacıköy İlçe J.K.lığına bu nedenle atandığı belirtilmektedir.
Davacı, kendisinin İl J.K.nını şikayet etmesi sebebiyle atandığını belirtmekte ise de, davacının şikayet dilekçesinin, il içi atama onay tarihinden yaklaşık 1 ay kadar sonra 25.6.2004 tarihli olduğu görülmektedir.
Davacının Amasya İl J.K.lığına atandığı 2001 yılından itibaren 10.10.2003 tarihli 1/16 maaş katı, 29.9.2003 tarihli 5 gün göz hapsi cezalarının bulunduğu, 15.7.2002 tarihli uyarı yazısı ile ikaz edildiği, 23.5.2002 tarihinde ikaz edildiği, 6.2.2002 tarihli uyarı cezasının bulunduğu, yeni atandığı görevde de evrakı eksik göndermek suçundan ilçe J.K.lığının 18.8.2004 tarihli ceza kararı ile 1/25 maaş katı cezası ile cezalandırıldığı görülmektedir.
Gerek Per. K.nun 118,119 ncu maddeleri gerekse TSK Sb. ve Astsbların Atanma ve Yer değiştirmeleri hakkında Yönetmeliğin 3 ve 24/f ve m maddeleri gereği tesis edilen il içi atama işleminde takdir hakkinin objektif kıstaslarla kullanıldığı, atanma ve yer değiştirmelerin öncelikle hizmetin aksatılmadan yürütülmesi amacına yönelik olması gerektiği davacının da uyarı ve disiplin cezalarına rağmen hizmetin yürütülmesinde aksaklıklara sebebiyet vermeye devam ettiği, İl J.K.lığı Per. S.Md. lüğü gibi kritik bir görevin aksatılmadan yürütülmesi için gerekli tedbirlerin alınması idarenin yetkisi dahilinde olduğu gibi aynı zamanda görevidir. Tesis edilen işlemin hukuka aykırı bir yönü görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy