Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1. Daire 2007/57 Esas 2007/1214 Karar

(3269 S. K. m. 12) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m. 10, 13) (Astsubay Sicil Yönetmeliği m. 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18)

Davacı vekili yenilenen ve 13.12.2006 tarihinde AYİM’de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Davacının, sözleşmeli uzman onbaşı olarak 03.08.2001 tarihinde göreve başladığını, sözleşmesinin, Jandarma Bölge Komutanlığının 20.06.2006 tarihli emriyle hiçbir gerekçe gösterilmeden ve süresinden önce feshedildiğini, fesih işleminin davacıya 15.08.2006 tarihinde tebliğ edildiğini, bu işlem nedeniyle idarece herhangi bir ödemede bulunulmadığını, davacının, sözleşmenin feshini gerektirecek, uygunsuz bir davranışının veya olumsuz sicilinin de olmadığını ifade ederek işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bu davanın açıldığı görülmektedir.

Dava dosyası ve davacıya ait özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinde; davacının verdiği taahhütname ve imzaladığı 2 yıl süreli sözleşme ile 03.09.2001 tarihinde Uzman Onbaşı rütbesi ile Şırnak J.Komd.Özel Harekat Tb.K.lığı emrinde göreve başladığı ve süresi dolunca sözleşmesinin yenilendiği, son sözleşme dönemin de Kahramanmaraş İl.J.K.lığı emrinde görevli iken almış olduğu 2006 yılı siciline göre kademe ilerlemesi yapamaması nedeniyle 3269 Sayılı Kanunun 12’nci maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13’ncü maddesi gereği 16.06.2006 tarihli ve Jandarma Bölge Komutanınca onaylanarak tesis edilen işlemle sözleşmesinin feshedildiği, davacının da vekili marifetiyle ve süresinde bu davayı açtığı görülmektedir.

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunun Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar başlıklı 12’nci maddesi: Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.

Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.

Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.

Ayrıca;

a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların,

b) ………….

Sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri ile İlişikleri kesilir. hükmünü amirdir.

Uzman Erbaş Yönetmeliğinin Sicil işlemleri, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi başlıklı 10’ncu maddesi; Uzman erbaşlar, aşağıda belirtilen esaslara göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi yaparlar.

a) Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için;

1) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,

2) O yıl içinde olumlu sicil almış olması,

3) Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması, şarttır.

b) Derece yükselmesi yapılabilmesi için;

1) Derecesi içinde en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde bir yıl çalışmış olması,

2) Bulunduğu derecenin her kademesinde olumlu sicil alması,

3) Yükselebileceği bir üst derecenin bulunması, şarttır.

Uzman erbaş hakkında sözleşmenin imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk 2 Mayıs tarihi itibarıyla, (EK-C) de örneğine yer verilen sicil belgesi tanzim edilir. Eğer göreve alınma tarihi ile takip eden 2 Mayıs tarihi arasında geçen süre üç aydan kısa ise, ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte, müteakip sicil belgeleri her yılın 2 Mayıs tarihi itibarıyla düzenlenir. Sicil belgesinde her niteliğe on üzerinden not verilir. Notlar tam sayı veya 1/2 kesirli olarak verilir. Sicil tam notu 100 dür. Sicil üstleri bütün niteliklere ayrı ayrı not vermek zorundadır. Sicil üstlerinin verdikleri notların toplamının ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil eder. Bölüm sonucu tam sayı çıkmazsa iki hane yürütülür.

Uzman erbaşlar için sicil yazmaya yetkili sicil üstleri ile ilgili olarak, 28.12.1998 tarihli ve 23567 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Astsubay Sicil Yönetmeliğinin 5 ilâ 18’inci madde hükümleri uygulanır.

Uzman erbaşların birinci sicil üstleri; en az tim, takım, karakol, bölük komutanı veya bunların eşidi görev yerlerinde komutan veya amir olan en az astsubay kıdemli çavuş veya teğmen rütbesindeki kişilerdir.

Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısı olması gerekir. Kademe ilerlemesi işlemleri asgarî üçüncü sicil amirliği seviyesinde, derece yükselmesi işlemleri sözleşme yapmaya yetkili komutanlık veya kurum amirleri tarafından yapılır ve ilgili komutanlıklara bildirilir.

Sicil dönemi içinde sicil üstünün veya sicil alan personelin görevinden ayrılması hâlinde ayrılış sicili düzenlenmesine ilişkin hususlar, 28.12.1998 tarihli ve 23567 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Astsubay Sicil Yönetmeliğinde olduğu gibidir. Ayrıca uzman erbaşların sicil belgeleri, ikinci sicil amirinde açılacak özel bir dosyada muhafaza edilir. Üçüncü sicil üstleri; not verme ve yazılı kanaat yazma yetkisi hariç olmak üzere diğer yetkilerini, lüzum gördükleri takdirde her sicil döneminde yazılı emirle ikinci sicil üstlerine devredebilirler. hükmünü,

Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri başlıklı 13’ncü maddesi 3’ncü fıkrası ise;

a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların,

b) Verilen ceza, tecil edilse veya para cezasına çevrilse dahi;

Tugay, bağımsız tugay, tümen, bölge (ve eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; ordu, kolorduya (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığında ise Sahil Güvenlik Komutanlığınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir….. hükmünü amirdir.

Dava dosyası ve davacıya ait özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinde; dava konusu sözleşme feshi işleminin sebebini oluşturan 2006 yılına ait sicil belgesinin aslı yerine fotokopisinin bulunması ve bu sicil döneminde verilen disiplin cezaları ile davacı hakkında yapılan icra takiplerine ilişkin belgelerine bulunmadığının görülmesi üzerine 02.10.2007 tarihli ara kararla bu eksikliklerin giderilmesi istenmiş, Kahramanmaraş İl J.K.lığının 21.11.2007 tarih ve PER:7200-981-07/50796 sayılı cevabı yazı ekinde gönderdiği dosyada da 2006 yılı sicil belgesinin aslı ile bu dönem verildiği belirtilen disiplin ceza kararları ile icra takip yazıların gönderildiği görülmektedir.

Davacı vekilince sadece sözleşmenin feshi işlemi dava konusu edilip buna neden olan 2006 yılı sicil işleminin iptali talep edilmemişse de, sözleşme feshi işleminin dayanağı olarak 2006 yılı sicil işleminin de hukuka uygunluk denetimin tabi tutulması zorunlu olup talep olmaması nedeniyle bu sicil hakkında herhangi bir karar verilmeden sebep unsurunu teşkil etmesi nedeniyle hukuka uygunluk denetimine geçilmiştir.

Dava dosyası, özlük dosyası ve ara karar cevabında gönderilen belgelerin incelenmesinde, 03.09.2001 tarihinde uzman onbaşı olarak göreve başlayan davacıya ait sicillerin istikrarsız bir seyirle çok iyi ve yeterli seviyelerde takdir olunduğu, 2004 yılı sicil döneminde davacının bir üst rütbe olan uzman çavuşluğa yükseltilemeyeceği kanaatinin yazıldığı, 2005 yılında da bir üstçe bu kanaatin yazıldığı, 2006 yılı sicilinin ise sicil tam notunun 0/060’nın altında ve menfi seviyede takdir olunduğu görülmektedir. Davacının disiplin safahatının irdelenmesinde daha önceki dönemlerde 26.03.2003 tarihli disiplin ceza kararı ile aşırı borçlanma ve icra takibi nedeniyle 3 gün oda hapsi cezası ile, 15.01.2004 tarihli disiplin ceza kararı ile bir disiplin tecavüzü nedeniyle uyarı cezası ile, 27.05.2004 tarihli disiplin ceza kararı ile de hoşnutsuzluk yaratmaktan 7 gün oda hapsi ile cezalandırıldığı görülmektedir. 2006 yılı sicil döneminde ise, 29.09.2005 tarihli disiplin cezaları ile tutum ve davranışlarını hizmetin gerektirdiği şekilde düzenlemeyerek aşırı borçlanması ve uyarılara rağmen borçları kapatmaması nedeniyle İl J.K.lığınca 3 gün oda hapsi cezasına çarptırıldığı keza 08.05.2006 tarihli disiplin ceza kararı yine aşırı borçlanma temayülünü devam ettirmesi nedeniyle İl J.K.nınca 14 gün oda hapsi cezasına çarptırıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyada bulunan Kahramanmaraş 2’nci İcra Müdürlüğünün 27.03.2006 tarihli ve 2006/276 talimat sayılı yazısından Alacaklı N.A.’ya ait olan 7.595.00.-YTL borç için maaşına ¼ oranında haciz konulduğu, yine Kahramanmaraş 1’nci İlçe İcra Müdürlüğünün 10.04.2006 tarih ve 2004/874 talimat sayılı yazısı ile alacaklı K.Ç.’ye ait 1.420.00.-YTL ve faizleri için maaşına ¼ haciz konulduğu görülmektedir.

Açıklamalar çerçevesinde yapılan değerlendirmede; davacının 2006 yıl sicil notunun kademe ilerlemesi yapamayacak şekilde sicil tam notunun %60’nın altında takdir olunduğu görülmüş olup bu sicil dönemi içerisinde davacıya verilen iki ayrı hürriyeti bağlayıcı disiplin cezası ve yine bu sicil dönemi içerisinde davacı hakkında iki ayrı icra müdürlüğünce yapılan icra takipleri karşısında sicilin menfi şekilde takdir olunmasında hukuka ve ilgili yasal düzenlemelere aykırı bir hususun bulunmadığı ve mevcut belgelerin sicildeki bu düşüşü izah edebildiği kararına varılmıştır.

Bu değerlendirme sonucu sözleşme fesih işlemi irdelendiğinde; 2006 yılı sicil döneminde yeterli seviyede sicil notu alamayarak kademe ilerlemesi yapamayan davacı hakkında yukarıda içerikleri ifade edilen Uzman Erbaş Kanununun 12’nci madde 4’ncü fıkra(a) bendi ile Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13’ncü madde 3’ncü fıkra (a) bendine göre sözleşme feshi işleminin tesis edilmesi zorunlu olduğundan idarece 2006 yılında kademe ilerlemesi yapılamamasına dayalı olarak bağlı yetki nedeniyle tesis edilen Uzman Erbaş Sözleşmesinin feshi işleminde hukuka ve ilgili yasal düzenlemeler aykırı bir husus bulunmadığı kararına varılmıştır.

İzah edilen nedenlerle, Uzman Erbaş Sözleşmesinin feshi işleminin iptaline yönelik DAVANIN REDDİNE, (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy