(2330 S. K. m. 1, 3, 10)
Davacının 27 Temmuz 1989 günü Kaş İlçesi Bezirgan Köyü yakınlarında, sivil araç şoförü................'i direksiyon' dan çıkarıp kendisinin direksiyona geçtiği askeri yahut sivil herhangi bir ehliyetinin bulunmadığı, ehliyetsiz suretle aracı kullanmasının doğal sonucu olarak da kaza yaptığı ve aracı uçuruma yuvarladığı, olayda araçta bulunun J.Onb.................'in ölümüne, aracın esas şoförü ve sahibi................, çocukları................ ve................ ile J.Er.................'in ağır surette yaralanmalarına neden olduğu, olaydan dolayı Kaş C.Başsavcılığınca kamu davası açıldığı, davacının 2330 Sayılı Kanuna göre nakti tazminata hakkı bulunmadığına ve isteminin reddine Jandarma Genel Komutanlığı Nakti Tazminat Komisyonunca 22 Mayıs 1990 tarih ve 1990166 sayılı karar verildiği ve kararın 8 HAZİRAN 1990 tarihinde Bakan onayından geçtiği anlaşılmaktadır.
3.11.1980 tarih ve 2330 Sayılı Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanunun l nci maddesi yasanın amacım belirtmekte olup aynen Bu Kanunun amacı; barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanların bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları halinde ödenecek nakti tazminat ile birlikte bağlanacak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları halinde ödenecek nakti tazminatın esas ve yöntemlerinin düzenlenmesidir. şeklindedir.
Aynı yasanın 10 ncu maddesi l nci fıkrası Bu Kanuna göre verilecek nakti tazminatların ödenme şekli ile 3 ncü maddenin (b) bendi uyarınca ödenecek tazminatların tutarları ve bu kanunla ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde Bakanlar Kurulunca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir şeklindedir.
20 Mayıs, 1981 gün ve 17345 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Nakti Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik in 2 nci maddesi ...güven ve asayişi korumak, kaçakçılığın men, takip ve tahkiki ile ilgili olaya müdahale sırasında fiilen görev yaparken, bu görevleri nedeniyle veya.... şeklinde olup aynı yönetmeliğin 13 ncü maddesi ölüm sakatlanma veya yaralanmanın görevin sebep ve tesiriyle olmayıp da görevli kişinin kendi AĞIR KUSURU sonucu meydana geldiğinin idarece saptanması halinde uygulanmaz hükmünü amirdir.
Olayımıza baktığımızda davacının bir sivil araca yanına aldığı iki erle birlikte bindiği, takside sivil şoför ve iki çocuğunun bulunduğu, görevinin 1970 doğumlu yükümlülerin son yoklama çağrı pusulularını ilgililere tebliğ etmek olduğu, meydana gelen trafik kazasının davacının üstlendiği göreve giderken vukua geldiğinde bir kuşku bulunmamaktadır. Nakti tazminat kanununun l nci maddesi Bu kanunun amacı; barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanlar BU GÖREVLERİNDEN DOLAYI.... ölmeleri veya sakat kalmaları halinde ödenecek nakti tazminat tan bahsetmektedir.
Maddedeki görevlerinden dolayı sözcüğü iki şekilde yorumlanabilir. 1. görevleri sırasında, 2. veya görevleri sırasında, görevlerinin sebep ve etkisiyle. Yasanın görevlerinden dolayı sözcüğünü özellikle kullandığı ve bu sözcüğü görevleri sırasında meydana gelen, uğranılan zararları nakti tazminat kanunu kapsamına almamayı amaçladığı görülmektedir. Yasanın amacı güven ve asayişi sağlanmasında Polis ve Jandarma mensuplarının bir olaya müdahale ettiklerinde daha etkin, daha cevval ve başarılı olmalarını, pasif, etkisiz davranmamalarını temindir. Görev yeri kilometrelerce uzakta, müsademe yeriyle hiçbir ilgisi olmayan bir yerde, sivil otobüsle, sivil taksiyle, yahut askeri bir araçla yolda giderken tamamen bir başka aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada görevin yapılmasına gidildiğinde kuşku yoktur. Verilen görev kanun kaçağının yakalanması ise yakalama için sıcak takip başlamadan, yolda trafik kazasında vukua gelen ölüm ve yaralanmalar sadece görev sırasında olan olaydır, ancak görevin sebep ve etkisinden kaynaklanmamıştır.
Kanunun l nci maddesindeki görevlerinden dolayı sözcüğünü 2 nci yorum şekline göre değerlendirmek gerekir. Yasanın yapıldığı tarihte bu husus çıkarılan yönetmelikle açıklığa kavuşturulmak istenmiştir. Yönetmeliğin 2 ve 13 ncü maddeleri Yasanın l nci maddesini yorumlayıp açıklamağa matuf hükümler beyanındadır.
Görülüyor ki davacının göreve gittiği sırada, görev sırasında uğradığı kaza ve dolayısıyla zararı görevinden dolayı, görevinin getirdiği ek külfetten kaynaklanan bir zarar değildir. Davacı trafik kazası sonucu yaralanıp sakat kalmıştır. Kaza olayı, görevin sebep ve etkisiyle olmamıştır. Kaza olaya müdahale sırasında fiilen görev yaparken (yönetmelik madde: 2) koşulu da olayda söz konusu değildir. Trafik kazasının oluş nedeninin görevin özelliğinden sebep ve tesirinden kaynaklanmadığında herhangi bir kuşku bulunmamaktadır. Kaldı ki meydana gelen trafik kazası bizzat davacının kendi ağır kusurundan kaynaklanmıştır. Davacı sivil aracın direksiyonuna ehliyeti olmadığı halde geçmiş, kendi hayatıyla birlikte diğerlerinin de canlarını, hayatlarını tehlikeye sokmuş, J.Onb.................'in ölümüne, J.Er................, araç şoförü................ ve iki çocuğunun da yaralanmalarına neden olmuştur. Kişi kendi kusurlu, emir ve talimatlara aykırı, suç teşkil eden hareketlerine dayanarak davalı idareden Nakti Tazminat talep etmektedir ki bunu cevaz bulunmamakta ve hukuka uygun bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen nedenlerle yasal dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy