(2955 S. K. m. 47, 49, 50) (2547 S. K. m. 58) (2914 S. K. m. 2) (YİBK. 27.01.1973 T. 1972/6 E. 1973/2 K.) (DİBK. 22.12.1973 T. 1968/8 E. 1973/14 K.)
Davacı 18.7.1994 tadilinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; GATA Haydarpaşa Askeri Hastanesinde 1989-1991 yılları arasında sivil anestezi uzmanı olarak görev yaptığını, bu süre zarfında uzman tabiplere ödenen miktarda aylık verildiğini, 11.4.1991 tarihinde doçentlik kadrosuna atanınca 1994 yılı Mayıs ayına kadar 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu gereğince üniversite ödeneği ile uzman tabiplere ödenen özel hizmet tazminatı aldığını, davalı idarece, 1991-1994 yılları arasında ödenen uzman tabip özel hizmet tazminatının hatalı verildiği gerekçesiyle toplam 139.952.000 TL. borç tahakkuk ettirilerek aylığından kesilmeye başladığını, bu aylıktan kesme işleminin Askeri Yüksek idare Mahkemesi kararlarına aykırı olduğunu, öte yandan 2955 sayılı GATA Kanununun 49 ncu maddesinde GATA'da görevlendirilen sivil öğretim elemanlarının özlük haklarına ilişkin ödemelerin 2914 Sayılı Yüksek Öğretim Kanunundaki esaslara göre yapılır denildiğini, 2914 Sayılı Kanuna göre doçentlere üniversite ödeneğinin yanında döner sermayeden kendilerine pay ödenmesi gerektiğini, bu yasa gereğince sivil öğretim üyelerinin diğer hastanelerde aylık, yan ödeme, ödenek ve her türlü tazminat toplamının iki katını geçmemek kaydıyla döner sermayeden pay aldıklarını, 2955 sayılı GATA K. nun 49, 2914 sayılı Kanunun 2, 2547 sayılı Kanunun 58 nci maddeleri göz önüne alındığında GATA Döner Sermayesinden kendisine pay ödenmesi gerektiğini, her ne kadar GATA Döner Sermaye Yönetmeliğinde öğretim üyelerine pay verileceğine dair bir hüküm mevcut değilse de, Yönetmelikler kanunlara aykırı olamayacağından kanunların uygulanarak kendisine pay verilmesinin gerektiğini, iddia ederek GATA döner sermaye işletmesinden kendisine pay verilmemesi işlemi ile 1991 - 1994 yılları arasında kendisine ödenen uzanan tabip özel hizmet tazminatlarının Mayıs 1994 tarihinden itibaren aylığından kesilmesine ilişkin işlemin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını istemiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi Mahkememizin Nöbetçi Dairesinin 27.7.1994 gün ve 1994/28 Esas sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dilekçesinin özetinden anlaşılacağı gibi, davacı iki ayrı işlemin iptalini istemektedir.
Davacının iptalini istediği, 1991 - 1994 yılları arasında kendisine ödenen uzman tabip özel hizmet tazminatının geri alınması işlemi ile ilgili davalı idare savunmasında, davacıya 1991 - 1994 yılları arasında doçent olduğu halde uzman tabip özel hizmet tazminatı da ödendiği, ancak bu ödemenin hatalı olduğu için geri alınarak toplam 339.952.000 TL. borç tahakkuk ettirilerek Mayıs 1994 tarihinden itibaren kesilmeye başladığı kabul edilmektedir. Bu balkımdan bu işlemle ilgili olarak taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı idarenin üç yıl süreyle hatalı ödediğini ileri sürdüğü bu tazminatları davacının aylığından kesmek suretiyle tahsil edip edemeyeceği, edecekse hangi şartlarda geri alabileceği konusundadır.
Davacıya doçent olduktan ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununa göre üniversite ödeneğine hak kazandıktan sonra, henüz doçent olmamış uzman tabiplere ödenen tazminatında ödenmesi hukuka uygun değildir.
Yargıtay'ın 27.1.1973 gün ve E. 1972/6, K. 1973/2 sayılı İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı ve Danıştay'ın İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22.12.1973 gün ve E. 1968/8, K. 1973/14 sayılı kararıyla Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin istikrar kazanmış kararlarında, açıklandığı üzere, çok ciddi ve ağır ölçüde hukuka aykırı olmaları sebebiyle hiçbir hukuki değere sahip olmayan ve hukuken yok hükmündeki idari işlemler, yönetilenlerin gerçek olmayan beyan ve bilgilerle idareyi aldatarak yaptırdıkları işlemler, hile ile elde edilmiş işlemlerle idari edilenlerin kolayca anlayabileceği açık hataya dayalı işlemler hukuka aykırı olacakları için bir hak doğurmazlar ve idarece her zaman geri alınabilirler.
Sözü edilen bu kararlarla, yokluk, mutlak butlan, ilgilinin gerçek dışı beyanı veya hilesi olmamak koşuluyla iyi niyetli kişiler yönünden yanlış bu idari tasarrufun iptal davaları için kanunen tanınan 60 günlük dava açma süresinin bitiminden sonra geri alınması idari istikrarı, toplumun güven duygusunu ve kamu düzenini zedeleyeceği için sakıncalı görülmüş, bu tür sakat işlemlere yatay bir sıhhat tanınarak idare edilenler, haklarında yapılmış işlemlerin süresiz olarak geri alınabileceği endişe ve tehdidinden kurtarılmış dolayısıyla, kişi ile idare arasında eşit ve adil bir denge sağlanmıştır.
İdare, iptal davası açma süresi geçtikten sonra işlem yok hükmünde değilse, ilgilinin hile ve yalan beyanı yoksa kendi iradesiyle ve kanun hükümlerini yanlış yorumlayarak ödediği uzman tabip özel hizmet tazminatını davacının sebepsiz iktisabı nedeniyle rıza ve muvafakati olmadan resen kesemez. Sebepsiz iktisap iddialarının yangı yerlerinde ileri sürülerek verilecek karara göre işlem tesisi gerekmektedir.
İdarenin 11.4.1991 tarihinden Nisan 1994 tarihine kadar özel hizmet tazminata ödemesi, yok hükmünde bir işlem olmadığı gibi davacının da gerçek dışı beyanı yada hilesi bulunmamaktadır. Öte yandan söz konusu ödeme davacının kolayca anlayacağı açık hataya dayalı da değildir. Bu nedenlerle davacıya 1991-1994 yılları arasında ödenen 139.950.000 TL, uzman tabip özel hizmet tazminatının rızası olmadan Mayıs 1994 tarihinden itibaren aylıklarından kesilmek suretiyle geri alınması işleminin hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Davacıya GATA döner sermaye işletmesinden pay ödenmemesi işlemine gelince;
2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanununun 49 uncu maddesinin 5 nci fıkrası, Gülhane Askeri Tıp Akademisinde görevlendirilen sivil öğretim elemanlarının özlük haklarına ilişkin ödemeler, 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunundaki esaslara uygun olarak yapılar hükmünü amir bulunmaktadır.
Aynı Kanunun 47 nci maddesi; Genelkurmay Başkanlığınca Gülhane Askeri Tıp Akademisinde ve eğitim hastanelerinde döner sermaye işletmesi kurulabilir. Döner sermaye işletmesinin faaliyet alanları, sermaye limitleri, sermaye ile ilgili yönetim işlerinin yürütülmesi esasları ve muhasebe usulleri, Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınmak suretiyle Genelkurmay Başkanlığının tespit edeceği esaslara göre Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Eğitim Hastanelerinin döner sermaye Yönetmenliğinde belirtilir.
Döner Sermaye işletmelerinden toplanan döner sermaye geliri, Gülhane Askeri Tıp Akademisinin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına sarf edilir hükmünü taşımaktadır.
Kanunun 50 nci maddesinin (C) bendinde de, döner sermaye işletmelerinin kurulması, işleyişi ve muhasebe usulleriyle ilgili esasların yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Değinilen yasa hükümleri gereğince hazırlanıp 12 Temmuz 1964 tarih ve 18456 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Gülhane Askeri Tıp Akademisi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin 6 nci maddesinde, döner sermaye gelirlerinden tabiplere pay ödenmeyeceği açıkça hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Öte yandan 2547 sayılı Yüksek öğretim Kanununun 58 nci maddesinde, üniversitelerin araştırma fonu ile döner sermayenin bağlı bulunduğu birimde görevli öğretim elemanlarına döner sermayeden pay verileceği hükme bağlanmış ise de; aynı kanunun 2 nci maddesinde Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yüksek öğretim kurumlarıyla ilgili hususların ayrı kanunlarla düzenleneceği hükme bağlanmış, Silahlı Kuvvetlerin yüksek öğretim kurumları da 2955 sayılı GATA Kanununda düzenlenmiştir. GATA Kanununda GATA'da görevli öğretim üyelerine döner sermayeden pay ödeneceğine ilişkin bir hükme yer verilmediği gibi bu kanuna göre çıkarılan GATA Döner Sermaye Yönetmenliğinde de bu konuda bir hüküm getirilmemiştir.
Bu yasal düzenlemeler karşısında GATA'da öğretim üyesi olarak görev yapan davacıya sadece sivil öğretim üyesi olması sebebiyle öğretini üyeleri hakkında hiçbir düzenlemeye yer vermeyen GATA Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin göz ardı edilerek diğer üniversitelerin döner sermaye yönetmeliklerinin kendisine tatbiki suretiyle GATA Döner Sermayesinden pay verilmesi mümkün olamayacağından, davacıya GATA Döner Sermaye işletmesinden pay verilmemesi işlemi tüm unsurları itibarıyla hukuka uygun bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının GATA döner sermaye isletmesinden kendisine pay verilmemesine ilişkin işlemin iptaliyle ilgili isteminin REDDİNE,
2. Davacıya 1991-1994 yılları arasında ödenen 139.952.000 TL. uzman tabip özel hizmet tazminatının aylıklarından kesin yapılmak suretiyle geri alınmasına ilişkin işlemin İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy