(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 24)
Davacı 8.3.1993 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1989-1990 yılları arasında Şırnak, Şenoba 3. J. Snr. Tb. 3. Snr. B. K. lığı emrinde askerlik görevini yaparken ağır kış santiarı ve hava koşulları nedeni ile akciğerlerinden rahatsızlandığını, önce Diyarbakır Askeri Hastanesinde ameliyat edildiğini, daha sonra GATA Hastanesine kaldırıldığını, 'burada üç kez ameliyat olduğunu, GATA Sağlık Kurulunun kararı ile askerliğe elverişli değildir raporu ile hastaneden taburcu edildiğini, halen ameliyat yerinin iyileşmediğini, maddi ve manevi zarara uğradığını, davalı idarenin ilgisizliği ve ağır görev koşulları, revir ve hastanedeki gerekli ihtimamsızlık sebebiyle bu hale geldiğini, Anayasanın 125 ve 1602 Sayılı Kanunun 24 ncü maddelerine göre zararlarının davalı idarece karşılanması gerektiğini, bu nedenlerle 300.000.000. TL. maddi ve 50.000.000. TL. manevi tazminat verilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden! Davacının 3. J. Snr. Tb. K. lığı (ŞENOBA) emrinde askerlik görevini yaparken rahatsızlanması sonucu 21,7.1990 tarihinde sağda ampiyem tanısı ile Diyarbakır Askeri Hastanesine yatırıldığı 23.7.1990 tarihinde göğüs tüpü takılarak 13.8.1990 tarihinde sağ plevral Dekortikasyon ameliyatı uygulandığı, ameliyat sonrası ampiyemin devam etmesi üzerine 21.8.1900 tarihinde GATA Göğüs Cerrahisi Kliniğine sevk edilerek burada tedavi altına alındığı ve şifa sağlanıncaya kadar tedavisine devam olunduğu, ÖATA Sağlık Kurulunun 1.5.1992 gün ve 3867 sayılı raporu ile Eski Ampiyem Nedeniyle Açık Drenaj ve Tamakilis Ameliyatlısı teşhisi konularak B/51 f. l Askerliğe elverişli değildir kararı verildiği ve bu rapora istinaden davacının terhis işleminin yapıldığı davacının raporu ile diğer gerekli belgelerin T.C. Emekli Sandığına intikal ettirildiği Ancak değerlendirmede davacının hastalığının oluşunda görevin neden ve etkisinin olmadığına karar verilerek davacı hakkında vazife malûllüğü hükümlerinin uygulanmadığı ve aylık bağlanmadığı, davacının bu işlemin iptali istemiyle açtığı davanın ise AYİM. 1. Dairesinin 9.11.1993 gün ve 1993/49 Esas sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak Anayasa'da idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır, ister hizmet kusuru isterse kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması zarar ile eylem arasında illiyet 'bağının bulunması zorunludur.
Davacı akciğerinde görülen arızanın, Taşdelen Jandarma Sınır Karakolunda askerlik görevini yaparken ağır kış ve hava koşulları nedenine ve hastanelerdeki gerekli ihtimamsızlığa bağlamaktadır.
T.C. Emekli Sandığı Sağlık Kurulu davacının hastalığının (kronik Ampiyem) oluşunda görevinin neden ve etkisinin olmadığına karar vermiş ve davacıya maluliyet aylığı bağlamamış, davacının bu işlemin iptali isteği ile açtığı dava ise AYİM. 1. Dairesince reddedilmiştir.
Kurulumuz bu raporlarla da yetinmeyerek, davacının rahatsızlanmasından şifa buluncaya kadarki tüm tıbbi bilgi ve belgeleri toplayarak davacının rahatsızlığının bünyesel bir rahatsızlıktan mı, yoksa sadece dava ve görev koşullarından mı meydana geldiği hususunu üç öğretim üyesinden teşkil edilen bir kurula incelettirmiş, Kurul 17.2.1985 tarihli raporunda Davacı terhisli Jandarma Eri ..................'da ortaya çıkan ve uzun süre tedavi gördüğü Sağda Kronik Plevral Ampiyem (akciğer zarları arasında iltihap birikimi) hastalığının ağır hava ve görev koşullan nedeniyle meydana gelmediğini, her koşulda ortaya çıkabileceğini bildirir, ilgili yazı üzerine verilmiş birisi ilgili klinikten olmak üzere üç öğretim üyesinden teşkil edilmiş kurul raporudur. Hastanın l paket/gün sigara içme alışkanlığı hastalanmasında rol oynamıştır. şeklinde görüş bildirmiştir.
Dosyada mevcut tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden davacının askerliğe elverişsiz olmasına neden olan sağda kronik plevral ampiyem (akciğer zarları arasında iltihap birikimi) hastalığının ağır hava ve görev koşulları nedeniyle meydana gelmediği gibi, davacının rahatsızlanmasından şifa buluncaya kadar iki senelik bir dönemde davacıya gerek Diyarbakır Askeri Hastanesinde gerekse GATA Hastanesinde ihtimamla bakıldığı ve tüm tıbbi müdahalelerin yapıldığı zararlı sonucun meydana gelmesinde idarenin hizmetin kurulması ve işletilmesinden dolayı bir hizmet kusurunun bulunmadığı, davacının bünyesel nitelikli rahatsızlığının idarenin kendi eyleminden doğmadığı zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunmadığı böylece idarenin tazmin borcunun doğmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin DAVANIN REDDİNE, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
2. Dava adli yardımla görüldüğünden, Dairemizin 17.3.1993 tarih ve 1993/120 Esas sayılı Adli Yardım isteminin Kabulüne dair KARARIN KALDIRILMASINA, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy