(211 S. K. m. 60)
Davacılar vekili 14 NİSAN 1984 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; P. Er ...............'ün 10. Zırhlı Tuğ. K.lığı Ekmekçi Takımında askerlik hizmetini yapmakta iken 8.3.1993 tarihinde bilinmeyen bir nedenle ekmek fırınında yanarak vefat ettiğini, Askeri Savcılık kararında da ölüm nedeninin bilinmediği ancak tahmini yorum yapılabileceğinin belirtildiğini, müvekkillerinin müteveffayı kaybetmeleri nedeniyle derin bir manevi acı ve ızdırap içersinde olduklarını, davacı anne ve babanın oğullarının maddi desteğinden yoksun kaldıklarını, ölüm olayının idari hizmetin devamı sırasında idari hizmet nedeniyle meydana geldiğini, objektif sorumluluk ilkesi gereğince davalı idarenin geride kalanlarının maddi ve manevi zararlarının karşılanması yükümlülüğünün olduğunu, müteveffanın mezarının idare tarafından yaptırılmadığını, bu nedenle 20.000.000 TL. mezar yaptırma bedeli ödenmesini, toplam tüm davacılara 270.000.000 TL. maddi ve manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte hüküm altına alınmasını talep ve dava ettiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacıların yakını olan ...............'ün 10. Zırhlı Tugay Komutanlığı Lv. Ekmekçi Takımında pişirici olarak görev yaptığı, 8.3.1993 tarihinde 0203 saatleri arasında nöbet tuttuğu, nöbeti bitiminde kendisinde duran fırın odası anahtarı ile odaya girip hamur karmak için fırın içindeki alüminyum kovalara su koyup fırını çalıştırıp suyun ısınmasını sağladığı, 6.3.1993 gününden beri fırın kaloriferlerinin arızalanması nedeniyle kaloriferlerin çalışmadığı ve fırın odası soğuk olduğu için davacılar murisi ...............'ün arkadaşı ............... ile birlikte üşümeleri nedeniyle ısınmak amacıyla fırına girdikleri, kapıyı içerden çekerek tam kapanmadan aralık bırakmaya çalıştıkları, ancak kapı kapanma çubuğunun rampadan sürtünerek rampayı aşıp rampa ile kapı kapanma çengeli arasına sıkıştığı ve konuma gelen kapı sıvıcını harekete geçirdiğinden fırının otomatik olarak açılmaya başladığı, kapıyı içerden açamayan davacılar murisi ve arkadaşının aşırı sıcak ortamda kalmaya bağlı kuru yanık (pişme) sonucu vefat ettikleri, 03.04 saatleri arasında nöbetçi olan ...............'un kendisini nöbete kaldıran olmadığından kendiliğinden uyanarak koğuştan fırın odasına 03.04 03.30 sıralarında hamur karmak için geldiğinde, ısınmış olan suyu almak için fırın kapağını açtığında ............... ile ...............'ün fırının içinde su kovasının önünde birbirlerinin üzerine yığılmış ve pişmiş bir şekilde ölmüş olduklarını görerek ilgililere haber verdiği, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce davacılara ölüm olayında görevin neden ve etkisi olmadığı gerekçesiyle maluliyet aylığı bağlanmadığı, davacıların bu işlemin iptali istemiyle dava açmadıkları anlaşılmaktadır.
Adalet, eşitlik ve hakkaniyet esaslarına daha uygun düşeceğinden davacıların zararlarının müteveffanın büyük orandaki müterafik kusuru nazara alınarak idarece 'kusursuz sorumluluk ilkesine göre karşılanması gerekeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Maddi tazminat isteminde bulunan davacı anne ve babanın maddi zararlarının tespiti için resen seçilen bilirkişi tarafından tanzim edilip Mahkememize sunulan 10.2.1995 tarihli bilirkişi raporunda davacı atine ve babanın ayrı ayrı 41.505.146 TL. ücret zararlarının bulunduğu belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna taraflarca süresi içersinde itiraz edilmemiş olup ilmi verilere ve Mahkememizin yerleşik içtihattan da uygun bulunan bilirkişi raporu Kurulumuzca da kabul görerek bu yönde tatbikat yapılmıştır.
Davacı baba ayrıca 20.00.000 TL. mezar yaptırma bedeli istemiş ise de, mezar yaptırma bedelinin destekten yoksun kalma tazminatı kapsamında bulunmaması, eceli ile ölen kişiler içinde mezar yaptırılmasının söz konusu olduğu, TSK. İç Hizmet Kanununun 60 ncı maddesine 2318 Sayılı Kanunla eklenen Ek fıkra gereğince er veya erbaşların ölümleri halinde cenaze giderleri ile cenazenin naklinin istenilen yere götürülmesinin ilgili bakanlık bütçesinden ödeneceğinin hüküm altına alınması, cenaze giderlerinin nelerden ibaret olduğunun İç Hizmet Yönetmeliğinde açıklanmış bulunması, bunlar içersinde bir yaptırma giderlerinin bulunmaması nedeniyle davacı babanın bu isteminin yerinde bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacı anne ve babaya bilirkişi raporu uyarınca ve müteveffanın büyük orandaki müterafik kusuru nazara alınarak maddi tazminat verilmesi ve ayrıca bu davacılar ile kardeş olan davacılara ölüm olayı nedeniyle duyduktan ve ileride duyacakları acı ve ızdırapların kısmen de olsa karşılayabilmek için uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Davacılar ...............'ün ölenin babaannesi ...............'nin ise ölenin anneannesi oldukları, torunlarının ölümü nedeniyle az çok üzüntü duydukları şüphesiz ise de, müteveffanın anne ve babasının sağ olduğu dikkate alınarak manevi tazminat isteyen bu davacıların anne, baba ve kardeşlerden oluşan dar anlamdaki aile kavramı içinde mütalaa edilemeyeceği nedeniyle her iki davacının da manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Davacılar manevi tazminat takibine olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini talep etmiş ise de takdir edilen manevi tazminat miktarı paranın karar anındaki alım gücü esas alınarak tespit edildiğinden davacıların talebinin reddi cihetine gidilmiş, ancak karar tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz verilmesi kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) (Bilirkişi raporu uyarınca ve müteveffanın ağır müterafik kusuru nazara alınarak davacı anne ............... ile davacı baba ...............'e ayrı ayrı 20.000.000'er TL. (Yirmişermilyon TL.) MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, FAZLAYA AİT İSTEMLEİRINİN' REDDİNE,
2) Takdiren ve müterafik kusur nazara alınarak davacı anne ............... ile davacı baba ...............'e ayrı ayrı 20.000.000'erTL. (Yirmişermilyon TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, FAZLAYA AİT İSTEMLERİNİN REDDİNE,
3) Davacı kardeşler ............... ile ...............'e takdiren ve müterafik kusur nazara alınarak ayrı ayrı 10.000.000'ar TL. (Onar milyon TL.) MANEVÎ TAZMİNAT VERİLMESİNE, FAZLAYA AİT İSTEMLERİNİN REDDİNE,
4) Davacı ............... ile ...............'nin MANEVİ TAZMİNAT İSTEMLERİNİN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy