(657 S. K. m. 178, 232) (211 S. K. m. 116) (Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 128) - METİN)
Davacı 21 Mayıs 1993 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 11 Şubat 1985 tarihinden beri Gölcük 600 Yataklı Deniz Hastanesinde hemşire kadrosunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapmakta olduğunu, Hastanedeki nöbet hizmetlerinin mesai günlerinde 08.00'den ertesi günü saat 09.00'a kadar 25/24 saat deruhte edildiğim ve bu süre içersinde uyku istirahat için müsaade edilmediğini, bu 25 saatin 9 saatinin hafta içi mesai statüsünde bulunduğunu, nöbet tuttukları günlerde sadece hafta içi bir gün, nöbet tatilin son gününe rastlarsa bir gün izin verilmekte olduğunu, başkaca izin veya nöbet tazminatından yararlandırılmadıklarını, halbuki 1992 Mali Yılı Bütçe Kanununun 46/d maddesi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının 128 No'lu Devlet Memurları Genel Tebliği, 433 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre fazla çalıştırılan personele her 8 saat fazla çalışma karşılığı olarak bir gün izin verileceği izin verilmeyen hallerde ise ücretlendirmeye gidileceği amir hükmüne rağmen kendilerine ilave nöbet tazminatı verilmediğini, nöbet ertesi izin verildiğinden bahisle nöbet tazminatından yararlanamayacaklarının kendilerine bildirildiğini, ayda ortalama 23 hafta içi bir kez de tatil nöbeti görevi ifa ettiğini, hafta içi nöbetlerde 16 saat karşılığı 2 gün, tatil günü nöbetlerde 24 saat karşılığı 3 gün izin veya ücretlendirmeye gidilmemesi işleminin değiştirilmesini, 1 Nisan 1922' den Şubat 1'993'e kadarki söz konusu nöbetlerde her nöbet için birer gün nöbet tazminatının hesaplanarak bu dönemde tahakkuk eden işgüçlüğü tazminatından düşülerek aradaki farkın ödenmesini, Şubat 1993 tarihinden itibaren nöbet tazminatının nöbet tuttuğu her gün itibariyle hesaplanarak ödenmesi, istemiyle işbu davayı açtığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.
Davacı dava dilekçesinde 1992 Mali Yılı Bütçe Kanununun 46/d maddesinin kendilerine yasanın amacına uygun olarak uygulanmayarak ilave nöbet tazminatından yararlandırılmadığım ileri sürdüğü anlaşılmaktadır.
29 Mart 1992 gün ve 21186 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3790 nolu 1992 Mali Yılı Bütçe Kanununun 46/d maddesi Yataklı tedavi kurumlarında normal mesai saatleri dışında genel tatil günlerinde veya hafta sonu tatillerinde, normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanılmasına imkan verilmeyen sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı personeline bu konuda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda gerekli düzenleme yapılıncaya kadar almakta oldukları özel hizmet tazminatı tutarının % 5'i her bir nöbet günü için (nöbet süresi 8 saatten az olmamak üzere) ayrıca ödenir. Ancak ay da S nöbetten fazlası için ödeme yapılmaz. Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Bu ödemeden yararlananlara, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun zam ve tazminatlar başlıklı ek maddesi uyarınca nöbet hizmetleri karşılığında ödenen iş güçlüğü zammı ödenmez hükmünü amirdir.
08 Ocak 1992 gün ve 21105 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 91/2574 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının I sayılı Cetvel (c) Sağlık Hizmetleri Bölümünün Not: 7 nci maddesi normal mesai saatleri dışında, genel tatil günlerinde veya hafta sonu tatillerinde, normal, acil veya branş nöbeti tutanlardan; yüksek öğrenimlilere ayda toplam (1250) puanı geçmemek kaydıyla, her nöbet günü için (126) puan; diğer sağlık personeline ayda toplam (750) puanı geçmemek kaydıyla, her nöbet günü için (75) puan, iş güçlüğü zammı ayrıca ödenir. hükmünü taşımaktadır.
Davacının yataklı tedavi kurumunda nöbet hizmetlerine giren yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında bulunan 657 sayılı Yasaya tabi memur olduğunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı Bütçe Kanununda öngörülen bir nöbet gününün 8 saat ile sınırlı olduğuna, dolayısıyla hafta içi nöbetlerde 16, 24 saat karşılığı 2 gün, hafta sonu nöbetlerinde 8, 16, 24 saat karşılığı 3 gün ya izin verilmesini veya bunların karşılığı tazminat ödenmesi gerektiğini savunurken, davalı idare Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşleri doğrultusunda nöbet gününün 24 saat ile sınırlı olduğunu, 8, 16, 24 saat nöbet tutulsa bile, tazminatın her bir nöbet günü verileceğinden, ödenecek miktarın değişmeyeceğini savunmakta uygulamayı da her bir nöbet günü için personele ya 1 gün izin vermekte veya ilave nöbet tazminatından yararlandırmak şeklinde yapmaktadır. İhtilaf bu husustan kaynaklanmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 178 nci maddesinde düzenlenen saat başı ücret karşılığında ödenen fazla çalışma ücreti ile Bütçe Kanununda öngörülen her ay tazminat niteliğinde ödenen fazla çalışma ücretlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira, her ikisinin koşulları ve mahiyetleri farklıdır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurları uygulanmayacak maddeler başlıklı 232 nci maddesi Türk Silahlı Kuvvetleri iç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun ve bunlar hakkında yürürlükte bulunan diğer mevzuatın uygulanmasını sağlama bakımından Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler hakkında bu Kanunun; çalışma saatleri hakkında 09 ncu, günlük çalışma saatlerinin tedbiri hakkında 100 ncu, günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmette çalışma saat ve usulünün tespiti hakkındaki 101 nci, faali çalışma ücreti hakkındaki 178 nci maddeleri hükümleri uygulanmak hükmünü amirdir.
Davacı 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olmakla beraber TSK. ne özgü bir hizmetin iğinde bulunmaktadır. Bu durumu nazara alan kanun koyucu 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun mesai saatleri ve fazla çalışma saat ve ücretleri hakkındaki 90 ve 178 nci maddelerinin bunlara uygulanamayacağını, bunların özel kanundan iç Hizmet Kanunu ve ona göre çıkarılmış bulunan iç Hizmet Yönetmeliği ile çıkarılacak yönergelere tabi olacağını açıkça belirlemiştir.
TSK. İç Hizmet Kanununun 116 nci maddesinin (d) fıkrası sivil personel Silahlı Kuvvetlerde gördükleri hizmetlerin hususiyetleri göz önüne alınarak bu Kanunun 77 nci maddesi gereğince nöbet hizmetlerine sokulabilirler, hükmünü tanımaktadır.
Genelkurmay Başkanlığının, TSK. de görevli askeri ve sivil personelin günlük çalışma saatlerini düzenleyen (303) sayılı Yönergesinin 4 neti maddesinde de, gece eğitimi, tatbikat ve manevrada geçen normal çalışma saatleri dışındaki süreler ile nöbet hizmetlerinde geçen çalışma saati dışı süreler çalışma süresinden sayılmaz, denilmektedir.
Bu açık mevzuat hükümleri karşısında TSK. de 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabii hemşire olan davacının hafta içinde ve hafta sonunda tuttuğu nöbetlerin fazla çalışma süresi olarak kabul edilip kendisine fazla çalışma ücreti ödenmesi mümkün değildir.
1992 Mali Yılı Bütçe Kanununun 46/d maddesinde, her ay tazminat niteliğinde ödenmesi öngörülen ilave nöbet tazminatı ise 657 sayılı Yasada düzenlenmemiş şartları Bütçe Kanununda gösterilmiştir. Bu tazminattan tüm Devlet Memurları değil sadece Yataklı Tedavi Kurumlarında görevli sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı personelinin şartlan oluştuğu takdirde yararlanabilecekleri bir tazminattır. Yasada fazla çalışma saatinden değil, tazminatın her bir nöbet günü için verileceği öngörülmüştür. Davacı normal mesai saatleri dışında veya genel tatil günlerinde veya hafta sonu tatillerinde normal, acil veya branş nöbeti tutsun bu nöbet karşılığı kurumunca izin kullanılmasına imkan verilmediği halde ister 8 saat isterse 16 veya 24 saat nöbet tutsun alacağı tazminat miktarı değişmeyecektir. Zira Bütçe Kanununda ilave nöbet tazminatının her bir nöbet günü için ödeneceğine amir hüküm getirmiştir. Bu nedenle idarece yapılan uygulamanın mevzuata uygun olduğu, davacıya tuttuğu nöbetler karşılığında ertesi günü izin verildiğinden dolayı ilave nöbet tazminatı verilmemesinde yasaya aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının ilave nöbet tazminatından yararlandırılmama, işleminin iptaline yönelik DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy