(7163 S. K. m. 15) (926 S. K. m. 36, 126, 205)
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının öğretmen subay olarak Gülhane Askeri Tıp Akademisinde çalışır iken kısa adı TODAİE olan Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün giriş sınavlarını kazandığı hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, uyuşmazlığın, TODAİE sınavına giren, sınavda başarılı olan, bir kamu görevlisi bulunan davacıya, 7163 Sayılı Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilat Kanununun 15 nci maddesine göre, öğrenime devamı için, davalı idarece izin verilme zorunluluğunun bulunup bulunmadığı, izin verilmemiş olmasının hukuka aykırı olup olmadığı hususlarında olduğu görülmektedir.
25.6.1958 tarihli ve 7163 sayılı Kanunun 15 nci maddesinin ikinci fıkrası Yukarıdaki evsafı haiz olup da Devlet dairelerinde, mahalli idarelerde, iktisadi Devlet Teşekküllerinde çalışanlardan müsabaka imtihanı kazananlara tahsil süresince izin verilir. Bu kimseler bütün özlük haklarından faydalanmakta, maaş ve ödeneklerini kendilerine izin veren daire müessese ve teşekküllerden almakta devam ederler hükmünü amirdir.
5.7.1958 tarihinde yürürlüğe giren, bu kanun hükmü, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun yürürlüğe girdiği tarihe kadar davalı idare için de bağlayıcı bir hüküm olma niteliğini korumuş, TODAİE sınavlarını kazanan subay ve astsubaylara izin, öğrenim gören çok sayıda Silahlı Kuvvetler Personeline de kıdem verilmiştir.
Ancak 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetler Personel Kanununun 126 ncı maddesine 7.7.1971 tarihli 1424 sayılı kanunla eklenen (d) fıkrası ile Silahlı Kuvvetlerde gerekli uzmanlık kollarında ve ihtiyaç duyulan branşlarda yurt içinde öğretim için Genelkurmay Başkanlığınca özlük hakları saklı kalmak şartıyla, öğrenim süresi kadar izin verilebilir hükmü getirilmiş, aynı kanunun 36 ncı maddesinde de, kendilerine öğrenim için izin verilenlerin , öğrenimlerini süresi içinde bitirmemeleri halinde kendilerine uygulanacak yaptırımlarda düzenlenmiştir. Ayrıca 205 nci madde ile, TODAİE'de öğrenim yapan asker kişilere kıdem verilmeyeceği de hükme bağlanmıştır. 926 sayılı Kanunun değinilen 36, 126 ve 205 nci maddeleri yurt içinde ve yurt dışında yapılacak öğrenimlere ilişkin izinler ve bunların sonuçlarını düzenleyen ÖZEL hükümler olup Silahlı Kuvvetler personeli bakımından 7163 Sayılı Kanunun 15 nci maddesi genel hüküm niteliğindedir. Aynı konuda özel kanun varken, genel kanun hükümlerinin uygulanmayacağı kuralı, gerek öğreti de, gerekse yargı kararlarında genel kabul görmüş, bilinen bir hukuk kuralıdır. Bu bakımdan 926 Sayılı Kanunun, subay ve astsubayların yurt içi öğrenim izinleri konusunda Genelkurmay Başkanlığını yetkili kılan ve verilebilir demek suretiyle izin verilip verilmemesi hususunda taktir yetkisi veren 126 ncı maddesi karşısında, genel bir kanun maddesi olan 7163 sayılı kanunun 15 nci maddesine göre davalı idarenin, TODAİE sınavını kazanan subay ve astsubaylara ücretli izin vermesi gerektiği sonucuna varmak mümkün değildir,
Öte yandan davacı vekillerinin yorum tarzı, davalı idarenin bilgisi dışında TODAİE sınavını kazanan her subayın sınıfı ve rütbesi ne olursa olsun mutlaka bir yıl süre ile TODAİE' ye gönderilmesini gerektirecektir. Sözgelimi, sınırda şark hizmetini yapan ya da fiilen uçuşta görev alan veya Denizaltında görev yapan personel gibi kritik görevde bulunanların, idarenin isteği ve iradesi dışında, sırf TODAİE sınavını kazandıkları gerekçesiyle bu kritik görevlerinden alınmalarını zorunlu kılacaktır. Böyle bir yorum tarzının ise Silahlı Kuvvetlerin üstlendiği kamu hizmetinin niteliğiyle bağdaşmayacağı açıktır.
Kaldı ki; 926 sayılı Kanunun 36, 126 ve 205 nci maddeleri böyle bir yoruma elverecek hiçbir hüküm ihtiva etmemekte, 205 nci madde de TODAİE'de öğrenim göreceklere kıdem verilmeyeceğinin hükme bağlanmış bulunması TODAİE'de öğrenim görecek subay ve astsubaylar için 926 sayılı Kanunun hükümlerinin öncelikle uygulanması gereğini vurgulamaktadır.
Silahlı Kuvvetlerin üstlendiği kamu hizmetinin en iyi ve etkin biçimde yürütülebilmesi için, personelin yetiştirilmesi konusunda, Genelkurmay Başkanlığınca belirlenen ilke ve talimatlar doğrultusunda Kuvvet Komutanlıklarınca personel temin planları yapılmaktadır. Bu planların hazırlanmasında, hangi branş ve dallarda öğretim yaptırılacağı bu öğretimlere hangi sınıf ve rütbelerdeki personelin tefrik edileceği hususunda idarenin bir taktir yetkisinin bulunması gereği açıktır. İdare, takdir yetkisi sınırları içinde kalarak, kamu yararına olmak kaydıyla düzenleme yapabilir. Nitekim TODAİE'de eğitim konusunda, davacının mensup olduğu kuvvet komutanlığınca, ilkeler belirlenmiş, bu öğrenime kurmay subayların gönderilmesi planlanmıştır. Kurmay Subaylar, Silahlı Kuvvetlerin yönetim kadrolarında görev alan personeldir. TODAİE'deki eğitimin amacı nazara alındığında, davalı idarece, bu eğitime sadece kurmay subayların planlanmasında kamu yararına aykırı bir cihet görülmemektedir. Davacı ise matematik öğretmeni subaydır. Bu bakımdan Kurmay Subayların planlandığı bir öğrenime, davacının devamına izin verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davacı vekillerinin, TODAİE öğrenimine öğretmen subayların da planlandığına ilişkin iddiaları, davalı idarece savunma lâyihası ekinde ibraz edilen personel temin planları karşısında geçersiz ve mesnetsiz kalmaktadır.
Bu nedenlerle davalı idarece, davacıya TODAİE'de öğrenim için izin verilmemesine ilişkin işlemin tüm unsurları itibariyle hukuka uygun, olduğu sonucuna ulaşılmış, davacı vekillerinin tüm iddiaları geçersiz ve mesnetsiz bulunmuştur.
Bu itibarla dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy