(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21) (Subay Sicil Yönetmeliği (mülga) m. 4) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 5, 6, 7, 9)
Davacı, 02 Mart 2007 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; 1992 yılında Fakülte Yüksek Okullar (FYO) Askeri Öğrenci Komutanlığından dönem ikincisi olarak mezun olduğunu, başarılı bir meslek safahatına sahip olduğunu, 1994, 1995 ve 1996 yıllarında Teğmen/Üsteğmen rütbeleri ile 11nci İşletme Amirliği altında Bölüm Amirliği görevlerinde bulunduğunu, bu sicil dönemlerinde sicil üstü olması gereken yüzbaşı rütbesindeki İşletme Amirinin kendisine sicil vermediğini, ilk sicil üstü olarak Teknik Müdürün kendisine sicil verdiğini normalde bu sicil üstünün 2nci sicil üstü olması gerektiğini, ayrıca 1997 ve 1998 yılı sicil dönemlerinde de aynı şekilde İşletme Amirinin 1nci sicil üstü olarak sicil vermesi gerekirken Teknik Müdürün 1nci sicil üstü olarak sicil verdiğini, 1994, 1995, 1996 ve 1998 yılı sicil dönemlerinde yetkisiz sicil üstleri tarafından sicil verildiğini, 1999 sicil döneminde ise sübjektif değerlendirmelerle düşük seviyede sicil notu verildiğini belirterek 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 ve 1999 yılı 1 ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası, davacıya ait Kuvvet komutanlığı ve Kıta Özlük Dosyaları ile sicil belgeleri ve sicil defterlerinin incelenmesi neticesinde; 31 Temmuz 1992 tarihinde Teğmen nasbedilen davacı hakkında 1993 yılından itibaren sicil düzenlenmeye başlandığı, çok iyi seviyede genel sicil eğilimine sahip olan davacının 28 (Yirmi Sekiz) adet takdir yazısı ve 2 (İki) adet Şerit Rozet ile taltif edildiği herhangi bir ceza ve ikazının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu sicillerin bir kısmının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan 1972 tarihli Mülga Subay Sicil Yönetmeliğinin 4ncü maddesinde ve yürürlükte olan Subay Sicil Yönetmeliğinin Sicil üstlerinin görev ve sorumluluğu başlıklı 5nci maddesinde, Sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken; üstlük ve komutanlığın en önemli özelliği olan özel yetkilerinden birini kullanır. Sicil üstleri bu görevin önemini göz önünde tutarak, emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle not takdir etmelidir... denilmektedir.
Bilindiği üzere, askerlik müessesesinde her türlü yükselme, taltif, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personelin sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil üstleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken mutlaka objektif olmak durumundadırlar. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C.Anayasasının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2nci maddelerinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da takdir yetkisinin keyfi olarak ve objektiflikten uzak kullanılmasının, onu hukuka aykırı hale getireceği şüphesizdir.
Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatlerin belirtilmiş olmasıdır.
Subay Sicil Yönetmeliğinin 6ncı ve 7nci maddelerinde kuruluş bağlantısına göre sıralı sicil üstleri belirtmiştir. Aynı yönetmeliğin 9ncu maddesinde Kıta hizmetine tabi subaylardan kıta görevine atananlar, atandıkları görev yeri dışında çalıştırılamazlar. Ancak zorunlu durumlarda bu gibi personelden, Kuvvet Komutanı veya Jandarma Genel Komutanının yetki vereceği makamın emri ile başka bir kıta da geçici olarak görevlendirilenlerle bulundukları kıta ile birlikte kuruluş bağlantısı dışında başka bir birlik veya kurumun emir veya desteğinde görevlendirilenlerin; kıta görevini tamamlamış olan yahut kıta görevi zorunluluğu bulunmayan diğer subaylardan zorunlu nedenlerle atandıkları görev yeri dışında çalıştırılanlara ya da başka bir kıta veya kurumda geçici olarak görevlendirilenlerin, birliği ile birlikte başka bir birliğin emrine veya desteğine verilenlerin sicil üstleri, geçici görevlendirme süresi 3 ay ve daha fazla ise görev yaptıkları yerin kuruluş bağlantısına göre saptanır. Geçici görev emirleri sicil belgelerine eklenir. düzenlemesi mevcuttur.
Davacının yetkisiz sicil üstleri tarafından sicil takdir edildiği yönündeki itirazı ve Başsavcılık düşüncesinde dava konusu sicil işlemlerinde davacının kuruluş bağlantısına uygun olarak yetkili sicil üstleri tarafından sicil düzenlendiği yönündeki düşünceleri gözönüne alınarak öncelikle bu hususun irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının dava konusu sicil dönemlerinde Kayseri-1009ncu Ordudonatım Ana Tamir Fabrika Müdürlüğü emrinde görev yaptığı 1994 yılı sicil döneminde, 28 Ağustos 1993 gün ve ORD.4086-816-93/Per. Ks. sayılı emir ile 11nci işletme amirliğine bağlı, Tez. Bak. Bl. A. Yrd. görevine görevlendirildiği; 1995 yılı sicil döneminde, 29 Ağustos 1994 gün ve ORD:4086-721-94/Per. Ks.sayılı emir ile 11nci İşletme Amirliğine bağlı Yd. Prç. İml. Böl. Amir. Yrd. görevine görevlendirildiği; 1996 yılı sicil döneminde 28 Ağustos 1995 gün ve ORD:4086-793-95/Per. Ks.Sayılı emirle İşletme Amirliğine Bağlı Yardımcı Bölüm Amirliği görevinde görevlendirildiği; 1997 yılı sicil döneminde 03 Ocak 1997 gün ve ORD:4086-6-97/Per.Ks. sayılı emir ile 1nci İşletme Amirliğine bağlı Tank Bölüm Amr. V.liği görevine görevlendirildiği, 1998 yılı sicil döneminde 09 Eylül 1997 gün ve ORD:4086-52-97/Per. Ks. sayılı emir ile 11nci İşletme Amirliğine bağlı Yd.Prç.İml.Böl.A. görevine görevlendirildiği 1999 yılı sicil döneminde 27 Ağustos 1998 gün ve ORD.4084-766-98/Per.Ks. Sayılı emri ile 11nci işletme amirliğine bağlı Yd.Prc.İml.Bölüm A. görevine görevlendirildiği anlaşılmaktadır.
Davacının, dava konusu tüm sicil dönemlerinde İşletme Amirliklerine bağlı olarak görev yaptığı, 1994. 1995, 1996, 1997 ve 1998 yılı sicil belgelerine göre davacı hakkında 1ci sicil üstü olarak Teknik Müdür ve 2nci sicil üstü Fabrika Müdürünün sicil işlemi tesis ettiği; davacının görev yaptığı yerlerin kuruluş bağlantısına göre 1nci sicil üstünün yüzbaşı rütbesindeki İşletme Amirlerinin 2nci sicil üstünün ise Teknik Müdürün olması gerektiği Dairemizin 02 Ekim 2007 tarihli ara kararı ile getirilen TMK(TMK-09-90c)dan açıkça görülmektedir.Bu bağlamda 1994, 1995,1996, 1997 ve 1998 yılı sicil dönemlerinde yetkisiz sicil üstleri tarafından sicil düzenlendiği ve dolayısıyla anılan dönemlere ait 1 ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan, 1999 yılı sicil döneminde, davacı hakkında, görev yeri kuruluş bağlantısına uygun olarak yetkili sicil üstleri olan 11nci İşletme Amiri ve Teknik Müdür tarafından sicil takdir edildiği görülmektedir. Ancak iyi seviyede olan 1999 yılı sicil notlarının, davacının çok iyi olan genel sicil eğiliminde ani ve açık bir düşüş meydana getirdiği, söz konusu düşüşü açıklayacak her hangi bir somut bilgi ve belgenin bulunmadığı, objektif kriterlerden uzaklaşılarak takdir edildiği değerlendirilmekle, 1999 yılı 1 ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptali cihetine gidilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Yetki unsuru açısından hukuka aykırı olan 1994, 1995, 1996 ve 1997 yılı 1 ve 2nci sicil üstü işlemlerinin OYBİRLİĞİ ile İPTALİNE,
2- Yetki unsuru açısından hukuka aykırı 1998 yılı 1 ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin Başkan Hâk. Kd. Alb. Celâl IŞIKLARın karşı oyu ve OYÇOKLUĞU ile İPTALİNE,
3- Hukuka aykırı olan 1999 yılı 1 ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin Üye Top. Kur. Alb. Ramazan ERDOĞAN ve Üye Hv. P.Kur. Alb. Bülent TATKANın karşı oyları ve OYÇOKLUĞU ile İPTALİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Davacı hakkında 1998 yılında 1 ve 2nci sicil üstleri tarafından tam not takdir edildiği ve sicil işlemlerinin gizli olmasından dolayı davacının iptal davası açtığı anlaşılmakla; menfaat yokluğundan dolayı davanın ehliyet yönünden reddinin gerektiğini düşündüğümden, bu ön şartın dikkate alınmayarak ve davanın esasına girilerek işlemin iptali yolunda tesis edilen sayın çoğunluk kararına katılamadım. 25.12.2007
KARŞI OY GEREKÇESİ
Dava ve özlük dosyalarında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; 1999 yılı sicil döneminde, 1nci ve 2nci sicil üstünce davacı hakkında iyi seviyede sicil notu takdir edildiği görülmüştür.
Sicil işlemlerinde takdir yetkisinin kullanılma sürecindeki hukuka aykırılık hali; uzun yıllar, belirgin bir çoğunlukla çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilmiş personele, genel safahatına ve uygulamaya istisna teşkil edecek ve göze çarpacak nitelikte (birden bire düşüşü izah eden makul ve kabul edilebilir nedenler öne sürülmeksizin) çok düşük sicil notları takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatler belirtilmesi durumu olarak ifade edilmektedir.
Bu açıklamalar çerçevesinde; 1999 yılı için yapılan değerlendirmelerin davacının dönem içerisindeki performansını yansıttığı, sicil notlarının diğer sicil yıllarına nazaran çok düşük bir seviyede olmadığı, sicillerin tesisinde takdir yetkisinin objektif kriterlere aykırı olarak kullanıldığına ilişkin bir emarenin de bulunmadığı kanaatini taşıdığımızdan, sayın çoğunluğun 1999 yılı 1nci ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptali yönündeki görüşüne katılamadık. 25.12.2007 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy